‘Ik ben om’

Ik ben om. Ik geloof niet meer in het liberale systeem van vrijhandel en de onvermijdelijke volatiliteit van de melkprijs. Ook Eurocommissaris Hogan is om, net als FrieslandCampina, dat opnieuw de rem zet op de productie en kiest voor ‘Melk met Meerwaarde’.Vorige week was ik twee dagen in Ierland, waar ik mijn gedachten mocht presenteren over de ontwikkeling in de Ierse melkveehouderij. Op die Irish Dairy Day waren zo’n 1.500 mensen aanwezig, waaronder natuurlijk veel collega-boeren. Eurocommissaris Hogan hield er een verhaal over de koerswijziging van het EU-beleid. Ja, ik ben om.‘Dit is goed voor Ierland’Twee jaar geleden produceerden de Ieren 5 miljard liter melk. Nu is de productie al 7 miljard liter en dat zal groeien tot 10 miljard liter in 2020, daarna richting 12 miljard liter. Het lijkt wel een koppel schapen: een paar blaten ‘Dit is goed voor Ierland’ en iedereen rent de kant op van 12 miljard liter melk, de zuivel voorop.In Nederland leidde dat tot twee keer zoveel koeien, twee keer zoveel werk, twee keer zoveel schuld en nauwelijks meer winst dankzij onze fors gestegen kostprijs. Onze schuld per bedrijf is meer dan tien keer zo hoog als in Ierland en de kostprijs is daar de laagste van Europa.Ik heb ze voorgehouden dat met onze ervaring het niet onlogisch is dat de grondprijs gaat stijgen. Een verdubbeling, van € 20.000 naar € 40.000, is niet raar als de behoefte aan grond twee keer zo groot wordt. De kracht van hun systeem, lage kosten en bijna 100 % gras voeren, staat dan onder druk.Door de sterke groei van de veestapel en melkproductie staat de kracht van de Ierse sector, kosten en bijna 100 % gras voeren, onder druk. Foto: John CaffeyPaar miljard kilo te veel verstoort wereldmarktDe Ierse zuivel produceert veel poeder en gaan dat de komende jaren nog meer doen. Als je zo kleinschalig bent, is het lastig concurreren met de grote spelers in de markt. Een paar miljard kilo melk te veel is genoeg om de wereldmarkt te verstoren. Als de melkprijs begin volgend jaar 6 cent lager is, kost mij dat op jaarbasis een ton melkgeld! Ik heb de Ieren daar hartelijk voor bedankt. De zaal moest smakelijk lachen, maar het is heel triest dat het zo werkt.Vol lof over FrieslandCampinaEurocommissaris Hogen hield in zijn eigen land een aardige speech, een dag na de aankondiging van FrieslandCampina dat ze melkaanbod gaat sturen. Opmerkelijk was dat hij daar meer op reageerde dan dat hij inging op de situatie in Ierland. Hij was vol lof over FrieslandCampina. Hogan noemde het invoering van A- en B-melk. De EU predikt nu meer duurzaamheid, verantwoordelijkheid van de retail, bescherming van de boeren en een faire prijs voor alle inspanningen op gebeid van natuur, milieu en emissies. De industrie moet volgens de EU in de markt de rol van de politiek overnemen. Een veranderende visie op mededinging gaat het mogelijk maken afspraken te maken in het belang van boeren en maatschappij.Eurocommissaris van landbouw Phil Hogan zit met de melkpoederberg in zijn maag. Foto: ANPIn de maag met poederbergHogan zit enorm met de poederberg in zijn maag. Zijn politiek correcte verhaal is dat hij de poeder nog steeds kan en gaat verkopen op het goede moment voor de goede prijs. Tegelijkertijd verzucht hij dat hij toch niet meer poeder op kan kopen dan dat hij nu al heeft. De poedervoorraad gijzelt de zuivelmarkt al een paar jaar en verstoort die enorm. Het is meer het sentiment dan de berg zelf die de storende factor is. Interventie afschaffen dan? Nee, volgens Hogan moet er een vangnet blijven. Maar waarom, als je concludeert dat interventie niet meer werkt? Hogan gaat niet erg veel meer poeder kopen en de berg die hij nu heeft, raakt hij niet kwijt. Afboeken en vernietigen komt in zicht, maar zal alleen maar leiden tot maatschappelijk onbegrip en politieke weerstand. EU-vergoeding koppelen aan goed marktgedrag zou een nieuwe denkrichting kunnen zijn.Lees ook: Interventieverkoop mageremelkpoeder mislukt opnieuwDe melkveehouder op éenWat betekent dit voor de spelers in de zuivelmarkt? FrieslandCampina zegt nu A. Maar hoe zien de volgende stappen er dan uit? En hoe pakken we de handschoen op die Hogan aanreikt? Niks doen betekent wachten tot de volgende crisis, die een aantal boeren niet zal overleven. Heeft de ledenraad van FrieslandCampina de consequenties van haar keuze overzien? De ingeslagen weg biedt ruimte voor een betere melkprijs. Een paar cent hogere melkprijs is veel belangrijker dan € 100 miljoen winst meer of minder. Denken vanuit het belang van boeren die een maatschappelijk doel dienen, is zelfs in een model te gieten waarbij fosfaatrechten overbodig zijn. Dit vereist een heel ander benadering. Denken vanuit de coöperatie, de eigenaren van FrieslandCampina. Een mooie uitdaging voor het tweemanschap dat per 1 januari begint. Ze kunnen geschiedenis schrijven. Een mooie slogan zou zijn: de melkveehouder op één!