Hoge levensproductie volgt op goede diergezondheid

Een hoge levensproductie is geen doel op zich voor Dinand Nieuwenhuis, maar volgt vanzelf als de diergezondheid als basis klopt.Hoewel de laag voer aan het voerhek niet overdadig meer is, ligt het overgrote deel van de koeien in de ligboxen en blijft daar ook, als Dinand met zijn vader Derk de stal in lopen. Een teken dat de koeien vol zijn en zich rustig bezig houden met herkauwen en melk produceren. De dieren zien er goed uit. Niet te dik, niet te mager maar gemiddeld in een prima conditie voor een koppel dat meer dan 10.000 kilo melk per koe realiseert.Het vervangingspercentage is 20%, variërend van 15% tot 25%. Vorig jaar zijn er 22 koeien afgevoerd. Iets meer dan gemiddeld, maar ook Nieuwenhuis kende verplichte krimp als gevolg van de fosfaatreductie. De 22 koeien haalden een gemiddelde levensproductie van 60.489 kilo melk, en dat bracht Nieuwenhuis de vijfde plek in de CRV jaarstatistieken.Hoe krijg je zo’n hoge levensproductie?“De levensproductie lag vorig jaar wel iets hoger dan normaal’, geeft Nieuwenhuis aan. “Er zaten 2 100-tonners tussen én een tientonner vet en eiwit. Maar in andere jaren zitten we ook altijd wel hoger dan gemiddeld, zo tussen de 40.000 en 50.000 kilo melk.”De vraag is dan hoe hem dat lukt. Een eenduidig antwoord heeft hij daar niet op. “Het is een samenspel van factoren. Alles moet kloppen en goed draaien.”Een van die factoren is een lage gedwongen afvoer. Zo is het gemiddelde celgetal op het bedrijf rond de 90.000 cellen. De laatste monstername gaf 67.000 aan als gemiddelde. “Afgelopen jaar hadden we precies 5 koeien met een uierontsteking. Als je daar op tijd bij bent, is het goed te beheersen.” De gemiddelde dierdagdosering ligt dan ook maar op 0,99.Levensduur is gekoppeld aan gezondheid. Qua voeding houdt Dinand Nieuwenhuis het graag simpel. Een blokkendoseerwagen verdeelt het voer voor de koeien. Mengen doen de koeien zelf wel. - Foto's: Hans PrinsenHoge gezondheidsstatusDaarnaast geeft Nieuwenhuis aan dat de gezondheidsstatus hoog is. Zo is hij vrij van IBR en BVD, en dat maakt het makkelijker om koeien voor het leven te verkopen. Soms gaan ook vaarzen die over zijn weg voor export. “Voor de verplichte reductie was selectie in het begin nog te doen, maar op enig moment ben je uitgeselecteerd en moet je ook koeien opruimen die je normaal nog niet zou afvoeren.” Nieuwenhuis heeft uit alle leeftijdscategorieën afgevoerd. “Oudere koeien geven meer dan vaarzen, dus je bent geneigd om dan eerst de jongste dieren af te voeren. Maar dan hou je alleen oudere koeien over en dan heb je over 2 jaar een verzorgingstehuis en moet je alsnog veel vervangen.”Van deze koe, Bea 60 (Titanium x Camion) heeft Nieuwenhuis hoge verwachtingen. Haar levensproductie is 30.181 kg melk, 3,75% vet en 3,57% eiwit. Nog nooit een celgetalverhoging en huidig celgetal: 19.Geen probleem met vruchtbaarheidDe vruchtbaarheid op het bedrijf is ook geen probleem. De tussenkalftijd ligt op 380 dagen. Dat realiseert Nieuwenhuis zonder hulpmiddelen. Geen stappenteller of andere tochtdetectie. “Ik zie ze gewoon zelf. En ik ben ook niet bang om vroeg te insemineren. Als een koe 6 weken na afkalven tochtig is insemineer ik gewoon. Ook als de koe dan 50 kilo geeft. Het eitje dat bevrucht moet worden is aangelegd in de droogstand, dus dat kan prima”, geeft Nieuwenhuis aan. Het scheelt wel enorm dat zijn vader nog alle dagen op het bedrijf is. Dat neemt hem vooral veel buitenwerk uit handen, en geeft hem de mogelijkheid om zich vooral op de koeien te concentreren.Diepstrooiselboxen hele verbeteringNieuwenhuis geeft aan dat de levensproductie, en de productie per koe per jaar, wel een behoorlijke stap maakte met de bouw van de stal die in 2009 af kwam. Vroeger had Nieuwenhuis matten in de boxen, maar nu liggen de koeien in diepstrooiselboxen. “Dat is echt een hele verbetering. Dikke en/of beschadigde hakken kennen we niet meer. Dat de koeien veel beter lopen merk je aan alles terug. In de oude stal molken we 8.500 kilo melk per koe. Nu zitten we boven de 10.000.”De overstap van matten in de ligboxen naar diepstrooisel levert een belangrijke bijdrage aan de levensduur. Dikke hakken of hakbeschadigingen zijn verleden tijd.Invloed van fokkerijOf de fokkerij ook nog invloed heeft op de hoge levensproductie vindt Nieuwenhuis een lastig tebeantwoorden vraag. Hij heeft sinds 1994 tot midden jaren 2000 wel andere rassen gebruikt. Niet volop, maar wel meerdere inseminaties. En eigenlijk alle rassen wel. Montbéliarde, Jersey, Brown Swiss en Fleckvieh. Toevallig is de afgevoerde tientonner ook een kruisling. Een Canvas uit een Jersey. “Die koe kreeg de melk van de vader en de gehalten van moeder.”Toch waren de resultaten van kruisen te wisselend. “De beste koeien waren kruislingen, maar de slechtste ook”, lacht hij. Het gaf veel variatie in de koppel. “Wellicht hebben ze wel bijgedragen in de basis vruchtbaarheid van de veestapel, maar ik gebruik nu al weer jaren alleen Holstein en dat gaat ook heel best.” De laatste 3 jaar is hij deelnemer aan het Delta Satelliet programma en ontvangt hij jaarlijks 40 embryo’s. “Sommige stiertjes gaan terug en de vaarsjes mag ik houden. Zo staat er nu een volle zus van Esperanto op afkalven. Dat heeft ook wel weer iets bijzonders.”De levensduur van de jongste generatie wordt vooral op genetisch niveau gezocht. Niewenhuis heeft een deel van zijn jongvee uit het Delta Satellietprogramma.Eenvoudige bedrijfsvoeringVoor de rest houdt Nieuwenhuis er een eenvoudige bedrijfsvoering op na. De koeien blijven op stal, al denkt Nieuwenhuis wel na om volgend jaar weer te gaan beweiden. Voeren gaat met een blokkenwagen. Eerst een laag graskuil, daarover mais en soms bijproducten. De koeien roeren het zelf wel door elkaar. Rechts achterin de stal ligt hooi, vrij ter beschikking.Terugkomend op de levensproductie concludeert Nieuwenhuis dat zijn behaalde resultaat toch vooral neerkomt op aandacht voor de koeien, puntjes op de i blijven zetten en het feit dat het de laatste jaren technisch en qua gezondheid van de koeien gelukkig goed draait. “Dan volgt levensproductie vanzelf.”