‘Geen fosfaatbungalow voor pachters’

Eerst leek iedereen een beetje blij met de uitspraak van de pachtkamer over het eigendom van fosfaatrechten. Dat proefde ik zowel bij de organisaties van verpachters als pachters. Het duurde niet lang.De rechters van de pachtkamer deden het heel handig. Ze stelden dat de fosfaatrechten het eigendom zijn van de pachter. Dit in tegenstelling tot het melkquotum. Een grijns van tevredenheid op het gezicht van alle pachters. Ze zijn baas in eigen huis over de fosfaatrechten. Vooral voor de pachtboeren met geen of weinig eigen grond een opsteker. Wie weet, een pensioenvoorziening. Zomaar uit de lucht gevallen met de toekenning van de fosfaatrechten. Die kunnen verkocht worden als ze een punt achter het bedrijf zetten.Verpachter heeft rechten bij langdurige pachtMaar dan komt de aap uit de mouw. Bij langdurige pacht, langer dan 15 jaar, heeft de verpachter echter wel rechten. Bij verkoop is 50% van de marktwaarde voor de verpachter. Dat is leuk voor hem. Geen wonder dat de Federatie Particulier Grondbezit glimt van tevredenheid over de uitspraak.Lees ook: Uitspraak fosfaatrechten kost melkveehouders geldJonge boeren met een langdurige pachtovereenkomst zullen er niet direct wakker van liggen. Het kost hun niet meteen geld. Dat is pas het geval bij bedrijfssluiting. Dan kan de pachter niet vrij verkopen, maar komt de helft van de marktwaarde toe aan de verpachter. Pachters kunnen alleen de volle winst opstrijken bij kortdurende pacht.Wie heeft dan gewonnen? Duidelijk de verpachter. Langdurige pacht betekent ook 50/50 eigenaar van de fosfaatrechten. De pachters kunnen alleen de volle winst opstrijken bij de kortdurende pacht. Dat is maar tussen 30 en 40% van de verpachte oppervlakte.Nieuw beleid: minder kortlopende pachtcontractenDat getal wordt lager bij het nieuwe pachtbeleid van landbouwminister Schouten. Die wil de kortdurende pacht ontmoedigen. Het voorstel voor nieuw beleid wordt breed gedragen in de Tweede Kamer, dus zal het er wel komen: meer langdurende pacht dus en minder kortlopende pachtcontracten. Steeds vaker rechten voor de verpachter om de helft van de waarde van de fosfaatrechten op te strijken. Maar minder mogelijkheden voor de pachter om fosfaatrechten te verzilveren. Er komen dus geen fosfaatbungalows – zoals in het verleden quotumbungalows – voor stoppende pachtersEr komen dus straks geen fosfaatbungalows – zoals in het verleden de quotumbungalows – voor stoppende pachters. Die zullen daar bij beëindiging niet het geld voor hebben. De fosfaatbungalows komen van de boeren met eigen grond. Die kunnen naast de grond ook de fosfaatrechten verkopen. Hun bungalows zullen luxer en duurder kunnen zijn.Daarom is de verpachter in de strijd om de fosfaatrechten de winnaar en de pachter de verliezer. Niet voor niets gaan ze in beroep tegen de uitspraak.