Geef lauw drinkwater direct na afkalven

Rond het afkalven drinkt of vreet een koe nauwelijks. Lauw water verstrekken direct na afkalven vult het vochttekort aan en helpt de koe op gang.Het aanbieden van lauw drinkwater aan een koe die net is afgekalfd, is belangrijk om de vreetlust, vertering en stofwisseling van de koe op gang te brengen. “Het is standaard om een koe voldoende lauw water te laten drinken direct nadat het kalf is geboren”, zegt adviseur Berdine Sweep, eigenaar van Sweep Agro. “Het is nodig om de dorst te lessen na de zware arbeid van het afkalven waarbij de koe veel vocht heeft verloren. Een koe kan dan wel 40 tot 50 liter ineens drinken. Een volle buik na de wateropname helpt ook om legmaagdraaiingen te voorkomen.” ‘Een koe kan na het afkalven wel 40 tot 50 liter ineens drinken. Een volle buik na de wateropname helpt ook om legmaagdraaiingen te voorkomen.’Vochttekort door vochtverlies én door hormonale veranderingenHet vochttekort ontstaat niet alleen door vochtverlies, maar ook doordat koeien door hormonale veranderingen rondom het afkalven bijna niet meer vreten en drinken. Volgens Nico Vreeburg, dierenarts van Vetvice, begint dat al een halve dag voor het afkalven. Het advies is om lauw water met een temperatuur van 25 tot 30 graden te verstrekken. “Koud water ligt niet lekker op de maag. Dan drinkt de koe minder water, terwijl ze het vocht wel nodig heeft”, zegt Sweep. Bij een goed uitgebalanceerd droogstandsrantsoen heeft het verstrekken van lauw water direct na afkalven dezelfde positieve effecten als lauw water met toevoegingen. - Foto: NutrecoKoedrank of niet?De meningen over het wel of niet toevoegen van koedranken aan het lauwe drinkwater lopen uiteen. Sweep en Vreeburg vinden toevoegingen niet nodig als de koe goed opstart. “Als een koe minder goed op gang komt, kan toevoeging van extra calcium of energie aan het drinkwater nuttig zijn”, zegt Sweep. Vreeburg vindt het wel een voordeel als veehouders hun koeien standaard een koedrankje verstrekken. “Dan vergeten ze niet om hun afkalfkoe water te geven.” Uit onderzoek van Trouw Nutrition blijkt dat toevoeging van de koedrank Reviva aan het lauwe water zinvol is. “We hebben het product uitgebreid getest. Tot 3 weken na afkalven namen koeien die de koedrank hadden gehad, 1,5 kilo droge stof per dag extra op in vergelijking met koeien die alleen lauw water kregen”, vertelt Jacob Huizing, salesmanager Farm-O-San van Trouw Nutrition. De koedrank bevat elektrolyten, glucogene energie en mineralen, zoals calcium, en kost € 5 per koe. “Het risico op melkziekte neemt af, de koeien herstellen sneller en starten beter op en dat levert meer melk op. Daarmee zijn de kosten snel terugverdiend”, zegt Huizing. Koedrank bevat:elektrolyten, glucogene energie en mineralen, zoals calcium, en kost € 5 per koe. Voorkom stofwisselingsstoornissen rond afkalvenHet voorkomen van stofwisselingsstoornissen rondom afkalven heeft alleen maar voordelen:Het scheelt veel ergernis; het bespaart op diergezondheidskosten, en het levert meer melk op.Nico Vreeburg is kritisch op toepassing van koedrank. “Als het droogstandsrantsoen goed is uitgebalanceerd, verwacht ik dat alleen het verstrekken van lauw water direct na afkalven dezelfde positieve effecten heeft als lauw water met toevoegingen”, aldus Vreeburg. “De smaakstoffen in koedranken kunnen de opname van water wel stimuleren en dat is positief.” DrenchenSoms is een koe nog zo gestresst van het afkalven dat ze niet direct water drinkt. Sweep adviseert dan om niet direct te drenchen (oftewel vocht in te geven met een sonde), want dat geeft nog meer stress. “Wacht even af tot de koe spontaan gaat drinken.” Een koe die uitgedroogd is, kan wel profijt hebben van drenchen. Deze dieren hebben diepliggende ogen en de huid blijft na inknijpen staan. Vaak hebben ze ook een tekort aan zouten en mineralen. Op bedrijven met aanhoudende problemen met het opstarten van de melkkoeien, kan het opnemen van drenchen in het afkalfprotocol, preventief werken. Drenchen geeft de melkkoe in de meest kwetsbare periode van haar leven een flinke steun in de rug om een goede start te maken. Het drenchen met een koedrank corrigeert de vochtbalans en mineralenbalans en het verhoogt de energieopname, waardoor de koe vlotter gaat vreten. “Preventief werken blijft altijd het meest belangrijk. Bij een goed management van de droge koeien wat betreft voeding en afkalfbeleid, is het drenchen van koeien met grote volumes water overbodig”, zegt Sweep. “Dat scheelt de koe stress en het bespaart geld en arbeid.”