‘Fosfaatvrijstelling van kalveren, toch boetes’

Melkveehouder Gerben Engwerda in het Friese Tytsjerk voelt zich onheus behandeld. Zijn bedrijf voldoet aan alle Europese mestnormen, toch wordt hij geconfronteerd met hoge boetes in verband met het jongveegetal.Meer dan 90% van de veehouders fraudeert. De vraag is alleen: hoe groot is de fraude? Als een vaars op de laatste avond van een periode kalft, dan zal vrijwel iedere boer de kalfdatum naar de volgende dag schuiven, zodat de vaars in de vorige periode nog niet mee telt als koe. Dit is maar 1 dag, maar je kunt de kalf datum gemakkelijk nog verder opschuiven of zelfs weglaten als je een goede vervangster hebt. Zeker als er een stier bij de pinken (vaarzen) heeft gelopen, dan heb je geen exacte kalfdatum. Blijft het kalf op het bedrijf, dan kun je het gerust 4 weken later registreren. Dat valt later toch niet meer op.Het mooiste is om het kalf van zo’n vaars bij een guste koe te doen en dan beide afvoeren. Dan is het bewijs weg en de vaars blijft op papier vaars terwijl ze toch gemolken wordt. Je moet ze natuurlijk niet bij de melkcontrole doen. Dit scheelt de boer over de 5 periodes ½ x € 480 x 5 = € 1.200. Zo is er heel veel mogelijk, mits je niet zo stom handelt als bij de tweelingen, want bij controle is dit gemakkelijk te achterhalen.Het enige waar je tegenaan kon lopen was een fysieke controle op het bedrijf, waarbij gekeken wordt welke koeien er worden gemolken. Deze controle is er nooit geweest en dus kon je gerust je gang gaan met creatief boekhouden. Dit wordt nu als fraude bestempeld en de boeren erg kwalijk genomen.Andere kant fosfaatbeleidMaar er is ook een andere kant. Toen de melkquotering ophield, viel er veel kapitaal onder de veehouders weg. Dit moest voor FrieslandCampina, Rabobank en LTO (FRL) als vooral belangenbehartiger van de intensieve zuidelijke boeren, worden opgevuld door een nieuw quoteringssysteem. Ze lieten de boeren daarom melken. FrieslandCampina breidde zelf haar verwerkingscapaciteit uit en de Rabobank financierde de stallen. De ingreep van Brussel was onvermijdelijk en ‘De Drie’ (FRL) konden hun fosfaatquoteringssysteem in het leven roepen. Dit was de kans geweest om de landbouw duurzamer te maken. In plaats daarvan gingen De Drie alleen voor het eigenbelang en kon er weer kapitaal onder de intensieve boeren komen.Dus geen grondgebondenheid, wat een veel eenvoudiger en rechtvaardiger systeem is. Brussel gooide echter roet in het eten en er moest eerst nog een tussenjaar in de vorm van fosfaatreductie komen. Hiervan ondervinden wij nu de gevolgen. Wij hebben na de superheffing behoorlijk geïnvesteerd in grond en gebouwen en zijn een biologisch bedrijf met de zeldzame runderrassen Fries Hollands en Fries Roodbont vee. ‘Grondgebondenheid zou een rechtvaardiger systeem zijn geweest, wij ondervinden nu de gevolgen van het fosfaatreductiebeleid’ Lang heb ik nog het vertrouwen gehad dat dit soort duurzame bedrijven wel de ontwikkelingsruimte zouden krijgen. We hebben 40 hectare grasland bij de boerderij en huren 40 hectare natuurland van It Fryske Gea. Op deze totale oppervlakte van 80 hectare willen we 80 koeien melken van Fries Holland-ras en het Fries Roodbonte ras.In juni 2017 hebben we 2 kalveren, een zwartbonte en een roodbonte, aan een hobbyboer verkocht. Nu krijgen we te maken met het zogenoemde jongveegetal en dus met een hoge boete.Vrijstelling voor zeldzame rassenOmdat we allemaal van die zeldzame dieren hebben, kregen we vrijstelling van fosfaatreductie van alle kalveren die na 1 oktober 2016 geboren zijn. Zo ook de 2 verkochte kalveren. Toch kregen we een hele hoge boete van in totaal € 12.000. Ik ging er vanuit dat er een fout in de telling gemaakt was. De zuivelfabrieken moesten de heffingen opleggen en dus hun om uitleg gevraagd. Wij gaan hier niet over, werd mij door de fabriek verteld. Dan het fosfaatreductieloket gevraagd om uitleg, maar zij wisten het niet. Bij de laatste periode van de heffingen waren ook de correcties meegenomen. De fabriek gemeld dat er bij ons geen correctie heeft plaats gevonden. Geadviseerd werd nu om rechtstreeks met RVO.nl contact op te nemen.Donderdag 8 februari contact met RVO.nl gehad en daar kon iemand mij uitleggen dat het waarschijnlijk wel allemaal klopt en de boetes gewoon hoog zijn. Kennelijk speelt het geen rol dat de kalveren fosfaatvrijstelling hebben. Ik heb vier wel keer gevraagd of die € 12.000 wel klopt, maar kennelijk is dat de boete voor 2 zeldzame kalveren verkocht aan een liefhebber.‘Ik heb wel vier keer gevraagd of die € 12.000 boete wel klopt, kennelijk speelt het geen rol dat de kalveren fosfaatvrijstelling hebben’Ik heb nu de publiciteit gezocht, maar anders had ik zeker gekeken of er op papier nog wat veranderd kon worden. En als dat dan fraude wordt genoemd, dan is het zo. De vraag blijft wel wie de grootste boef is! Het ministerie is vergeten om subsidie aan te vragen voor deze zeldzame rassen en we houden deze rassen nu ‘gratis’ in stand. Hoewel je aan de Europese mestnormen voldoet en gratis voor meer biodiversiteit zorgt, krijg je een boete opgelegd van meer dan € 40.000 die gewoon op je melkgeld wordt ingehouden. Zijn wij dan boeven als we proberen nog wat te redden? Of zijn dat De Drie (FRL), die alleen uit zijn op eigenbelang en de rest zal hen een zorg zijn. ‘Hoewel je aan de Europese mestnormen voldoet, krijg je een boete opgelegd van meer dan € 40.000 die op je melkgeld wordt ingehouden’Er zijn veel mooie initiatieven op het gebied van duurzaamheid die de boeren zelf oppakken, maar die door het geweld van De Drie ondersneeuwen. Tijd om corrigerend op te treden in zo’n ‘ik-cultuur’ van de beleidsmatige organisaties.Vorig jaar zijn er behoorlijk veel koeien geruimd. Toch is er niet veel minder melk geleverd aan de fabrieken. Dit zou te verklaren zijn omdat het ondereind van de veestapel is weggedaan. Dan kunnen er beter nog meer koeien worden geruimd!‘Met een cultuur van uitdagen en belonen bereik je veel meer en heeft/houdt iedereen plezier en voldoening in het boer-zijn’Nu komt er een heksenjacht op gang met nog meer regels en controles. Als je niet de ‘maffia-cultuur’ verandert, blijf je bezig. Met een cultuur van uitdagen en belonen bereik je veel meer en heeft/houdt iedereen plezier en voldoening in het boer-zijn.