Finse bio-koeien pieken op lokaal geteeld eiwit

De melkveehouders Jukka en Sinikka Tuominen halen relatief eenvoudig veel melk uit hun koeien met zelf geteeld krachtvoer. Ze zien de dierenarts weinig.Halverwege de ochtend zitten de Finse melkveehouders Jukka en Sinikka Tuominen in hun loods, die tevens is ingericht om groepen te ontvangen. Ze krijgen de volgende dag namelijk dertig IJslandse gasten. De tafels zijn gedekt en de kachel brandt. Dat laatste is fijn. Het is half oktober namelijk niet warmer dan een graad of vijf in dit Scandinavische land.
Sinikka (58) en Jukka (58) Tuominen hebben in Lieto (Fin) een biologisch melkveebedrijf en telen zelf de veevoergrondstoffen Jukka (58) en Sinikka (58) Tuominen melken in het Finse Lieto 65 koeien. Bij het bedrijf hoort 170 hectare grond, waarvan 10 hectare bos. Gezamenlijk met andere bio-boeren bewerken ze nog 120 hectare grond voor de productie van veevoergrondstoffen. De belangrijkste gewassen zijn tarwe, gerst, haver, erwten, luzerne en veldbonen.Mengeling van rood- en zwartbonte dierenVoor de veehouders is het een rustige ochtend. Ze hebben genoeg tijd voor koffie en een praatje. De koeien hebben voer en het melken doet de vijf jaar oude Delaval-robot. In de stal is sprake van een mengeling van rood- en zwartbonte dieren. Van de 62 koeien zijn er 28 van het Holstein-ras en 34 zijn Ayrshire-koeien. Op het punt van productie doen op dit bedrijf de beide rassen nauwelijks voor elkaar onder. De gehalten van Ayrshires zijn echter hoger. De soms dieprode Ayrshire-koeien hebben een stevig beenwerk en mooie, compacte uiers. De Holsteins zijn groter en mede daardoor ranker. Als de familie Tuominen kon kiezen, hadden ze meer Ayrshire-koeien op stal. De natuur bepaalde echter anders. Juist de Holsteins kregen afgelopen jaar relatief veel vaarskalveren, zodat deze populatie op peil bleef.De koeien hebben onbeperkt silage. Dit is een mix van drie grassoorten, klaver, luzerne en erwten. Het ruwvoer wordt aangevuld met krachtvoer en mineralen.Relatief jonge veestapelDe veestapel is relatief jong. De koeien op dit bedrijf hebben gemiddeld 2,9 keer gekalfd. Er lopen dertig koeien rond die meer dan driemaal hebben gekalfd. Circa 40% van de koeien wordt met een vleesstier geïnsemineerd. Dan valt de keuze dikwijls op een blonde d‘Aquitaine-stier. Deze kalven makkelijk af, vertelt Sinikka Tuominen. Zij insemineert de koeien ook. Volgens de jongste cijfers is de tussenkalftijd 403 dagen. De vaarzen krijgen op 29 maanden hun eerste kalf. Dat is laat en daarom een aandachtspunt voor het bedrijf, erkent Sinikka ongevraagd. De koeien kunnen jaarrond naar buiten. Ze hebben weidegang of maken gebruik van een verharde uitloop.Over op biologischVijf jaar geleden maakte het bedrijf op veel fronten een radicale omslag. Er is overgeschakeld van gangbare naar biologische productie. Tegelijk is er een nieuwe ligboxenstal gebouwd en geïnvesteerd in een robot, met het Feed First-systeem. Dit is een selectiepoort die koeien langs de voercomputer leidt, waarna degene met melkpermissie verder mogen door de melkrobot. Tenslotte is de melkveestapel verdubbeld tot het huidige aantal dieren._{Neem een kijkje op het bedrijf van Jukka en Sinikka Tuominen in de onderstaande video}Redenen voor keuzeDe keuze voor biologisch heeft meer redenen. De grond was al vier jaar biologisch. Bovendien werd kunstmest een stuk duurder. De Finse kunstmestfabriek werd geprivatiseerd en kwam in handen van Yara, legt Jukka Sinikka uit. “Na de stijging van de kunstmestprijs hebben we de knoop doorgehakt en zijn overgeschakeld op biologisch.”Eiwit telen is een mustVanaf begin mei tot eind september hebben de koeien weidegang. Ze kunnen jaarrond naar buiten, op een verharde uitloop naast de stal. Met extreem slecht weer blijven de koeien binnen.De biologisch gehouden koeien produceren een flinke plas melk. De Holsteins zitten op een jaarproductie van 10.837 kilo melk, de Ayrshires op 10.781 kilo. De koeien hebben onbeperkt kuilvoer. De silage is een mix van drie grassen, klaver, luzerne en groene erwten. De nieuwmelkte koeien krijgen daarnaast 5,5 kilo granenmix (tarwe en gerst) 5 kilo erwten en mineralen. De veehouders verbouwen graan, erwten en veldbonen om te voorzien in aanvullend eiwit. Eiwit telen is een must; de Finse melkveehouderij ziet volledig af van het gebruik van soja. Een staloverzicht vanuit de zichtruimte. In de stal is genoeg ruimte en de selectiepoort draagt bij een rust in de stal.Soepele productieDe koeien lijken het productieniveau goed aan te kunnen. De dierenarts komt in principe zesmaal per jaar op het bedrijf. Dit zijn geplande bezoeken voor vruchtbaarheidsonderzoek en het onthoornen van jonge dieren. Als een extra bezoek nodig is, komt de dierenarts bij een koe die moeilijk kalft of na kalven niet meer op de been komt. De Ayrshires staan overigens bekend als en ras dat weinig geboortehulp vraagt.De Ayrshire-koeien zijn mooi donkerrood en fraai getekend. De dieren zijn robuust en kalven makkelijk af, is de ervaring van de melkveehouders.2015 zwaar jaarDe melk wordt verwerkt door de coöperatieve Finse zuivelaar Valio. Via de regionale coöperatie Länsi-Maito levert de familie Tuominen aan moederbedrijf Valio. De Finse melkveehouderij had het in 2015 zwaar, vertelt Jukka Tuominen. De quotering verviel en een half jaar daarvoor sloot buurland Rusland de grens voor EU-landbouwproducten. Dat laatste was een aderlating voor de Finse melkveehouderij. Nogal wat melkveehouders gaven er toen de brui aan. Het land is sindsdien 100% zelfvoorzienend voor zuivel, in plaats van exporteur.De Finnen zijn overgemechaniseerd. Reden voor zoveel traptrekkers is dat het bedrijf jaarlijks duizenden bezoekers ontvangt.Concurrende prijzenInmiddels heeft de Finse zuivelmarkt zich hervonden en betalen verwerkers concurrerende prijzen. Gangbare melk met 4,3% vet en 3,3% eiwit doet half oktober 34,5 cent per kilo. De opbrengstprijs voor biologische melk ligt 13 cent hoger. De familie Tuominen beurt in oktober een halve euro per liter, inclusief toeslag voor gehalten. De Holsteins zitten op 4,2% vet en 3,46% eiwit. In de melk van de Ayrshires zit 4,4% vet en 3,53% eiwit. Gehalten waar weinig op af te dingen valt. Zowel de Holsteins als de Ayrshires zijn zuivere rasdieren, in de stal lopen geen kruislingdieren.