Extra melkkwaliteit leveren, loont steeds beter

Van een minnetje naar vaak een mooie plus. Steeds meer verwerkers belonen boeren actief voor een hogere kwaliteit melk.Zuivelbedrijven sleutelen de laatste jaren fors aan de weidepremie en vergoedingen voor duurzaamheid. Echter, bij een aantal bedrijven is ook extra aandacht voor melkkwaliteit te bespeuren. Aandacht die zich eveneens vertaalt in oplopende premies.Het gangbare systeem bij de borging van de melkkwaliteit is het kortingssysteem. Wie niet (steeds) de hoogste melkkwaliteit behaalt, wordt getrakteerd op een korting op de melkprijs. Hoe minder de kwaliteit van de melk, hoe hoger de korting. Uiteindelijk kan dit leiden tot melkweigering. Dit systeem wordt toegepast door onder meer Arla, FrieslandCampina, DOC Kaas en DeltaMilk.Liever een bonus dan een kortingSteeds meer bedrijven stappen echter van dit systeem af. Hochwald Foods stapt met ingang van 2017 over van een kortingssysteem naar een systeem met ook een beloning, van 25 cent per 100 kilo. Vreugdenhil verhoogde per 1 januari 2017 de al bestaande beloning voor extra hoge kwaliteit melk van 75 cent naar €1,25 per 100 kilo melk. Kaasmaker A-ware besloot bij de opzet van een eigen melkprijs ook een kwaliteitsbonus in te voeren voor melk. Die bedraagt 50 cent per 100 kilo. Dat is hetzelfde bedrag als kaasmaker Bel Leerdammer hanteert. De hoogste bonus wordt sinds jaar en dag betaald door kaasmaker Cono uit Westbeemster. Die kent een bonus van maximaal €2 per 100 kilo.Bedrijven redeneren vaker dat het effectiever is om een verbetering van de melkkwaliteit te stimuleren met een bonus, dan door te dreigen met een korting. De lat hoeft niet eens bijzonder hoog te liggen. Het (geometrisch) gemiddelde celgetal in 2015 bedroeg volgens kwaliteitscontroleur Qlip 188.000 somatische cellen per milliliter melk. Dat is ver onder de maximumgrens van 400.0000. Wie bij Vreugdenhil in aanmerking wil komen voor de hoogste kwaliteitsbonus, moet op maandbasis onder 241.000 cellen per milliliter melk blijven.Steeds meer zuivelbedrijven belonen voor melkkwaliteit.Helemaal een eitje is het echter niet om laag te blijven in celgetal, want in 2015 scoorde nog 36% van de leden van FrieslandCampina meer dan 200.000 somatische cellen per milliliter melk.Oplopend kiemgetal probleemMet het kiemgetal liggen de zaken iets ingewikkelder. Sinds 2013 is de tendens hierbij niet dalend, maar juist flink stijgend. Een duidelijke oorzaak hiervoor is nog steeds niet gevonden. Het geometrisch gemiddelde in 2015 kwam uit op 12.800 kolonievormende eenheden (kve). Voor het kiemgetal legt Vreugdenhil de lat bij maximaal 19.000 kve (geometrisch gemiddelde). Wie daaronder blijft, krijgt een bonus. De maximumgrens (voor melkweigering) die de meeste bedrijven hanteren, ligt bij 100.000 kve.Over het algemeen worden zuivelbedrijven scherper op de melkkwaliteit, omdat klanten dit van hen vragen. Met name voor bedrijven die veel producten naar tropische bestemmingen exporteren, is het van groot belang om melk met een laag cel- en kiemgetal te hebben. In eerste instantie lijkt het vooral relevant voor (dik)vloeibare producten, zoals houdbare melk en condens, maar ook voor de productie van poeders en kazen is het van belang.