EU-steun is niet gratis, die moet je verdienen

Het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid is alleen houdbaar als boeren de directe inkomenssteun niet krijgen, maar verdienen. Dat zegt professor Harald Grethe van de Humboldt Universität in Berlijn.Harald Grethe sprak woensdag op een discussiebijeenkomst over het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) in Leeuwarden, mede georganiseerd door het Nederlandse landbouwministerie. Volgens Grethe is het GLB gebaseerd op een verkeerde redenering. Harald Grethe - Foto: CDU-CSU, Bundestag Grethe: “De gedachte is dat boeren worden benadeeld door de klimatologische omstandigheden en dat ze daardoor armer zijn. Maar kijk naar de statistieken, dan kun je niet volhouden dat boeren arm zijn en dat er een inkomenskloof moet worden overbrugd. Bovendien, voor armoedebestrijding hebben lidstaten hun eigen sociaal beleid. En bovendien, wat is de logica van het geven van geld aan mensen die grond bezitten? Een boer met een hectare krijgt € 300, een boer met 10.000 hectare – en die boeren zijn er in Europa – krijgt € 3 miljoen. Is een grote boer armer dan een kleine boer?”Dat een boer nadelen ondervindt van het weer, kan kloppen, maar dat geldt ook voor ijsverkopersGrethe vindt dat het Europese landbouwbudget veel efficiënter gebruikt kan worden. Als boeren het landschap beheren, het milieu verbeteren, zorgen voor biodiversiteit en dierenwelzijn, moet daar een betaling tegenover staan, zegt hij, omdat de markt er niet voor betaalt. Grethe zegt dat de boer niet als slachtoffer moet worden gezien. Dat een boer nadelen ondervindt van het weer, kan kloppen, maar dat geldt ook voor ijsverkopers – en die krijgen ook geen Europese steun. De Berlijnse hoogleraar ziet dat de Europese politiek met boeren omgaat, zoals ouders met het hun kinderen: als die niet doen wat de ouders willen, gaat het zakgeld omlaag. GLB heeft de focus niet goed liggenTijdens de bijeenkomst in Leeuwarden kreeg Grethe deels bijval van Alex Datema, voorzitter van Boerennatuur. Hij zegt dat de directe betalingen omlaag kunnen, maar dan moet het vrijkomende geld wel worden ingezet voor maatschappelijke doelen die boeren realiseren.Ook wat hem betreft is het GLB aan verandering toe. “De Canadese ijshockeyer Wayne Gretzky gaf ooit antwoord op de vraag waarom hij zo’n goede speler was: Ik ga naar de plek waar de puck komt, niet waar de puck is. Mijn gevoel is dat het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid is gericht op waar de puck is.”