Eerste uitspraken fosfaatreductieplan niet gunstig

Het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) heeft de eerste 10 uitspraken in procedures tegen het fosfaatreductieplan 2017 gedaan. Eén boer is in het gelijk gesteld.In maart is het CBb begonnen met de behandeling van de meer dan 700 zaken die melkveehouders hebben aangespannen vanwege boetes die het gevolg zijn van het fosfaatreductieplan. Deze 10 zaken waren begin maart behandeld ter zitting, net voordat door de coronacrisis rechtbanken dichtgingen voor niet urgente zaken.De behandeling van deze fosfaatreductieplanzaken was een jaar doorgeschoven door het CBb, omdat men voorrang wilde geven aan de behandeling van procedures die in 2018 waren aangespannen tegen het fosfaatrechtenstelsel. Als de eerste 10 uitspraken richtinggevend zijn, dan moeten de overige melkveehouders maar niet al te veel hoop koesteren. Slechts 1 melkveehouder is in het gelijk gesteld.Begrenzing fosfaatproductieHet doel van het fosfaatreductieplan, dat op 1 maart 2017 van kracht werd, was de fosfaatproductie te begrenzen. Melkveehouders dienden daartoe hun veestapel, zoals die op 1 oktober 2016 was, terug te brengen in 5 periodes tot hun referentieaantal. Het referentieaantal is het aantal op de peildatum 2 juli 2015 geregistreerde runderen, verminderd met 4% indien het bedrijf niet-grondgebonden is. Aanpassing veestapelIn de meeste uitspraken gaat het over een verzoek van de veehouder om het referentieaantal aan te passen vanwege een buitengewone omstandigheid op het bedrijf, zoals ziekte. Het CBb honoreert dit echter in deze uitspraken niet, omdat geen van de veehouders heeft aangetoond dat het referentieaantal minimaal 5% lager is door die bijzondere omstandigheid. En dat is een dwingende voorwaarde in het fosfaatreductieplan.Jongveegetal terecht toegepastIn 1 van zaken waar een melkveehouder in het ongelijk is gesteld gaat om de afvoer van jongvee naar andere melkveebedrijven. De boer dacht hiermee onder het doelstellingsaantal te komen. Maar RVO.nl oordeelde anders: het jongvee werd niet meegeteld als reductie, omdat er niet naar verhouding een gelijk aantal koeien die hebben gekalfd zijn afgevoerd, dus werd het jongveegetal toegepast. Het CBb stelt RVO.nl in de uitspraak in het gelijk. Het jongveegetal kan alleen buiten beschouwing blijven als het jongvee is afgevoerd voor slacht, export of in verband met sterfte. Voor afvoer naar een ander melkbedrijf bestaat die uitzondering niet, aldus het CBb.Verplaatsing naar vleesveebedrijf geen reden voor boeteIn de zaak van de melkveehouder die wel in het gelijk is gesteld, ging het om de verplaatsing van 8 pinken naar een opfokker. Het late wijzigen van de regeling biedt hier een melkveehouder uitkomst. De opfokker wilde pinken wel overnemen zodra niet-melkveehoudende bedrijven niet meer binnen het fosfaatreductieplan zouden vallen. Dat gebeurde 26 april 2017. Een dag later gingen de pinken van het bedrijf af. Omdat het verplaatsen pas eind april gebeurde bleek het maandgemiddelde 0,1 GVE (grootvee-eenheid) te hoog te zijn, hetgeen een boete van een kleine € 2.100 betekende. Onevenredige gevolgenVolgens het CBb had RVO.nl geen boete mogen opleggen. RVO.nl had de hardheidsclausule moeten toepassen. Die geldt volgens het CBb niet alleen voor ‘schrijnende gevallen’ maar ook als er onevenredige gevolgen zijn. Het gaat om een minimale overschrijding veroorzaakt door het werken met maandgemiddelden en het feit dat de regeling pas eind april wijzigde. Dat de veehouder eigenlijk zonder de 8 pinken in aanmerking zou komen voor een bonus honoreert het CBb evenmin in de uitspraak. Daarvoor had hij aan alle voorwaarden moeten voldoen en dus had zijn maandgemiddelde onder het referentieaantal moeten zijn.De 10 uitspraken1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 (boer in het gelijk gesteld), 8, 9, 10.