‘Eerlijk anders: circulair werken geleidelijk invoeren’

De afgelopen zestig jaar heeft zich een technische revolutie voltrokken. Efficiëntie en effectiviteit zijn sleutelbegrippen van deze tijd geweest. Het heeft veel goeds gebracht, ook in de landbouw.Prima groeicijfers en ook de arbeidsomstandigheden op de boerderij zijn er een stuk beter op geworden de laatste zestig jaar. En toch is er over de landbouw, de veehouderij in het bijzonder, nog nooit zoveel discussie geweest als de laatste jaren. Veelal gaat die niet over de kwaliteit van de producten, maar over de productiewijze. Foto: Koos GroenewoldTotale transformatie niet nodigEen groeiende roep om meer circulair te werken, klimaatverandering te vertragen en minder beroep te doen op fossiele brandstof oftewel aan energietransitie te werken. Voorwaar geen gemakkelijke opgave. Deze net genoemde zaken zullen biodiversiteit positief beïnvloeden. Ja, aan wijze vingertjes geen gebrek, soms terecht, vaak tekenend voor onbenul. ‘Niet verdoemen wat we hebben gedaan, maar met elkaar afstemmen wat we willen’Maar daarmee zijn we er niet vanaf. Is er een totale transformatie nodig van de landbouw? Ik dacht het niet, goede verworvenheden in de tijdgeest bijsturing geven, is veel beter. Niet verdoemen wat we hebben gedaan, maar met elkaar afstemmen wat we willen, wat belangrijk is, zeker ook met betrekking tot de leefbaarheid van onze aarde. Boeren en klimaat hebben veerkracht, beide moet je tijd gunnen. Grote impact grondgebondenheidIk ben tevreden met de zuivel/LTO-visie over grondgebondenheid. Een groot deel – 65% – van de eiwitbehoefte vanuit eigen bedrijf voorzien is geen gemakkelijke opgave. De impact van het bindend verklaren van deze opvatting, en dat doet FrieslandCampina zeker, is enorm. Veel boeren onderschatten deze uitdaging. Wanneer dit gepaard gaat met het formaliseren van de bedrijfskringloopwijzer in de kwaliteitsborging, maakt de sector grote stappen voorwaarts. Dan kan de melkveehouderij met verve aangeven dat ze holistisch bezig is. ‘Laten we gewenste ontwikkelingen omarmen en geleidelijk invoeren’Meer organische mest, nog minder kunstmest, meer gras van goede kwaliteit betekent minder krachtvoer uit Zuid-Amerika. Ga je circulariteit ook van toepassing laten zijn in ultieme vorm, dan komt de economie er heel anders uit te zien, en dat moeten we niet willen. Laten we gewenste ontwikkelingen omarmen en geleidelijk invoeren. Dat hoeft geen zestig jaar te duren, maar kan wel in dertig. Eerlijk anders, voor mens, dier en klimaat.