‘Echte duurzaamheid binnen bereik?’

Milieudefensie hield in september een belactie voor een gegarandeerde melkprijs voor de veehouders, vanuit de gedachte dat zou bijdragen aan minder grootschaligheid, een sterkere grondgebondenheid en meer duurzaamheid in het algemeen.Zo’n gedachte lijkt me tamelijk naïef. Het staat buiten kijf dat voor het realiseren van de genoemde doelstellingen linksom of rechtsom betaald moet worden. Maar dat mag je niet omkeren: ‘als de prijs maar hoog genoeg is, komt er vanzelf meer duurzaamheid’. De gang van zaken in de melkveehouderij de laatste jaren laat zien dat hogere melkprijzen extra productie, meer koeien en een sterkere intensivering in de hand werken.Is het echt duurzaam om – zoals een dierenarts schreef – van een koe 'een fabriekje dat melk levert' te maken, waar je zo min mogelijk instopt en zo veel mogelijk uithaalt? Foto: Anne van der Woude‘Een fabriekje dat melk levert’Op de actie van Milieudefensie werd van verschillende kanten kritisch gereageerd. Een van de kritiekpunten was dat de Nederlandse melkveehouderij al behoorlijk duurzaam is. Als je kijkt naar de milieubelasting per kilo melk, is dat inderdaad zo. Voor een mondiaal probleem als klimaatverandering is dat relevant, maar voor regionale milieuproblemen zoals mestoverschotten en ammoniak niet. Die hangen immers voor een groot deel samen met een sterke concentratie van dieren. Daar komt bij dat de efficiëntie althans voor een deel wordt bereikt door de productie per koe verder op te voeren. Hoe lang kan dat doorgaan? Is het echt duurzaam om – zoals een dierenarts schreef – van een koe ‘een fabriekje dat melk levert’ te maken, waar je zo min mogelijk instopt en zo veel mogelijk uithaalt?‘In 2016 liet 76,5% van de bedrijven de koeien grazen tegen 75,6% in 2015. Dat lijkt me geen verbetering om prat op te gaan’Nog geen trendbreuk zichtbaarEen andere tegenwerping tegen Milieudefensie was dat het streven naar meer weidegang nu al succesvol is. Dat zou onder meer blijken uit een bericht van het CBS van begin oktober: in 2016 liet 76,5% van de bedrijven de koeien grazen tegen 75,6% in 2015. Dat lijkt me sowieso geen verbetering om prat op te gaan. Bovendien is het echte beeld ongunstiger: het aantal melkkoeien dat regelmatig in de wei loopt, bleef tussen 2006 en 2016 ongeveer gelijk, maar het aantal dat nooit in de wei komt, nam toe van ruim 280.000 (20% van het totaal) tot bijna 600.000 (35%). Vorig jaar was de gewenste trendbreuk op dit punt dus nog niet zichtbaar.