‘De boer krijgt een stukje afzetzekerheid terug’

Vleesbedrijf Van Loon heeft zijn eigen varkensvleesketen. Commercieel manager Stan Quinten kiest voor de lange termijn. ‘Iets dat lekker is, duurt nooit lang.’Commercieel directeur van Best Star Meat, Stan Quinten, mag nog een kleine vijf jaar werken voor hij met pensioen kan. Hij heeft zichzelf ten doel gesteld om in deze termijn de varkensvleesketen van het vleesbedrijf piekfijn in orde te krijgen. Dat betekent een keten die vlees produceert op bedrijven die er keurig verzorgd bijliggen, met minimale CO₂-productie, waar de varkens het maximaal naar hun zin hebben, waar mest een waardevol nevenproduct wordt en vooral ook met heel gezonde dieren._{Lees verder onder foto}Stan Quinten (61) is commercieel manager van Best Star Meat. Hij is zijn hele werkzame leven actief in de vleeswereld. Sinds halverwege 2008 werkt hij voor Best Star Meat, voorheen Meat Friends. - Foto: Bert JansenTransparante en flexibele ketenBest Star Meat is onderdeel van Van Loon Group. Een familiebedrijf dat sinds 1971 actief is in vlees en vleesverwerking. Eind 2020 maakt het bedrijf bekend dat het een eigen keten op poten zet. Deze heeft de naam Varken op z’n Best gekregen. Doel is een transparante, flexibele keten die duurzaam en kwalitatief goed varkensvlees produceert. Best Star Meat heeft wekelijks 18.000 varkens nodig. De keten is met zestien varkenshouders gestart. Allemaal bedrijven die al lang aan het vleesbedrijf leveren en produceren volgens de 1 ster Beter Leven-richtlijnen van de Dierenbescherming. Beter Leven is een must omdat circa 80% van het varkensvleesvolume van Best Star Meat in Nederlandse supermarkten komt te liggen. Het streven van Quinten is dat eind dit jaar alle varkensbedrijven die produceren voor Best Star Meat dat doen volgens het Varken op z’n Best-concept.Waarom investeren jullie zo nadrukkelijk in ketenvorming?“Wij zetten ons vlees voor 80% af in Nederland. Dat is een keuze. Om bestaansrecht te houden als keten hebben wij samen met onze varkenshouders en zakenpartners stilgestaan bij de vraag wat de Nederlandse consument wil en hoe we dat kunnen leveren. Dat was een proces van twee jaar. We concluderen dat de consument veilig en gezond vlees wil, afkomstig van nette varkensbedrijven, zonder geuroverlast, waar geen mestauto’s af en aan rijden, enzovoort. En ook duurzaam kwaliteitsvlees natuurlijk. Met onze keten willen we één voor één deze zaken aanpakken en daar een oplossing voor vinden. De tijden zijn veranderd. Vroeger produceerde je als boer een varken en daar werd de beste afzetmarkt bij gezocht. Nu definiëren we een markt en daar stemmen we het varken en de productie ervan op af. Je krijgt dus verzuiling in de markt.”Een varkensvleesketen met een beperkt aantal partnersDe varkenshouders die produceren voor het Varken op z’n Best-concept dienen te voldoen aan de 1 ster Beter Leven-criteria van de Dierenbescherming. Dat is het vertrekpunt. Ze kunnen hun voeders betrekken van De Heus voeders of Agruniek Rijnvallei. Voor de veterinaire begeleiding is gekozen voor de dierenartsenpraktijken AdVee en De Varkenspraktijk. De geneticapartners in de keten zijn Topigs Norsvin en PIC. Vier handelsbedrijven doen de logistiek. De varkens worden geslacht bij Vion in Apeldoorn. Van Loon stimuleert de keuze voor HyCare-stallen en betaalt daar ook een bonus voor. Wat is kwaliteitsvlees?“Kwaliteit is vooral weinig variatie. Een constant product dat na bereiding telkens hetzelfde resultaat geeft. In de supermarkt wordt gewerkt met pakjesprijzen; het gewicht is variabel. Door de geneticakeuze te beperken krijg je bijvoorbeeld koteletten of varkenslappen met dezelfde afmetingen die allemaal even gaar zijn na dezelfde bereidingstijd. Vleessmaak is niet zozeer onderscheidend. Vlees wordt als minder lekker ervaren als het te lang of te kort in de pan heeft gezeten. Met meer uniforme varkensdelen voorkom je dat probleem en krijgt de consument voorspelbare vleesproducten. In de fabriek hebben we alles geborgd en wordt volgens receptuur gewerkt. Bij ons zit het dicht, we zetten nu de stap naar het boerenerf. Je sluit zo veel onzekerheden uit.”Twee voerleveranciers, twee geneticaleveranciers, twee dierenartspraktijken. Hoe vinden varkenshouders dergelijke beperkingen?“Wij werken met 250 varkenshouders, inclusief vermeerderaars. Daarvan staat 90% open om deel te nemen aan de keten. De boer levert een deel vrijheid in, maar krijgt daar een deel afzetzekerheid voor terug. Een overeenkomst is voor minimaal een jaar. Voor corona was de varkensmarkt heel goed, gestimuleerd door de vraag uit China. Maar iets dat lekker is duurt nooit lang. De varkenshouder krijgt ook een constante begeleiding, door de voeradviseur, de dierenarts en onze ketenmanagers. Dat zijn de belangrijkste adviseurs op zijn erf. De duidelijke doelen en structuur in de begeleiding, met een vast team, leiden tot een beter rendement voor de boer.”Bij ons in de fabriek zit het dicht, we zetten nu de stap naar het boerenerfEen term die ik in jullie persbericht las is flexibiliteit. Hoe ziet dat eruit in deze keten?“Doordat we met een beperkt aantal zakenpartners werken kunnen we snel veranderingen doorvoeren. Als ik volgende week lijnzaad door het voer wil voor vlees met een hoger aandeel omega 3-vetzuren heb ik dat met twee telefoontjes geregeld. Zonder keten is zoiets veel moeilijker te regelen.” Is er ook een financiële plus voor de boer?“De varkenshouder krijgt betaald op de beursprijs plus een toeslag. Daarboven kan hij nog € 3 per dier bonus verdienen. Dat is € 0,50 voor respectievelijk een dierdagdosering onder de vijf, HyCare-stallen en een salmonellastatus in categorie I. Ten slotte betalen we € 1,50 ketentoeslag. Opgeteld kom je zo aan € 3 per dier. Als we als keten alles doen wat de klanten van ons vragen, moeten we een beter rendement draaien. Anders doen we het niet goed. Ik zou het liefst toe willen naar een minder grillige varkensprijs die los staat van de reguliere markt.”Is HyCare een must?“Nee, dat niet. Maar we zien het wel graag dat bedrijven HyCare worden. Een HyCare-varkensbedrijf ziet er gewoon schoon en opgeruimd uit. Dat past in ons plaatje. Met HyCare verbetert ook de diergezondheid. We willen gezonde dieren en minimaal gebruik van antibiotica. Dat kan ook. Met de varkensvoeding zijn kringlopen en een lage voederconversie de doelstelling. Ook blijkt telkens weer uit proeven dat HyCare-varkens met goedkoper voer toe kunnen.”_{Lees verder onder foto}Stan Quinten: “We willen op termijn naar antibioticavrije varkensproductie, met zo weinig mogelijk vaccinaties."- Foto: Bert JansenWat verstaan jullie onder gezonde varkens en goed welzijn?“We willen op termijn naar antibioticavrije varkensproductie, met zo weinig mogelijk vaccinaties. Hoe gezonder de dieren hoe lager de kosten voor de boer. Welzijn en gezondheid monitoren we ook. Door middel van de dierdagdosering, uitval, slachtlijnbevindingen, maar ook vechtstrepen is één van de parameters. Ook doet de dierenarts een bedrijfsbeoordeling. Uit dit alles komt een score.” Mest is een hardnekkig thema. Hoe moet dat?“We zijn ons aan het verdiepen hoe we mest anders en beter kunnen verwerken. We hebben de eerste oriënterende gesprekken lopen met een verwerker. Varkensmest moet een waardevol product worden dat geld oplevert. We gaan daarom ook kijken hoe de Franse coöperatie Cooperl dat doet. Dat vind ik een mooi voorbeeld. Wij kunnen met onze schaalgrootte ook een goed concept neerzetten voor de bewerking en afzet van mest.”Wat voor varkenshouders passen bij jullie keten?“De jongere, serieuze boeren die de drive in hun DNA hebben om de dingen continu beter te willen doen. Dus ook ambitieus en innovatief zijn en verder willen komen in de varkenshouderij.”Jullie hebben het ook veel over transparantie. Hoe gaat dat werken?“De Coalitie Vitale Varkenshouderij komt met een blockchain. Dat willen wij als basis gebruiken, plus nog wat eigen toepassingen. Door alles te digitaliseren, kun je onderbouwen hoe je het als keten doet, bijvoorbeeld op gebied van emissies. Iedere supermarkt wil meer communiceren. Maar je moet wel iets uitdragen dat klopt. Dus eenheid door een goed systeem is belangrijk. Ik ben ervan overtuigd dat er QR-codes op het vlees komen, zodat de consument van alles kan lezen over de herkomst en productiewijze van vlees. Corona stimuleert dit soort ontwikkelingen.” Waar staan jullie eind 2021?“De bedoeling is dat alle varkenshouders die voor ons produceren in de keten zitten. Verder is deze ontwikkeling heel dynamisch en ook spannend. We weten dus niet precies hoe ver we over een jaar zijn met de keten.”