Data melkveehouderij steeds belangrijker voor ZuivelNL

Hoe het opnieuw vernieuwde ZuivelNL er later dit jaar ook zal uitzien, het beheer van melkveehouderij-data zal een kerntaak zijn. Het is een kwestie waarover de meningen en gevoelens sterk verschillen.Wat het over een paar maanden weer vernieuwde ZuivelNL ook gaat doen, besluitvorming over melkveehouderijdata zal zeker tot de kerntaken van de ketenorganisatie van de zuivelsector gaan behoren. Hierover zijn bestuurders van de organisatie in revisie het beslist eens. Het is ook niet gek. Naast en ondersteunend aan traditionele taken als de zorg voor ketenkwaliteit en diergezondheid, staat het toezicht op de oogst van melkveehouderij-data steeds meer in de aandacht. Voer- en energiegebruik bijsturen met dataMet de gegevens die binnenkomen via Koemonitor, Kringloopwijzers en straks waarschijnlijk ook via de Biodiversiteitsmonitor (die meetbaar moet gaan maken wat melkveehouders doen voor behoud biodiversiteit) is steeds beter in beeld te brengen wat er gebeurt in de melkveehouderij. Hoe staat het met het mineralengebruik, en met het gebruik van diergeneesmiddelen en de diergezondheid? Hoe is het gesteld met het voer- en energiegebruik?De veelheid van data geeft inzicht en biedt de mogelijkheid om heel gericht bij te sturen. Daarmee kan exporterend Nederland zijn voordeel doen. Er zijn echter nog veel meer toepassingen voor te bedenken. Ook toepassingen waarmee veehouders soms niet blij zijn. Het is in ieder geval genoeg om daarover na te denken binnen een brancheorganisatie als ZuivelNL. Van wie zijn de melkveehouderijdata?Centrale vraag lijkt op het eerste gezicht: van wie zijn de binnenkomende data? Op die vraag is het antwoord van ZuivelNL en andere partijen in de melkveehouderij eenduidig: van de boer. Wie echter de vraag stelt wie de beschikking over de data heeft, krijgt een minder eenduidig antwoord. In theorie is het nog steeds de boer. Wil de boer echter melk kunnen leveren in Nederland, dan moet hij in de huidige situatie toestemming geven om al zijn data te delen met de melkfabriek, en met de partijen waarvan de fabriek vindt dat die mee mogen kijken. Dat dicteren de leveringsvoorwaarden. Volgens LTO-vakgroepvoorzitter Melkveehouderij Wil Meulenbroeks (bestuurslid van ZuivelNL) is dat omdat de dominante partij in de zuivel – FrieslandCampina met krap 70% van alle melk – een coöperatieve vereniging is, waarvan de leden zelf de leveringsvoorwaarden hebben opgesteld. In het kielzog van de dominante partij doen andere zuivelbedrijven hetzelfde. De praktijk levert een alles-of-nietssituatie op. Ofwel de boeren staan geen data af en de melk wordt niet opgehaald. Ofwel de boeren geven toestemming voor het delen van hun gegevens, maar dan moeten ze ook alle data delen. Volgens de redenering van Meulenbroeks is er zelfs geen mededingingsautoriteit die daaraan iets kan doen. Onvrede bij boeren over zeggenschap melkveehouderijdataDeze situatie zorgt ondertussen in toenemende mate voor onvrede onder melkveehouders. Dat blijkt onder meer uit de bezwaren die leven bij de Bezorgde Boeren van FrieslandCampina, eerder bij Kringloopwijzer-weigeraar Henk Gommer en bij tal van anderen. Zij willen af van deze zwart-witsituatie. Vooral omdat ze naar hun gevoel te vaak met hun eigen data om de oren worden geslagen. De zuivelindustrie en ook LTO daarentegen halen liever nog meer data uit de melkveehouderij – om zo nog preciezer te kunnen sturen en nog beter te kunnen concurreren met andere zuivellanden.De melkveehouderijdata zijn kortom belangrijk en zullen komende tijd een veel bediscussieerd onderwerp zijn, zowel bij ZuivelNL als daarbuiten.