Corona slaat diep financieel gat bij vrije rosémester

Sinds 2006 is familie Hag vrije mester van jongrosés. Corona slaat een diep financieel gat. De schade kan oplopen tot € 3 ton.Aan de zeven kalverstallen op het erf van familie Hag in Haaksbergen is de geleidelijke groei in het aantal rosékalveren te zien. “We zijn in 1990 met 60 rosés begonnen. Daarvoor hadden we jongvee, vleesvee en tot 2005 ook vleesvarkens”, vertelt Erik Hag. Vrije mesterIn de loop der jaren kwamen er stallen bij voor opfok en afmesten van jongrosés. Tussen 1990 en 2006 hield Hag rosékalveren op voergeld bij ForFarmers en Pali Group. Vanaf 2006 is ervoor gekozen om als vrije mester door te gaan. “We wilden graag zelfstandig verder. Het geeft meer autonomie en arbeidsvreugde. En gemiddeld waren we de afgelopen jaren financieel beter af dan met een contract, omdat we technisch top draaien en kritisch zijn op de (voer)kosten”, concludeert Erik. Voordat de coronapandemie zijn intrede deed, waren de opbrengstprijzen van jongrosés gemiddeld € 3,70 per kilo, inclusief btw. “In 2017 hadden we met € 4 een uitschieter naar boven. Daarna was er angst voor introductie van kalverrechten en hielden kalverhouders alle stallen vol en was de prijs weer lager”, zegt opvolger Twan Hag. _{Lees verder onder de foto}Twan Hag voert de opfokkalveren. Hij helpt zijn ouders, nadat noodgedwongen afscheid is genomen van twee medewerkers. - Foto's: Hans PrinsenFors lagere opbrengstprijzenEn toen kwam corona. “Leegstand was niet zozeer het probleem. Maar wel de fors lagere opbrengstprijzen en relatief hoge nukaprijzen van € 153 in juni 2020. Onze opfokstal stond in juni vier weken leeg. Maar omdat we nu sneller doorschuiven, op zeven weken leeftijd van de opfokstal naar de afmeststal in plaats van op tien weken, hebben we dit jaar niet veel minder kalveren afgeleverd dan anders”, zegt Erik. Bij een aanhoudend lage opbrengstprijs verwachten we een totale schade van € 300.000De lagere opbrengstprijzen in de vrije markt hebben de grootste impact. “In december 2019 was de prijs € 3,75 per kilo, op 8 maart 2020 € 3,30 en eind mei was de prijs gekelderd naar € 2,50 per kilo. Dat betekent bij aflevering van één koppel van 550 stuks € 118.800 minder opbrengst ten opzichte van een normale prijs van € 3,70 per kilo”, becijfert Erik. Op jaarbasis levert de cv 5,1 koppels af, in totaal 2.800 stuks jongrosés. _{Lees verder onder de foto}De opfokkalveren staan op houten roosters. In juni stond de opfokstal leeg. De opfokkalveren schuiven sneller door naar de afmeststallen.Draaien op overlevingsmodus“Bij een aanhoudend lage opbrengstprijs verwachten we een totale schade van € 300.000. Zo’n situatie moet niet te lang gaan duren. Voorlopig draaien we op overlevingsmodus, net als veel andere kalverhouders”, zegt Erik. Hij is bestuurslid van de Vereniging van Kalverhouders (VVK) en draait mee in een studieclub van tien vrije rosémesters met een gesloten bedrijfsvoering. “De vrije mesters, zonder overeenkomst met integratie of handelaar, voelen de coronacrisis het hardst in hun portemonnee. Maar uiteindelijk raakt een langdurig moeizame kalfsvleesafzet en lage prijzen alle kalverhouders”, stelt Erik. Werken onder kostprijsDe kalveren groeien gemiddeld 1.270 tot 1.280 gram per dag met een aflevergewicht van 180 kilo per kalf. “Momenteel werken we met een opbrengstprijs van € 3 per kilo onder de kostprijs. Je legt er geld bij en dat is heel frustrerend werken”, vindt Twan, die het bedrijf graag wil opvolgen. De Twentenaren leveren de kalveren aan de Pali Group. Ze houden de kalveren op twee vierkante meter per dier voor 1 ster Beter Leven (minimaal 1,8 vierkante meter verplicht) en voldoen aan bovenwettelijke eisen voor het vitel-oké-keurmerk. _{Lees verder onder de foto‘s}
Erik Hag (51) heeft samen met zijn vrouw Jolanda (52) een cv. Het gesloten kalverbedrijf houdt 1.800 jongrosés. Zoon Twan (20) is de beoogde opvolger.In de afmestfase bestaat het rantsoen uit stro, tarwemeel, maismeel, raapschroot, kernbrok en aardappelstoomschillen.“Aan vitel-oké doen 25 kalverhouders mee. Vitelco in Den Bosch slacht onze kalveren. Pali levert ons ook de nuka’s”, zegt Erik. “Onze opfokkalveren staan op houten roosters. In de afmeststallen willen we graag welzijnsvloeren, maar daar hebben we nu geen geld voor.” Om te overleven in een situatie waar geld bij moet, is besloten om afscheid te nemen van twee parttime medewerkers (totaal 25 uur per week), want dat bespaart personeelskosten. “Twan volgt de opleiding Agrarisch Ondernemerschap Dier- & Veehouderij aan Aeres Hogeschool in Dronten, maar is nu vanwege corona meer thuis om mee te werken”, zegt Erik. “Gelukkig is de maiskwaliteit dit jaar beter dan in 2018 en 2019 en dat scheelt in de voerkosten.”Somber marktperspectiefDe afzet en prijs van kalfsvlees is erg afhankelijk van de buitenhuishoudelijke markt, ofwel van consumptie in de horeca. “Dat geldt sterker voor rosés dan voor blank kalfsvlees, dat ook deels wordt verkocht in supermarkten in Duitsland, Italië, Spanje en Frankrijk. 95% van het kalfsvlees gaat de grens over, in Nederland is de afzet en consumptie van kalfsvlees heel beperkt”, vertellen Erik en Twan, die somber zijn over komend jaar. “Helemaal als de horeca voor langere tijd op slot gaat. Daarbovenop ligt er nog veel kalfsvlees in vrieshuizen van slachterijen. Dat alles blijft de prijs drukken”, zegt Erik. _{Lees verder onder de foto‘s}
Overzicht van de opfokstal. De coronapandemie veroorzaakt forse prijsdalingen, waardoor vrije mesters het moeilijk hebben. Erik voert de kalveren in de afmeststal. Hij verwacht voorlopig een moeizame afzet van kalfsvlees in heel Europa.WurgcontactHet is familie Hag een doorn in het oog dat voerfabrikanten kalverhouders aan een wurgcontract leggen. “Voor een paar euro per week of minder de stal vol leggen en bij verlies nog een ronde extra moeten maken. Hiermee zijn kalverhouders en de sector niet geholpen, het prijsherstel duurt op deze manier alleen maar langer”, stelt Twan. De vennoten vinden het ook heel oneerlijk dat de kalversector in deze crisis geen financiële steun krijgt en andere sectoren wel. “Ongeveer 40% van de kalverhouders houdt kalveren voor eigen rekening. Als steun uitblijft, gaat een deel van deze bedrijven binnen een tot twee jaar omvallen”, voorspelt Hag.