Commentaar, opinie en column

Ik ben altijd erg onder de indruk geweest van de technische merites van het Programma Aanpak Stikstof.Er is natuurlijk jaren aan gewerkt, maar dan heb je ook een systeem dat niet alleen prachtig ingewikkeld is, maar ook nog eens zorgt voor uitbreidingsmogelijkheden voor veehouderijen en andere stikstofuitstoters.Vanaf begin kritische vragenEen rustig bezit is het PAS intussen niet. Vanaf het begin waren er kritische vragen: is het wel mogelijk om meer stikstof op natuurgebieden te deponeren, terwijl wij in de meeste gevallen nog (ver) boven de kritische depositiewaarde zitten? Kunnen we wel vooruitlopen op toekomstige reducties? Er zijn door de Raad van State vragen gesteld aan het Europees Hof over de houdbaarheid van het PAS in het licht van de Habitatrichtlijn. Misschien moeten weiden en bemesten in de nabijheid van natuurgebieden ook wel worden meegeteld. En hoe zit het nu werkelijk met de stikstofdepositie? ‘Ter linkerzijde in de Tweede Kamer wordt direct geroepen dat het PAS niet deugt’Klopt het systeem wel?Nu de Raad van State weer enkele vergunningen heeft geschorst omdat de depositieruimte ter plekke al op was, laait de discussie opnieuw op. Klopt het systeem eigenlijk wel? Ter linkerzijde in de Tweede Kamer wordt direct geroepen dat het PAS niet deugt. Er moeten misschien gewoon minder dieren komen. En in elk geval moet er verder onderzoek komen naar de werkelijke depositie, de werkelijke uitstoot die bij bepaalde stalsystemen hoort en de naleving van emissiebeperkingen door veehouderijen, aldus Kamerlid Grashoff. ‘Nu maar hopen dat ze het in Europa, net als ik, ook zo ingewikkeld vinden dat ze er niets van snappen en dat het PAS daarom overeind kan blijven’Eenvoudiger in België en DuitslandTerecht. Zelf zou ik ook nog wel eens onderzocht willen hebben hoe het er nu werkelijk voorstaat met de natuur in Natura 2000-gebieden en wat stikstof daarbij betekent. Ook daar zijn ooit modellen voor opgesteld, maar kloppen die wel? En zijn die in een grijs verleden vastgestelde kritische depositiewaarden nog wel actueel? En waarom kan het in Duitsland en België allemaal veel eenvoudiger? Kortom, een prachtig instrument, dat PAS. En nu maar hopen dat ze het in Europa, net als ik, ook zo ingewikkeld vinden dat ze er niets van snappen en dat het PAS daarom overeind kan blijven. Deze zomer weten we hopelijk meer.