Burgerjongen start met biologische varkenshouderij

Bedrijfsovername is veelal weggelegd voor zonen of dochters. De Osse Jop van Toor nam twee jaar geleden samen met zijn ouders een biologisch bedrijf over.Bij het wat gure weer kiezen de meeste varkens op het biologische bedrijf ervoor om binnen te blijven. Maar met goed weer blijken met name de dragende zeugen in de wei veel aantrekkingskracht op de wandelaars en fietsers op weg naar het bosje tegenover het bedrijf te hebben. Die voorbijgangers wil varkenshouder Jop van Toor volgend jaar bereiken met het verkopen van worstenbroodjes. “Ik kwam in contact met een bakker in Den Bosch en zo is het balletje gaan rollen. Hij verkoopt wekelijks 30.000 van die broodjes en kan op deze manier zijn product net weer wat unieker maken door te laten zien waar het gehakt vandaan komt. Ik wil geen hele vleespakketten gaan verkopen, worstenbroodjes is gemakkelijker”, vertelt de jonge varkenshouder gepassioneerd.Het moest eigenlijk gek lopen willen we nog verder zakken met de technische resultatenJop mag dan amper twee jaar boer zijn, plannen met het bedrijf heeft hij volop. Groeien valt daar, ondanks een onderliggende vergunning voor een gesloten bedrijf met 80 zeugen, niet direct onder. Wel het op den duur bouwen van een vergunde nieuwe stal voor de vleesvarkens en gespeende biggen. “Er ligt een vergunning tot uitbreiding maar dat wil ik niet. Het kost te veel arbeid. Wat dat betreft klopt het wel wat er altijd gezegd wordt van biologisch. Je hebt een uur per zeug per week werk”, legt hij uit. _{Lees verder onder foto}Jop van Toor (22) kocht in 2018 samen met zijn ouders een biologische varkenshouderij. De vleesvarkens worden aan De Groene Weg geleverd. - Foto's: Henk RiswickVan stad naar boerderijToch staat er volgend jaar een bouwkundig project op de planning. Van Toor wil de daken van de linkerstal vervangen tot een kap met daarop zonnepanelen. De SDE+-subsidie is goedgekeurd. De nieuwe kap op de stal moet ook voor meer luchtinhoud zorgen, wat de gezondheid van de varkens ten goede gaat komen.Jop kocht in 2018 samen met zijn ouders het bedrijf. Een unieke actie voor een jongen uit de stad. Maar die varkens zitten er al vanaf jongs af aan in, na bijbaantjes en de mas volgde een vast contract bij een oud stagebedrijf. Niet lang daarna kwam het Macharense bedrijf in beeld. Doordat zijn ouders hun woning in Oss verkochten en samen met Jop in vof gingen, kon het bedrijf aangekocht worden. “Dat het een biologisch bedrijf is, helpt natuurlijk wel bij de bank. Ik heb bedrijfsprognoses moeten maken. Daarbij waren de mindere technische resultaten van het bedrijf uiteindelijk wel een voordeel. Ik moest in een prognose aangeven waar ik de komende jaren met het bedrijf naar toe wil en hoe. Het moest eigenlijk gek lopen, wilden we nog verder teruglopen met de technische resultaten”, blikt hij terug op het proces.De overname kende de nodige opstartproblemen. Uiteraard ging er van alles in het eerste jaar stuk: “De voerstations gingen stuk, toen hebben we gelijk de indeling maar aangepast. Ook de plaatsing van de voerbakken bij de vleesvarkens was verre van optimaal. Die zaten bij het liggedeelte dus vervuilden ze het strodek veel te veel.”_{Lees verder onder foto}Er is een contract voor de levering van 1.400-1.500 vleesvarkens per jaar.Bioboer Jop vof in Macharen (N.-Br.)Bedrijfsgegevens
• 70 fokzeugen
• 10 tot 12 gespeende biggen per zeug
• 1.400 vleesvarkens leveringscontract
• 700 gram groei per dag (oude situatie)
• 960 gram groei per dag (nieuwe situatie)
• 15-18% uitval zogende biggen
• 5% uitval gespeende biggen
• 2,1% uitval vleesvarkensZeugenstapel compleet vervangenDe eerste zet waar Van Toor aan begonnen is, is het vervangen van de complete zeugenstapel. Bij aankoop telde het bedrijf nog 60 zeugen, maar ontbraken er opfokzeugen: “Ik begon de mindere zeugen af te voeren maar had geen nieuwe aanwas, toen stonden er ineens nog maar 54 zeugen op stal. Omdat de aankoop op 70 zeugen is gefinancierd moest de stal vol komen. Daarom ben ik begonnen met zeugen aan te kopen, Topigs Z-zeugen. Er stonden Hypor-zeugen en met de beste ben ik met Topigs gaan kruisen. Voor de vermeerdering ben ik overgegaan van insemineren met de Maxter op de Tempo.” Het voordeel van de Tempo-beren is dat ze grotere, zwaardere biggen geven dan de Maxter. Kleine biggen zorgen voor gemakkelijk afbiggen van de zeug maar die kleintjes kunnen lastiger in het stro wegkomen. _{Lees verder onder foto}Komend jaar krijgen de vleesvarkensstallen een enkele kap met zonnepanelen.Betere biggen en vleesvarkensHet aanpassen van de zeugenlijn blijkt een goede zet. Daar waar de oude zeugen acht tot negen biggen groot brachten, doet de nieuwe groep het met 10 tot 12 biggen een stuk beter. Al is de worpgrootte nog heel wisselend. De huidige biggen zijn 500 gram zwaarder dan de biggen bij de overname van het bedrijf. Door voor ander fokmateriaal te kiezen, lopen er vlottere en sterkere biggen in de kraamhokken. “Nu is het de uitdaging de zeugen zo te voeren dat ook de oude zeugen voldoende melk kunnen geven.Voor januari staan er alweer negen opfokzeugen klaar, dus kunnen er ook weer negen van de mindere wegDe uitval in het kraamhok is gezakt naar 15 tot 18%. Maar ook bij de gespeende biggen en vleesvarkens merkt Van Toor dat het beter gaat. De uitval bij gespeende biggen was 5% nu maar 1,6% en bij de vleesvarkens zit ik op 2,1%. “Het was heftig om alles in een jaar aan te passen, nu wordt het tijd om te optimaliseren.” Van Toor vertelt het zakelijk maar er klinkt ook trots doorheen bij wat hij in korte tijd heeft weten te bewerkstelligen._{Lees verder onder foto}Een vleesvarkenafdeling die tussen de kraamstal en dragende zeugenstal lag is omgebouwd naar dekstal.Biologisch heeft voordelenOok de vleesvarkens zetten stappen voorwaarts. Daar waar de daggroei bij overname 700 gram was, groeien de vleesvarkens nu 960 gram per dag. Het streven voor de komende jaren is 26 gespeende biggen per zeug per jaar en groeien naar 1.400 af te leveren vleesvarkens per jaar. “Ik heb een contract voor 1.400 tot 1.500 varkens. Vorig jaar gingen er door omstandigheden maar 1.070 weg. Dat moet en kan de komende jaren wel beter gaan omdat na twee jaar de laatste mindere zeugen eruit gaan. Voor januari staan er alweer negen opfokzeugen klaar, dus kunnen er ook weer negen van de mindere weg.”In zijn toekomstplannen kijkt de jonge varkenshouder met gangbare ogen naar het bedrijf. “Ik probeer veel dingen toe te passen die ik op andere bedrijven heb geleerd. En biologisch heeft ook zo zijn voordelen. Kijk maar naar het spenen op zes weken. Ik had er een beetje twijfels over maar zie nooit meer speendip. Wat ik wel jammer vind, is dat het sperma van de ki gewoon gangbaar is. De Groene Weg heeft graag wat meer spek maar bij gangbaar wordt er juist op minder spek gefokt. Bij gangbaar ligt de focus ook nog steeds op meer biggen per zeug, terwijl we dat bij biologisch juist niet kunnen gebruiken omdat de uitval met vrijloop toch al hoger is. Mijn ideaalbeeld is dat er ooit een aparte biologische ki komt om de fokkerij nog beter aan te laten sluiten.”
Door over te stappen naar een Tempo-beer zijn de biggen zwaarder bij geboorte en robuuster.De indeling van de vleesvarkenshokken is aangepast zodat de vreet en drinkplek niet meer in de ligruimte is.Uitbreiden in het aantal dieren ziet Van Toor vanwege de arbeid niet zitten. Hijj heeft nog veel punten te optimaliseren.De zeugenstapel wordt langzaam maar zeker vervangen naar Topigs-Z, met een rotatiekruising met de N-lijn.Het aantal biggen per zeug steeg sinds de overname van 8-9 naar 10-12.