‘Boerendilemma: meer biodiversiteit of intensivering?’

Financiering ontwikkelt zich anders dan de landbouw, zegt Rick Hoksbergen.Afgelopen weekend las ik in de Leeuwarder Courant een groot artikel over de ’staat van de Friese natuur’. Het beschrijft hoe verschillende vogels en dieren bijna verdwenen zijn en met een goede aanpak toch weer terug zijn. De ooievaar bijvoorbeeld staat niet meer op de rode lijst, terwijl er ooit nog maar 17 broedparen in Nederland waren. Een speciaal fokprogramma en een gedegen aanpak hebben voor de ommekeer gezorgd. De weidevogels staan nu hoog op de rode lijst. Een belangrijke oorzaak schijnt te zijn dat er te weinig insecten – voedsel – zijn voor de jongen. Dus naast nestbescherming is ook biodiversiteit en insectenleven essentieel om hier verandering in aan te brengen.Financiering van bedrijfsovernameDit artikel lees ik de dag nadat ik bij een van de klanten aan tafel heb gezeten om de bedrijfsoverdracht door te spreken. Vader en moeder willen het bedrijf overdragen aan zoon. Op zo’n moment komt er een heel stuk extra financiering in het bedrijf, zonder dat er een euro extra omzet tegen over staat. Dat zijn altijd de spannende momenten qua financiering. In het plan moet gerekend worden met de rekenrente en met de aflossingstermijn zoals de bank deze verwacht.Om vader en moeder een goed pensioen mee te geven, rekent het makkelijker om iets meer koeien te gaan melkenHet bedrijf in dit voorbeeld was een extensief bedrijf. Om vader en moeder een goed pensioen mee te geven, rekent het makkelijker om iets meer koeien te gaan melken. Ja, zelfs met de huidige idiote prijzen van fosfaat. Zonder die laatste koeien is er eigenlijk net te weinig mogelijk qua financiering en valt het pensioen voor ouders gewoon te laag uit.Druk van financieringDe druk van de financiering wordt de komende jaren alsmaar groter. De afschrijvingsmogelijkheden op de bedrijven wordt steeds kleiner. Gebouwen naderen de bodemwaarde (de helft van de WOZ-waarde, waaronder niet meer afgeschreven mag worden), zodat er steeds meer afschrijvingen wegvallen. Aankoop van grond draagt hier niet aan bij. Grond schrijf je niet af, dus de aflossing moet volledig uit de winst komen. Dat betekent eerst winst maken, afrekenen met de belastingdienst, dan aflossen en tot slot hopen dat er nog iets geld over is om zelf van te leven.Dilemma voor veel boerenZie hier het dilemma waar menig boer tegenaan loopt. Als je de focus meer op biodiversiteit legt – waar best veel boeren mee bezig zijn – dan zet dit druk op de financieringskengetallen. En wil je voor de banknormen gunstig(er) uitkomen, dan neigt menig een al snel naar intensivering. Al is het maar door regelmatig grasland vernieuwing toe te passen. Beter gras en meer eiwit van je eigen land doet het goed voor de voerkosten en de KringloopWijzer. Maar de biodiversiteit is er meer bij gebaat als je de buitenste 5 meter van het perceel inzaait met een bloemenmengsel.Een integraal plan helpt boeren om keuzes te makenOm in de sector echt iets in beweging te krijgen, zou het mooi zijn als er een totaalaanpak komt waarin natuur/biodiversiteit én fiscale druk én financiering op elkaar afgestemd worden. Een integraal plan helpt boeren om keuzes te maken. En tevens kan het helpen om te voorkomen dat de boeren zelf op de rode lijst komen.