Biologisch boeren om waarde van kaas te vergroten

Biologisch boeren om een meerwaarde voor kaas en eigen afzet te creëren. Melkveehouder Freek van Leeuwen hoopt dat hij samen met Staatsbosbeheer zijn product verder kan upgraden.Biologisch boeren om meerwaarde te creëren voor het product. Dat doet melkveehouder Freek van Leeuwen, die samen met zijn vrouw Nicole een melkveehouderij en kaasmakerij in Leidschendam (Z.-H.) runt. Van Leeuwen heeft veel interesse voor het verbeteren van de bodemkwaliteit en biodiversiteit, maar een biologisch label (EKO-logo) zegt niets over de inspanning voor natuur, vindt hij. Dat gaat over duurzaamheid en eisen waar je aan voldoet. Dat helpt, maar is niet genoeg. “Bio is geen karaktereigenschap van mij. Het is een keurmerk. Ik wil juist meer voor de natuur doen en daarom doe ik mee met de pilot natuurinclusieve landbouw van Staatsbosbeheer (SBB).”BedrijfsovernameIn 2008 stapte Freek in maatschap met zijn ouders, waarna biologisch boeren de standaard werd. In 2010 kocht Van Leeuwen de boerderij van de buurman om verder uit te breiden. Dit is de huidige locatie waar zij boeren. In de periode 2016-‘19 is op deze locatie een nieuwe stal en kaasmakerij gebouwd. In 2020 stapte zijn vrouw Nicole ook in de maatschap en namen zij het bedrijf over van Freeks ouders. Nicole is daarnaast nog docent aardrijkskunde op de middelbare school. De doelstelling op hun grond is in feite weidevogelbeheer, maar dat vindt de melkveehouder te beperkt. “Biodiversiteit is meer dan dat. Zo scheiden we mest, passen we het maaibeleid aan en nemen we watermaatregelen.”_{Lees verder onder foto}In 2008 stapte Freek van Leeuwen in maatschap met zijn ouders, waarna biologisch boeren de standaard werd. - Foto: Roel DijkstraSamenwerking met SBBDe samenwerking met SBB sloot hij afgelopen najaar. Al enkele jaren pacht Van Leeuwen 5 hectare van de natuurorganisatie. De bedrijfsvoering en mindset van Van Leeuwen staan dicht bij die van de natuurbeheerder. Het gaat in eerste instantie niet om pacht van extra grond. Dat is misschien iets voor de toekomst, als Van Leeuwen verder wil uitbreiden. “Dan heb ik door deze samenwerking een streepje voor.” Voor nu hoopt de melkveehouder dat hij extra meerwaarde kan creëren voor zijn Wilde Weide Kaas. “Voor consumenten is het belangrijk dat er een goed verhaal achter zit. Dat verhaal kan ik in onze eigen winkel goed vertellen, maar in winkels van Ekoplaza verderop niet.” Productmarketing met SBB moet daarbij helpen. Bijvoorbeeld door vermelding dat SBB het product steunt. Duidelijke afspraken met SBB daarover zijn er echter nog niet. Ook probeert de kaasmaker de kalveren wat langer bij de koe te houden. “Dat waarderen mensen. Als ondernemer moet je dingen blijven proberen. Perfect wordt het niet. Ook niet als je alles aan bijvoorbeeld duurzaamheid doet. Het gaat er om dat je laat zien dat je je best doet.”Freek van Leeuwen biologische melkveehouder in Leidschendam (Z.-H.)Freek zit met zijn vrouw Nicole (41) in maatschap. Samen runnen zij een biologisch melkveebedrijf met eigen kaasmakerij. Freek staat in de kaasmakerij en in de winkel, Nicole staat in de melkput en verzorgt het vee. Als ondernemer is Freek gebrand om het beste te doen voor zijn bedrijf. Niet voor niets kocht hij met Nicole het bedrijf van de buurman en bouwden ze de melkstal, kaasmakerij en woning compleet nieuw op. Belangrijk is dat er een goede boterham verdiend wordt, maar plezier in het werk is net zo belangrijk. Van Leeuwen hecht waarde aan de relatie met afnemers en leveranciers. Dat verandert hij niet gauw. Zelf hebben ze door eigen afzet veel invloed op de prijs. “Wij bepalen de prijs – tot op zekere hoogte – samen met de klant.” Als het op financiële risico’s aankomt, is van Leeuwen wat voorzichtiger. “We zijn niet bang om nieuwe dingen aan te gaan, maar denken er wel 15 keer over na.” Nieuwe plannen en ideeën zijn er, maar eerst moet er wat terugverdiend worden.Coronacrisis stuwt afzet van kaasVan zo’n 75% tot 80% van de geproduceerde melk maakt Freek kaas. Dat is ongeveer 30 ton per jaar. Daarvan verkoopt hij 40% in de boerderijwinkel. De rest gaat naar de detailhandel, zes Ekoplaza-winkels, landwinkels en kaasspeciaalzaken. Door de coronacrisis is de verkoop fors toegenomen. Zodanig dat de voorraad kaas – ondanks minder afzet aan cateraars en groothandels – eigenlijk te klein is. “Ik zit tegen het moment van ‘nee verkopen’ aan.” De overige 20% melk wordt opgehaald door Eko-Holland. Van Leeuwen hecht veel waarde aan de relatie met zijn afnemers, leveranciers en loonwerker. “Beter een goede relatie dan continu de goedkoopste zoeken”, stelt hij. Overigens ziet Freek de kaas als een luxeproduct. “Wek niet de illusie dat we hier de wereld mee voeden. Wij zijn bezig met ons eigen bedrijf.”Bedrijfsgegevens• 50 stuks melkvee
• 30 ton kaasproductie per jaar
• 44 hectare grond in gebruik
• 5 hectare pacht van StaatsbosbeheerInnovatieOp gebied van duurzaamheid heeft Van Leeuwen geïnvesteerd in een poreuze stalvloer om dikke en dunne mest te scheiden. “Het is nog wel erg zoeken naar de ideale verhouding en het tijdstip van bemesting. Er is nog weinig ervaring met deze manier. Het is een zoektocht naar de beste schijf van vijf voor de bodem, zeg ik altijd maar.” Wel is de opbrengst de laatste paar jaren iets minder, vooral door de droogte, maar ook door minder bemesting en geen gebruik van kunstmest. Ten gunste van de bodemkwaliteit heeft hij afgelopen jaar grond bekalkt met eierschalen en magnesium.Al met al zijn onafhankelijkheid en een gezonde leefomgeving belangrijke aspecten voor Van Leeuwen om verantwoord te boeren.