‘Akkerbouw moet inzetten op ontwikkeling veldrobots’

Voor het sparen van de bodem is robotisering hard nodig, wil de Nederlandse akkerbouw concurrerend blijven. De trekker heeft zijn beste tijd gehad, aldus Peter Lerink.Als kleinduimpje moet je af en toe je middelvingertje opsteken om aandacht te vragen. Dat deed H-WodKa een paar maanden geleden op haar website met een nieuwsitem getiteld: ‘de trekker heeft zijn beste tijd gehad’. Dat had geen koersval van de aandelen van de grote trekkermerken tot gevolg, maar dat was ook niet de bedoeling. De bedoeling was om te laten weten dat wij kansen zien voor zelfsturende werktuigen, veldrobots, autonome werktuigen of hoe je ze wil noemen en dat we er voor open staan om bij te dragen aan de ontwikkeling daarvan.Toepassing gpsIn 1996 werd ik, als R&D-medewerker van Rumptstad Industries, benaderd door Ruud van Zuydam van het toenmalige IMAG (Instituut voor Mechanisatie, Arbeid en Gebouwen) met de vraag of wij iets zagen in de toepassing van gps. Mijn eerste reactie was: wij zijn geen raketfabriek maar een ploegenfabriek. De tweede reactie was om een frees en later een ploeg met behulp van Real Time Kinematic-gps te sturen. De set van het IMAG kostte destijds 75.000 gulden, dat wil zeggen de prijs van drie 4-schaarploegen.GPS-navigatie was voor Rumptstad, en later Netagco, bijzaak. Zo kom je niet verder. Voor de Wageningse techniekstudenten Schenk, van Bruggen en Guns was het hoofdzaak. Zij richtten SBG op en zorgden er, samen met de bollentelers uit de Wieringermeer (‘Wieringermeer Precies’; 2004) voor dat de Nederlandse akkerbouwer voorop zou gaan lopen bij de toepassing van gps-navigatie.Er is perspectief voor de onbemande ‘conventionele’ trekkerAutonome voertuigenAad Klompe, co-oprichter van H-WodKa (het bekende acroniem van de Hoeksche Waard op de Kaart), wilde meer met gps. Samen met Sytze de Bruin van Wageningen Universiteit werd GAOS (Geo-Akker-Optimalisatie-Service) ontwikkeld. Voordat we het land ingaan, weten we op de centimeter nauwkeurig hoe het perceel is ingedeeld, waar elke werkgang begint en ophoudt. Bovendien weten we steeds beter wat waar gebeuren moet. Nu begint het weer te jeuken. Opnieuw doet zich een situatie voor, waarbij de landbouw gebruik kan maken van de spin-off van elders ontwikkelde technologie, bij autonome voertuigen en elektrificatie. Wie pakt de handschoen op? De trekkerfabrikanten tonen concepten die voortborduren op de trekker als universele krachtbron. Een logische keuze. De wisselwerking met werktuigen is nog een te nemen hobbel, zeker wanneer die een andere kleur hebben. De gevolgen laten zich raden. Een en ander laat onverlet dat er perspectief is voor de onbemande ‘conventionele’ trekker.We hebben zelfs al rijpadenteelten. Gekker moet het niet wordenGewicht machinesUniversele trekkers en werktuigdragers zijn compromismachines. De meervoudige gebruiksmogelijkheden werken kostenverlagend en je kunt er makkelijk mee via de openbare weg van en naar het veld. In ons kleinschalige landschap is dat een groot voordeel. Een steeds groter nadeel is echter het gewicht van deze machines. De draagkracht van moeder aarde wordt letterlijk en figuurlijk overschreden in het streven naar vergroting van de arbeidsprestatie in ha/man/uur/machine. We hebben zelfs al rijpadenteelten, met paden die meer dan 10% ruimte innemen terwijl vervolgens in het najaar alles platgereden wordt. Gekker moet het niet worden.VeldrobotWaarom nemen we geen voorbeeld aan de melkveehouderij en de glastuinbouw voor de introductie van een veldrobot? Of beter gezegd een virtueel besturingsplatform voor de aansturing van verschillende soorten compromisloze ‘dedicated’ machines, zoals een (chemische, mechanische) wiedmachine, een grondbewerkingsmachine, een zaaimachine, een ontbladeraar en carriers voor oogstproducten. Bij voorkeur natuurlijk uitgerust met een biofuel-motor en een elektrische aandrijflijn.ConcurrentieIk hoop dat de geschiedenis zich herhaalt en dat zich binnenkort een nieuwe ‘SBG’ meldt die onze sector vooruit helpt met technieken om de bodem te sparen en anderen te prikkelen. Behalve het sparen van de bodem is robotisering nodig om concurrerend te blijven in ons mooie, maar kleinschalige landschap. In de Hoeksche Waard werken we hier graag aan mee.