Afdekken van de graskuil

Er zijn diverse manieren om de graskuil af te dekken. Drie melkveehouders vertellen over het hoe en waarom van hun werkwijze.Het afdekken van de kuil is tijdens het grasseizoen een veel voorkomende klus. Iedere melkveehouder kent het belang ervan. Het afdekken moet goed gebeuren. Kwaliteit staat voorop. Arbeidsgemak speelt ook een rol. Dit is een mogelijke reden om na verloop van tijd voor een andere manier van afdekken te kiezen.De afgelopen jaren is een aantal automatische afdeksystemen op de markt verschenen. Grote sleufsilo’s kunnen daarmee in korte tijd worden afgedekt. Bovendien is het gemakkelijk om verschillende grassneden over elkaar in te kuilen. Met deze lasagnekuilen streven melkveehouders naar een constante ruwvoerkwaliteit. Het kostenplaatje van dit soort automatische afdeksystemen kan daarentegen weer een argument zijn om juist de aloude werkwijze in stand te houden, of voor een alternatief te kiezen.Drie verschillende manieren van afdekkenMelkveehouders Jos Kuijpers, Jeroen Nabben en Hindrik Mosselaar dekken de kuil ieder op hun eigen manier af. Kuijpers gebruikt zandslurven en autobanden, Nabben huurt de loonwerker in om zijn kuilen met zand te bedekken en Mosselaar koos voor het Silage Safe-afdeksysteem. De melkveehouders leggen uit waarom ze het doen zoals ze het doen. ‘Zijkanten gemakkelijk afdekken met zandslurven’Jos Kuijpers dekt zijn kuilen af met autobanden. Voor de zijkanten gebruikt hij zandslurven. “Gemakkelijk en goedkoop. Medio juli schakelt melkveehouder Jos Kuijpers de loonwerker in om de derde grassnede in te kuilen. Het afdekken doet hij zelf, samen met collega-veehouder Henk Hornstra. Kuijpers heeft 38 hectare gemaaid. We dekken de kuilen meteen af met landbouwplastic en nylon kuilnetten. Rondom de silowanden leggen we zandslurven neer”, aldus Kuijpers.Naam: Jos Kuijpers (46). Plaats: Kallenkote (Overijssel). Bedrijf: Melkveehouder Kuijpers heeft 105 melk- en kalfkoeien en 60 stuks jongvee op 54 hectare (50,5 hectare eigendom). Het rollendjaargemiddelde is 8.900 liter, met 4,75% vet en 3,65% eiwit. - Foto's: Ruud PloegDe melkveehouder werkt sinds zes jaar met zandslurven die hij kocht bij het bedrijf Silobags. De gevulde slurven kosten € 2,50 per stuk en worden geleverd in big bags. Een big bag kost € 150 en bevat 60 slurven. Voorheen gebruikte ik los zand om de zijkanten mee af te dekken. De gevulde slurven zorgen voor veel gemak en het werkt bovendien een stuk schoner. Door het gebruik van de zandslurven is het volgens Kuijpers nu ook mogelijk om verschillende grassneden over elkaar heen in te kuilen. “Met los zand langs de zijkanten is het een stuk lastiger om lasagnekuilen te maken. Zand is er lastig af te halen zonder het plastic te beschadigen.”Daags na het inkuilen gaan Kuijpers en Hornstra verder aan de slag om de bulten helemaal af te dekken met autobanden. De melkveehouder ziet geen aanleiding om zijn werkwijze aan te passen. “Andere afdeksystemen zijn vaak behoorlijk aan de prijs. Bovendien hebben wij over het algemeen maar weinig verliezen.”Jos Kuijpers (links) en Henk Hornstra dekken de zijkanten van de kuil af met zandslurven. Bovenop worden autobanden gelegd.Op het erf van Kuijpers ligt een aantal ronde balen opgestapeld. Die zijn gevuld met hooi. De inhoud wordt hoofdzakelijk gevoerd aan het jongvee. “Ook gebruiken we hooi om structuur toe te voegen aan het rantsoen van de melkkoeien.” De ronde balen zijn afkomstig van de 3,5 hectare natuurland die hij op afstand huurt. ‘Dit systeem zorgt voor veel arbeidsverlichting’Hindrik Mosselaar legde een nieuwe sleufsilo aan. Voor het afdekken van de kuil gebruikt hij het Silage Safe-afdeksysteem. “De bult kwam voorheen wel twee meter boven de silowand uit. We hadden regelmatig voederverlies vanwege broei.” Hindrik Mosselaar is bedrijfsleider op het bedrijf van Arend Heida in Rottum. Aan de hand van de gemiddelde grootte van de kuilen van de afgelopen vijf jaar liet Mosselaar een nieuwe sleufsilo aanleggen. Deze is 40 meter lang en 12,20 meter breed. De wanden zijn 2 meter hoog. De eerste en tweede grassnede zijn over elkaar heen ingekuild. In totaal gaat het om 100 hectare. Naam: Hindrik Mosselaar (45). Plaats: Rottum (Groningen). Bedrijf: Mosselaar is bedrijfsleider op het melkveebedrijf van Arend Heida. Er zijn 116 melk- en kalfkoeien en 64 stuks jongvee op 87 hectare. Het rollendjaargemiddelde is 8.345 liter, met 4.55% vet en 3.54% eiwit. - Foto's: Jan Willem van VlietDe sleufsilo is aangelegd door MBS Beton. Op advies van dit bedrijf koos Mosselaar voor Silage Safe. Dit handmatige afdeksysteem bestaat uit kunststofdoeken van 2 meter breed, geperforeerde pvc-buizen, stalen buizen en spanbanden. Het afdeksysteem kostte in totaal € 5.400, op basis van een prijs van € 7,50 per vierkante meter (720 vierkante meter). “Aan beide zijden van de silo leggen we de kunststofdoeken over de wand neer. Het landbouwplastic trekken we daaroverheen.”Na het inkuilen en het afdekken met plastic trekt hij de kunststofdoeken aan weerszijden naar elkaar toe. Dat gebeurt met behulp van spanbanden. Aan de onderzijde zijn de kunststofdoeken voorzien van zomen. Hierin bevinden zich geperforeerde pvc-buizen. Die dienen als drain voor de afvoer van regenwater. "We trekken de kuil mooi strak. De zijkanten liggen mooi dicht. De harde wind heeft er geen enkele vat op", aldus Hindrik Mosselaar.Aan de bovenzijde hebben de kunststofdoeken meerdere zomen. De stalen buizen in deze zomen zijn op die manier in hoogte verstelbaar. Mosselaar: “Dat biedt ons de mogelijkheid om lasagnekuilen te maken en in hoogte te variëren.”In tegenstelling tot voorgaande jaren hoeft hij de kuil niet meer af te dekken met autobanden of zandslurven. Enkel aan de voor- en achterzijde liggen nu nog zandslurven. “Dit systeem zorgt voor veel arbeidsverlichting”, vertelt de melkveehouder, die benieuwd is naar het uitkuilen. “Ik heb nog geen kuiluitslagen, maar ik verwacht zeker een goede kwaliteit.”‘Zand is hier het gemakkelijkst en het goedkoopst’Net als veel andere boeren in het zuiden dekt Jeroen Nabben zijn kuilen af met zand. De loonwerker neemt die klus op zich. Het melkveebedrijf van Jeroen Nabben in het Limburgse America is grotendeels geautomatiseerd. De voerrobot voert het melkvee en jongvee, er zijn twee melkrobots en er is een mestrobot. Met behulp van een vijzelsysteem worden de ligboxen van zaagsel voorzien. Voor de kalveren is er een drinkautomaat. Het inkuilen besteedt Nabben uit aan de loonwerker. Hij laat zijn kuilen sinds jaar en dag afdekken met zand. “Dat is het gemakkelijkst en goedkoopst”, zo zegt Nabben, die het gros van zijn collega-veehouders in de omgeving dezelfde werkwijze ziet hanteren. Naam: Jeroen Nabben (41). Plaats: America (Limburg). Bedrijf: Nabben houdt op Hoeve de Hei 110 melk- en kalfkoeien en 70 stuks jongvee op 46 hectare grasland. Nabben levert 1 miljoen kilo melk. Het rollendjaargemiddelde is 9.400 liter, met 4,37% vet en 3,54% eiwit. - Foto's: Bert JansenDe vier sleufsilo’s van Nabben zijn aan weerszijden aangevuld met zand. Na het inkuilen schept de loonwerker het zand met behulp van een kraan op het landbouwplastic. De melkveehouder laat de kuil royaal afdekken met een dikke laag van 20 centimeter. Dat is binnen een uurtje gepiept. “Die kraan kost € 60 per uur. Op jaarbasis is dat een kleine € 500”, aldus Nabben. Om te voorkomen dat vogels door het zand gaan en het plastic aanpikken, legt hij netten over zijn kuilen. Zo nu en dan spoelt er door regen wat zand weg. Tot grote problemen leidt dat niet. Nabben: “De kuilen blijven strak liggen en zijn luchtdicht.” Naast het gemak en het beperkte kostenplaatje stemt ook de kwaliteit van deze manier van afdekken tot tevredenheid. “Natuurlijk heb ik ook wel eens wat verliezen, maar nooit heel veel.”De kuilen van melkveehouder Jeroen Nabben zijn afgedekt met zand. Het ontbloten van de kuil gebeurt met deze zandschuif.Voorafgaand aan het uitkuilen gebruikt hij zijn eigen zandschuif. Daarmee schuift hij twee keer per week een laag zand van de bult. “De loonwerker doet deze klus alleen op vrijdag. Toen heb ik voor € 3.500 zelf maar een schuif aangeschaft. Zo kan ik het ontbloten van de kuil mooi bijhouden.”Met zand op de bult kan Nabben geen lasagnekuilen maken. Dat ziet hij niet als een gemis. “We gebruiken een kuilsnijder. Die is daar in mijn ogen niet geschikt voor.”