Varkenshouderij

Achtergrond 7 reacties

Megavergister staat aan begin van groots traject

NDM Naturwertstoffe wil naast energie ook hoogwaardige grondstoffen uit mest halen. Dit miljoenenproject is een initiatief van 90 boeren.

6 jaar na de grondlegging van het collectief is het zover dat het mestverwerkingsproject van 90 Duitse veehouders draait. In Velen, circa 15 kilometer over de grens bij Winterswijk, pronkt een gloednieuwe mestfabriek. Met hun bedrijf NDM Naturwertstoffe willen de boeren jaarlijks 200.000 ton mest opwaarderen tot hoogwaardige grondstoffen voor de industrie en landbouw. De procestechnieken in de fabriek zijn bekend in de mestwereld, zoals vergisten, scheiden, drogen en strippen om de fosfaat, kali en stikstof te separeren van elkaar.

Doris Nienhaus is grondlegger van het mestverwerkingsinitiatief en heeft de dagelijkse leiding bij NDM in Velen. - Foto's: Hans Prinsen
Doris Nienhaus is grondlegger van het mestverwerkingsinitiatief en heeft de dagelijkse leiding bij NDM in Velen. - Foto's: Hans Prinsen

Groene energie

Dat er mest wordt vergist, is al voor aankomst te ruiken. De installatie staat vlak aan de doorgaande weg van Winterswijk naar Borken. Iedereen die iets met de veehouderij heeft, valt de fabriek op. Desondanks zal geur geen probleem zijn. De verwerker is gebouwd op een soort van nieuw ontworpen industrieterrein van 4 hectare groot en ligt midden tussen de akkers. Rondom de verwerker groeit veel graan en andere gewassen. Her en der staat een windmolen te draaien en de staldaken van omringende bedrijven liggen vol zonnepanelen. De hele omgeving is dus bezig met de productie van groene energie.

De vergister met mestbewerkingsinstalatie van NDM in het Duitse Velen. 90 veehouders hebben hun nek uitgestoken met dit project.
De vergister met mestbewerkingsinstalatie van NDM in het Duitse Velen. 90 veehouders hebben hun nek uitgestoken met dit project.

Opstartfase

Op het terrein staat een vrachtwagen mest te lossen. Een transporteur haalt de mest op bij alle aangesloten boeren, vertelt Doris Nienhaus. Zij is de directeur en aanjager van dit mestverwerkingsproject in Velen. Het is eind juli nog betrekkelijk rustig; de fabriek zit namelijk nog in de opstartfase en draait daarom op halve kracht. Bij volle capaciteit zijn dagelijks minimaal 25 vrachten mest nodig. Zover is het nog niet.


  • Een transporteur voert alle mest aan. De boeren zitten maximaal 20 kilometer van de verwerker af.

    Een transporteur voert alle mest aan. De boeren zitten maximaal 20 kilometer van de verwerker af.

  • Het lossen van de mest gebeurt onder een afdak.

    Het lossen van de mest gebeurt onder een afdak.

Grondstoffen uit mest

Het ambitieniveau bij NDM is fors. Het wil uiteindelijk 3 hoofdgrondstoffen uit de mest winnen, nadat de energie eruit gehaald is. De eerste grondstof is ammoniumsulfaat. Dit is geschikt als meststof en dan vooral bekend onder de naam zwavelzure ammoniak. Ammoniumsulfaat blijft over nadat de dunne fractie van de mest door een decanteercentrifuge is gegaan en vervolgens wordt gestript. De stikstof is volledig winbaar uit het concentraat. Een tweede grondstof die overblijft in de dunne fractie zijn kaliumzouten. De dunne fractie met het kalizout erin wordt momenteel nog teruggeleverd aan de aangesloten veehouders. Dat gaat op termijn veranderen. Het proces wordt nog verder uitgebouwd, tot de kali er ook helemaal uit is en loosbaar water overblijft. Het grootste deel van het volume aangevoerde mest loopt op termijn in de naastgelegen sloot. De kali dient als meststof.


  • De mest wordt gescheiden in dunne en dikke fractie voor deze wordt vergist. Dan heeft procesmatig voordelen.

    De mest wordt gescheiden in dunne en dikke fractie voor deze wordt vergist. Dan heeft procesmatig voordelen.

  • De gedroogde dikke, fractie met daarin fosfaat als belangrijkste component. Dit moet zijn weg vinden naar de industrie.

    De gedroogde dikke, fractie met daarin fosfaat als belangrijkste component. Dit moet zijn weg vinden naar de industrie.

Fosfaat uit mest recyclen

Grote plannen zijn er vooral met de fosfaat die uit de dikke fractie wordt gewonnen. De mest wordt voor het eerst gescheiden voor deze de vergister in gaat. Er zijn 2 vergisters voor de dunne fractie en een voor de dikke fractie. Als de dikke fractie uit de vergister komt, wordt deze nogmaals uitgewrongen. Daarna gaat deze de oven in om te drogen. Dat gaat energieneutraal. De droge fosfaatmest wordt gebruikt om 3 ovens te laten branden. De hitte van de ovens wordt weer gebruikt om de mest te drogen. Het eindresultaat is fosfaat-as, met circa 30 à 40% fosfor. Dat product is geschikt als meststof. Maar het is ook gevraagd in de metaal- en chipindustrie, voor mobiele telefoons, legt Nienhaus uit. De laatste 2 markten wil NDM bedienen. Fosfaat is een schaars goed in West-Europa. Het wordt nu geïmporteerd uit landen die het niet altijd even nauw nemen met de mensen- en arbeidsrechten. Vanuit dat oogpunt en milieuoogpunt is het volgens Nienhaus logischer om de fosfaat uit de mest te recyclen en aan de nationale industrie te leveren. Fosfaat afzetten aan de metaal- of chipindustrie is echter nog toekomstmuziek. Procesmatig is NDM nog niet zover.


  • Het drogen van dikken fractie gebeurt binnen. 4 droogunits krijgen warmte van drie verbrandingsovens.

    Het drogen van dikken fractie gebeurt binnen. 4 droogunits krijgen warmte van drie verbrandingsovens.

  • Voor zowel vergisting als tussenopslag zijn meerder tanks geplaatst.

    Voor zowel vergisting als tussenopslag zijn meerder tanks geplaatst.

Miljoenenproject

De 90 boeren/aandeelhouders die mest leveren aan NDM hebben hun nek flink uitgestoken. De totale investering in het mestproject bedraagt € 18 miljoen. Via leningen en eigen geld hebben de boeren bijna € 5 miljoen in de fabriek gestoken. De rest van het geld komt van banken. De boeren zijn dus aandeelhouder en daarmee gehouden hun mestoverschot te leveren aan NDM. Mede door de aangescherpte Duitse mestwetgeving is in het Münsterland sprake van een flink mestoverschot. De 90 aandeelhouders van NDM zitten allen binnen een straal van 20 kilometer rond de fabriek. Van ver rijden met water is geen sprake.


  • De fosfaatas wordt opgeslagen in afgesloten containers buiten de procesruimte.

    De fosfaatas wordt opgeslagen in afgesloten containers buiten de procesruimte.

  • De energie uit de mest wordt gebruikt om elektriciteit te produceren. Het vermogen is 1.500 KWel.

    De energie uit de mest wordt gebruikt om elektriciteit te produceren. Het vermogen is 1.500 KWel.

Nog niet helemaal onder de knie

In de vergister gaat voornamelijk varkensmest, maar ook rundveemest. Het instaptarief is € 8 per kuub, bij 10% droge stof van de mest. Is de mest natter, dan stijgt het ophaaltarief. Het drogestofpercentage van de aangeleverde mest is gemiddeld 7 à 8. De boeren doen een eerste scheiding door alleen het bezinksel van de mest te leveren.

Ik slaap nog goed en heb vertrouwen in het proces

NDM heeft nog een hele weg af te leggen. De fabriek is maximaal geautomatiseerd om 24/7 door te draaien. Keerzijde zijn veel storingen bij de opstart. De processen zijn ook nog niet allemaal onder de knie. Niettemin blijft Nienhaus positief: “Ik slaap nog goed en heb vertrouwen in het proces. Het is echter niet reëel om te verwachten dat boeren nog eens geld beuren voor hun mest.”

Laatste reacties

  • yep

    Laat het maar eens eerst goed draaien en jaar lang

  • niet

    Knap staaltje werk!!! Het kan wel dus. Hoop dat we over een half jaar weer eens lezen van deze installatie!!!

  • koestal

    goed project

  • Jan-Zonderland

    Ik begrijp niet dat een boerencollectief er voor kiest om de uit de mest gewonnen fosfaat te verkopen buiten de landbouw. Fosfaat is eindig en de landbouw kan er niet zonder. Wees zuinig op wat je hebt.

  • glaasje

    Over paar jaar schreeuwt Nederland om fosfaat de natuur heeft fosfaat nodig

  • Zeer gewaagd

  • Alco

    Doordat er mensen zijn die de nek uitsteken, komt men steeds verder.
    Maar eigenlijk is het van de zotte als men leest dat door aangescherpte normen ( Let wel: Verschraling wordt bewerkstelligd) de noodzaak van de installatie groter wordt..

Laad alle reacties (3)

Of registreer je om te kunnen reageren.