Rundveehouderij

Achtergrond 3 reacties

Mercosur-deal is bedreiging, maar niet de enige

Het Mercosur-akkoord zal de Europese rundvleesmarkt niet verstoren. Maar in de stapeling van marktveranderingen kan het zeker een rol spelen.

Na 20 jaar onderhandelen ligt er een handelsakkoord tussen de EU en Mercosur, het blok van vier Zuid-Amerikaanse landen: Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay. Landbouwproducten zijn maar een van de onderdelen ervan. Onder andere de Duitse auto-industrie profiteert door meer exportmogelijkheden.

Breed gevoel: EU heeft landbouw geofferd

Wat betreft rundvlees mogen de vier Mercosur-landen straks 99.000 ton rundvlees, mits geratificeerd door alle landen en na volledige invoering in 2027, tegen een tarief van 7,5% naar de EU brengen in plaats van de huidige 20%. Het algemene gevoel in de landbouw is dat de sector is geofferd ten gunste van andere producten. Zo ziet Frans van Dongen, lobbyist voor de COV, het ook: “Handelsakkoorden zijn altijd geven en nemen. Maar bij dit akkoord komt de landbouw er niet goed vanaf.”

Ontbrak het aan goede wil?

Van Dongen vindt het voor rundvlees een zeer eenzijdig pact; hij had vooral kansen gezien voor Nederlands kalfsvlees, maar het ontbrak volgens hem aan goede wil om het in het akkoord op te nemen.

John van Can, lid van de LTO-vakgroep vleesveehouderij, vindt dat de EU zich er gemakkelijk vanaf heeft gemaakt. “Vlees uit het buitenland is geen probleem, maar dan wel onder dezelfde voorwaarden geproduceerd als ons vlees.”

Lees verder onder de foto.

De productie van rundvlees in Brazilië en Argentinië neemt toe en de landen zoeken meer exportmogelijkheden. Het Mercosur-akkoord maakt uitvoer naar de EU gemakkelijker. De productveiligheid moet aan EU-normen voldoen; voor productieomstandigheden geldt dat niet. - Foto: ANP
De productie van rundvlees in Brazilië en Argentinië neemt toe en de landen zoeken meer exportmogelijkheden. Het Mercosur-akkoord maakt uitvoer naar de EU gemakkelijker. De productveiligheid moet aan EU-normen voldoen; voor productieomstandigheden geldt dat niet. - Foto: ANP
Er zijn genoeg voorbeelden waaruit blijkt dat het geïmporteerde vlees aan lagere eisen voldoet dan het Nederlandse. Het is oneerlijke concurrentie

Want ondanks afspraken dat het vlees geen hormonen en antibiotica mag bevatten is Van Can sceptisch over de naleving en de controle daarop. “Er zijn genoeg voorbeelden waaruit blijkt dat het geïmporteerde vlees aan lagere eisen voldoet dan het Nederlandse. Het is oneerlijke concurrentie.”

Niet enige verandering

Hoe de Mercosur-landen het akkoord gaan invullen, is nog gissen. Het kan zijn dat ze alleen profiteren van een lagere invoerheffing en de uitvoer nagenoeg gelijk laten. Waarschijnlijker is dat de uitvoer gaat stijgen, minimaal met 99.000 ton. Maar gezien de gestegen productie in met name Brazilië en Argentinië is niet uitgesloten dat de landen extra vlees buiten het quotum naar de EU exporteren.

Als je kijkt naar de cijfers, lijkt de impact niet zo groot. Van de totale rundvleesinvoer van 340.000 ton in 2018 namen de vier landen al 270.000 ton voor rekening. De totale EU-productie bedraagt bijna 8 miljoen ton rundvlees. De 99.000 ton is ‘slechts’ 1,2% van de Europese productie.

Veel Iers vlees richting continentale EU

Toch waarschuwt Van Dongen voor de consequenties. “Het akkoord is niet de enige verandering voor de Europese rundvleesmarkt.” Zo zijn of komen er handelsakkoorden met de Verenigde Staten, Canada, Oekraïne en Australië, akkoorden die stuk voor stuk de toegang voor rundvlees op de Europese markt gemakkelijker maken.

De gevolgen van de brexit komen daar nog bovenop; de vrees is dat het Verenigd Koninkrijk eerder Zuid-Amerikaans dan Iers vlees gaat afnemen, waardoor de Ierse productie van circa 300.000 ton per jaar in andere Europese landen afzet gaat worden. Volgens berekeningen van de Europese branchevereniging voor vlees en vee UECBV gaat dat al gauw over 300.000 ton.

Vlees van hoge kwaliteit

Bovendien heeft het akkoord betrekking op vlees van hoge kwaliteit. Daardoor concurreert het met een aanzienlijk kleiner deel van de 8 miljoen ton eigen EU-productie en is de impact dus groter. Verder heeft de invoer van 180.000 ton pluimveevlees en 22.000 ton varkensvlees uit het akkoord invloed op de markt van rundvlees.

Lees verder onder de foto.

Black Angus-vee op Iers boerenbedrijf. De import van Iers rundvlees zou wel eens stevig kunnen groeien als gevolg van internationale handelsafspraken. - Foto: Boerderij
Black Angus-vee op Iers boerenbedrijf. De import van Iers rundvlees zou wel eens stevig kunnen groeien als gevolg van internationale handelsafspraken. - Foto: Boerderij

Experts verwachten lichte druk op rundvleesprijs

Gezien de ontwikkelingen die op de Europese rundvleesmarkt spelen, verwachten marktexperts een lichte druk op de prijs van rundvlees. De impact van alleen Mercosur is gezien de complexiteit en onzekerheden in de (wereld)markt niet te zeggen.

Positief voor de langere termijn is dat de Europese productie een daling laat zien. De Europese Commissie rekent voor 2019 op 156.000 ton minder eigen productie en in 2020 op 66.000 ton. Gezien de dalende consumptie is het netto-effect wel wat kleiner.

Om de Europese vleesmarkt te ontspannen kan de EU meer mogelijkheden krijgen binnen handelsakkoorden en nieuwe afzetgebieden vinden. Positief is dat Nederland en Denemarken weer op de Zuid-Koreaanse markt exporteren. Qua hoeveelheden is de potentie in China veel groter, maar de kans is reëel dat vooral Zuid-Amerika daar invulling aan gaat geven.

Nederlandse branche heeft er geen grip op

Het zijn allemaal grote ontwikkelingen waar de Nederlandse vleesveehouderij, van slachterij en handelaar tot de ondernemer, nauwelijks grip op heeft. Van Can van LTO zegt te blijven knokken tegen dit soort akkoorden, maar is ook realistisch dat er op korte termijn weinig zal veranderen. Wat de sector zelf kan doen is daarom zo onderscheidend mogelijk proberen te zijn. “Maar dat is moeilijk. En ook prijsniveaus van eigen concepten bewegen mee met de marktprijs van het gangbare vlees. Supermarkten hebben een goedkoop alternatief.”

Geen eisen aan dierenwelzijn of milieu

De EU heeft het uitgangspunt dat alle geïmporteerde producten voldoen aan de Europese producteisen op het gebied van plant- en diergezondheid, voedselveiligheid en etikettering. Bedrijven die exporteren naar de EU moeten daar een goedkeuring voor hebben en komen op een openbare lijst. Dat geldt voor zowel producten binnen als buiten specifieke handelsakkoorden. De Europese Commissie houdt vast dat ook Mercosur-akkoord daaraan zal voldoen.

Ingevoerde producten hoeven echter niet te voldoen aan de (vaak strengere) productie-eisen van de EU. Denk daarbij aan het huisvestingssysteem en eisen aan dierenwelzijn, klimaat/milieubelasting of arbeidsomstandigheden.

Associatieverdrag met Oekraïne
Het kan wel zijn dat er in een handelsakkoord specifieke afspraken daarover zijn gemaakt. Zo is in het associatieverdrag met Oekraïne afgesproken dat het land binnen aantal jaren de productieomstandigheden naar Europees niveau wil tillen. Duidelijke consequenties bij het niet naleven zijn er niet aan verbonden.

In het Mercosur-akkoord is afgesproken dat de vier landen mee blijven doen aan het klimaatakkoord. Over het verhogen van de eisen aan dierenwelzijn zijn geen harde afspraken gemaakt, anders dan dat er meer overleg gaat plaatsvinden.

Braziliaanse vleesproductie en -export

  • Brazilië is met circa 9,9 miljoen ton vlees de grootste rundvleesproducent ter wereld, gevolgd door de EU en China. Meer toegang tot externe markten is belangrijk voor het Zuid-Amerikaanse land.
  • Van de vier Mercosur-landen voert Brazilië al veruit het meeste rundvlees uit, bijna 2,1 miljoen ton in 2018. De uitvoer van de andere drie landen ligt op een structureel lager niveau.
  • Brazilië levert van de vier Mercosurlanden het meeste rundvlees op de Europese markt, namelijk zo’n 140.000 ton in 2018. Daarvan valt maar een klein deel binnen het huidige quota.

Laatste reacties

  • agratax(1)

    Wat zijn de gevolgen voor de Nederlandse boer als we alle extra eisen die Nederland stelt m.b.t. milieu en biodiversiteit en de Zuid Amerikaanse landen niet hoeven te nemen of voor zich uit schuiven. Ook het vee daar stoot methaangas en CO2 uit net als onze dieren. Gelukkig zien en ruiken we dat op die afstand niet -dus het is er niet-. Ik vrees dat het voor ons land gemakkelijker wordt om de strenge klimaat doelen te halen als we de rundvlees sector afstoten via deze handelsverdragen, maar of het mondiale klimaat er bij gebaat is??????
    Ook in dit verdrag gaat het weer over de PEGELS voor de handelaren en het bedotten van de consumenten.

  • farmerbn

    Met volle supermarkten is het makkelijker om de boeren hier weg te jagen. De Nederlandse boer wordt parkwachter met een koffieschenkerij / oppaslocatie voor kindjes en ouderen.

  • koestal

    alles mag hier straks naar binnen,oneerlijke concurrentie,net als de asielzoekers.

Of registreer je om te kunnen reageren.