Rundveehouderij

Achtergrond

Diergezondheid als basis voor productie

Daniëlle Verhoef heeft tweewekelijkse begeleiding van haar dierenarts. Dat kost geld, maar leidt ook tot beter resultaat.

Op kaasboerderij Verhoef streeft Daniëlle Verhoef naar goede technische resultaten. “Daarvoor leg ik de lat hoog. Als het niet loopt, kan ik daar knap chagrijnig van worden”, valt Daniëlle met de deur in huis. Daarmee is het doel van de onderneemster direct duidelijk.

Daniëlle Verhoef (34) heeft samen met haar man Johan (37) en compaan Arend Jan Lugthart (25) een melkveebedrijf in Nieuwerbrug aan den Rijn (Z.-H.). Foto's: Ton Kastermans Fotografie
Daniëlle Verhoef (34) heeft samen met haar man Johan (37) en compaan Arend Jan Lugthart (25) een melkveebedrijf in Nieuwerbrug aan den Rijn (Z.-H.). Foto's: Ton Kastermans Fotografie

Verbetering van resultaten

De aanleiding voor het streven naar verbetering van de resultaten ligt een paar jaar terug. In de loop van 2014 en 2015 hebben Daniëlle en Johan het bedrijf van zijn ouders overgenomen. “Om dat voor elkaar te krijgen, hebben we twee plannen doorgerekend: groeien in koeien en geen kaas maken en met hetzelfde aantal koeien een lichte productiestijging bewerkstelligen en de melk verkazen. We kozen het laatste. Daarbij was het noodzaak dat we 3 miljoen kilo melk omzetten.” De productie lag rond de overname op 8.200 kilo melk per koe en met zo’n 330 koeien kwamen ze al aardig in de buurt. De koeien moesten dan nog wel wat stijgen in productie.

Driekwart van de melkproductie wordt op het eigen bedrijf verwerkt tot rauwmelkse kaas.
Driekwart van de melkproductie wordt op het eigen bedrijf verwerkt tot rauwmelkse kaas.

3 miljoen kilo melk

Net als op veel andere bedrijven was de datum 2 juli 2015 ook hier een streep door de rekening. “Er moesten koeien weg. Om 3 miljoen kilo melk te produceren, moesten we anders gaan werken.” Er werd omgeschakeld naar TMR en de krachtvoerboxen verdwenen. En de gezondheidskengetallen moesten beter, met name de vruchtbaarheid. “Het is resultaat is dat we na 3 jaar het doel van 3 miljoen kilo melk behaalden en een productie van ruim 10.000 kilo melk per koe.”

Strak plan

Daniëlle en Johan hebben samen met dierenartsenpraktijk ULP Harmelen een strak plan van begeleiding opgesteld met duidelijke doelen. Een flink deel richt zich op preventie. “Zo enten we tegen IBR en BVD. De koeien worden bij droogzetten geënt met Rotavec, zodat de biestkwaliteit verbetert.”

Succesfactoren samenwerking

Om gezamenlijk tot wederzijds bevredigend resultaat te komen, is een aantal stappen nodig, zo geeft dierenarts Pieter Kirkels van de Universitaire Landbouwhuisdieren Praktijk (ULP) aan. Deze bestaan uit tweewekelijkse begeleiding, dus intensief contact zodat dierenarts en veehouder elkaars sparringpartner worden. Daarbij moeten haalbare doelen vastgesteld zijn, per bedrijf te bepalen. Betrek andere erfbetreders in de doelen en wees positief kritisch op elkaar. Hou de focus op transitie van de koe, want daar ligt de oorsprong van veel problemen en dus ook de oplossing er van. Blijf zoeken naar continue verbetering.

Vruchtbaarheidsbegeleiding

Daniëlle zorgt ervoor dat alle verse koeien in de eerste week lactatie getemperatuurd worden. “Daar kun je al veel aan aflezen. In de vruchtbaarheidsbegeleiding voelen we alle koeien tussen 20 en 30 dagen lactatie op. Dan kijkt de dierenarts of de koeien schoon zijn en of er cysten aanwezig zijn. We behandelen de koeien als ze niet schoon zijn of cysten aanwezig zijn. Zo niet, dan wachten we de eerste tocht af. Ook worden koeien opgevoeld na inseminatie op dracht.”

Elke twee weken is er bedrijfsbegeleiding van Pieter Kirkels op melkveebedrijf Verhoef. Vruchtbaarheid is een belangrijk onderdeel. Daarom voelt Kirkels elke koe tussen 20 en 30 dagen lactatie. Daniëlle Verhoef noteert de bevindingen.
Elke twee weken is er bedrijfsbegeleiding van Pieter Kirkels op melkveebedrijf Verhoef. Vruchtbaarheid is een belangrijk onderdeel. Daarom voelt Kirkels elke koe tussen 20 en 30 dagen lactatie. Daniëlle Verhoef noteert de bevindingen.

Contact met voerleverancier

De aanwezigheid van cysten is volgens Daniëlle direct gerelateerd aan de voeding. Slepende melkziekte moet er uit en de negatieve energiebalans moet zo snel mogelijk worden beperkt. Daarom is er ook veel contact met de voerleverancier en is er eens per kwartaal een gezamenlijk overleg tussen veehouders, dierenarts en voerleverancier. Via MPR-voeding worden mogelijke ketose koeien ook wel aangewezen, maar met eens per zes weken MPR is dat onvoldoende om alle koeien er uit te vissen. Daarom wordt dit ook meegenomen in de tweewekelijkse begeleiding.

Kosten en baten

Natuurlijk kost intensieve begeleiding geld. Pieter Kirkels, de dierenarts, komt niet voor niets. De kosten voor dierenarts en medicijnen bedragen samen € 157 per koe. Hiervan is de helft preventief en de helft curatief. Vroeger lagen de kosten veel lager. “Toen kwam de dierenarts alleen voor probleemgevallen en onthoornen. Toch zien we dat het geïnvesteerde geld wordt terugverdiend.” Zo is de melkproductie over drie jaar gestegen met 2.000 kilo melk per koe. En de tussenkalftijd daalde van 425 dagen naar 385 dagen. “Als een open dag € 2,5 kost, levert alleen dit kengetal al € 100 per koe op.”

Toename celgetal onacceptabel

Tijdens de begeleiding wordt er natuurlijk ook gesproken over mastitis, klauwen en andere zaken. Het celgetal ligt steeds zo rond de 100, en toename is voor Daniëlle onacceptabel. “Als je afglijdt naar 150 zit je ook zo op de 200, en dan kost het heel veel tijd, geld en moeite om het weer op niveau te brengen.”

Overige investeringen

Naast direct diergezondheid gerelateerde kosten maakt het bedrijf ook andere kosten om de technische kengetallen verder te verbeteren. Zo is de kalverstal aangepast om de ventilatie te verbeteren. Samen met de komst van een drinkautomaat en een intensiever melkpoederschema, kalven de vaarzen nu gemiddeld af op 23 maanden.

De ventilatie in de kalverstal is aangepast. Ook deed de kalverdrinkautomaat zijn intrede.
De ventilatie in de kalverstal is aangepast. Ook deed de kalverdrinkautomaat zijn intrede.

Omschakelen naar diepstrooisel

De jongste aanpassing is de omschakeling van de ligboxen met matten naar diepstrooisel. “We hebben bij de droge koeien 60 boxen aangepast voor € 7.000. Nu zijn we aan het testen welk strooisel het beste past. De droge fractie van mest is voor ons nog geen optie. Wij gebruiken driekwart van onze melk in rauwmelkse boerenkaas, dus dat past niet.”

De koeien liggen nu nog op zaagsel gestrooide matten. Het is de bedoeling om €40.000 te investeren om deze boxen om te bouwen naar diepstrooisel.
De koeien liggen nu nog op zaagsel gestrooide matten. Het is de bedoeling om €40.000 te investeren om deze boxen om te bouwen naar diepstrooisel.

24 uur per dag gefilmd

Om te weten hoe het liggedrag van de koeien is, wordt er op dit moment in samenwerking met de dierenarts 24 uur per dag gefilmd met een timelapse-camera. Door versneld af te spelen zie het je liggedrag en de activiteit van de koeien. Een deel van de koeien is daarvoor ook tijdelijk uitgerust met pootsensoren die ook de activiteit en ligtijd meten. Voor aanpassing van de boxen van de melkgevende koeien zal een investering van zo’n € 40.000 nodig zijn. “De dierenarts ziet dit graag, maar wij moeten het uiteindelijk wel betalen. Maar als we overtuigd zijn dat het weer een beetje extra melk oplevert en minder klauwproblemen en dikke hakken, gaan we dat wel doen.”

Of registreer je om te kunnen reageren.