Rundveehouderij

Achtergrond 2967 x bekeken

Kalm voorjaar is vooral een zegen

Sinds eind april tot aan vorige week is er doorlopend gemaaid en ingekuild. Ook de mais ging vlekkeloos de grond in. Impact kou en droogte erg wisselend. Een terugblik op het voorjaarswerk.

De gewasgroei was dit voorjaar zeker niet ideaal door de lage nachttemperaturen. Mede dankzij een paar recordwarme dagen eind maart kwam de grasgroei begin april goed op gang. De beter begroeide percelen konden deze warmte enigszins vasthouden. April was gemiddeld 0,6 graden kouder dan normaal. Dit gemiddelde beeld is echter vertekend door een paar warme dagen en veel koude nachten. Met name de nachten met vorst aan de grond trokken hun wissel op bodemtemperatuur en grasgroei, zeker op nieuw ingezaaid grasland. Ook was meer regen welkom geweest. De opbrengsten van de eerste snede zijn daarom wisselend, afhankelijk van grondsoort en ligging van de percelen. Met name de nattere, lager gelegen gronden warmden erg traag op met achterblijvende groei tot gevolg. De vorst resulteerde plaatselijk in een afvlakkende groei en bruine toppen.

Langdurig droog oogstweer

Desondanks overheerst onder veehouders absoluut tevredenheid over het voorjaar, in alle windstreken, zo blijkt uit een rondgang door Boerderij. Het was vooral een stabiel voorjaar met langere periodes van droog weer. Met het natte voorjaar van voorgaande jaren nog vers in het geheugen tellen veehouders nu vooral hun zegeningen. Op alle grondsoorten was dit jaar al vroeg voldoende draagkracht om zonder structuurbederf te bemesten. De maaiomstandigheden waren langdurig perfect om de eerste snede zonder regen aan de bult te zetten. In Zuid- en Oost-Nederland werd eind april al een begin gemaakt met de eerste snede. Rond 4 mei barstte het inkuilen echt landelijk los. Begin vorige week werd in Friesland en Groningen nog veel gemaaid, waar bleek dat het gras in mei flink gegroeid is, soms alweer resulterend in zwaardere snedes.


  • Stagiair Peter-Jan Remmelink en loonwerker Arjan Kriesels vullen op 3 mei in Didam (Gld.) de zaaimachine met Torrez en kunstmest. De grond is van melkveehouder Hakvoort. Foto's: Matthijs Verhagen

    Stagiair Peter-Jan Remmelink en loonwerker Arjan Kriesels vullen op 3 mei in Didam (Gld.) de zaaimachine met Torrez en kunstmest. De grond is van melkveehouder Hakvoort. Foto's: Matthijs Verhagen

  • Luuk Noordam maait op 4 mei te Hellouw (Gld). Hij schat dat er zo'n 3.500 kg drogestof op staat. Zelfzuivelaar Noordam melkt 300 koeien en heeft 125 hectare gras staan. Dat gaat er in drie gelijke etappes af, omdat alle werk zelf wordt gedaan. De eerste 40 hectare zat eind april al in de kuil.

    Luuk Noordam maait op 4 mei te Hellouw (Gld). Hij schat dat er zo'n 3.500 kg drogestof op staat. Zelfzuivelaar Noordam melkt 300 koeien en heeft 125 hectare gras staan. Dat gaat er in drie gelijke etappes af, omdat alle werk zelf wordt gedaan. De eerste 40 hectare zat eind april al in de kuil.

  • Hendrik Smeenge laadt op 22 mei balen in Lieveren (Dr.). De opbrengst van het jonge grasland ligt op 2.500 kg drogestof. Smeenge heeft op dit perceel alleen stikstof bemest en geen drijfmest. Hij mikt op kwaliteit. Het smakelijke gras met laag kali-gehalte is specifiek bestemd voor de droge koeien.

    Hendrik Smeenge laadt op 22 mei balen in Lieveren (Dr.). De opbrengst van het jonge grasland ligt op 2.500 kg drogestof. Smeenge heeft op dit perceel alleen stikstof bemest en geen drijfmest. Hij mikt op kwaliteit. Het smakelijke gras met laag kali-gehalte is specifiek bestemd voor de droge koeien.

  • In Noord-Limburg beregenen praktisch de gehele maand mei veehouders grasland. Melkveehouderszoon Jos Jacobs (16) bekijkt op 18 mei in Heijen de mais die hij daags ervoor zaaide. De versgeploegde 4 hectare zand is droog, ondanks een buitje van 4 millimeter. Jacobs zaaide daarom al extra diep, maar stelt vast dat ook daar geen vocht zit. Dus gaat de haspel er zo snel mogelijk op.

    In Noord-Limburg beregenen praktisch de gehele maand mei veehouders grasland. Melkveehouderszoon Jos Jacobs (16) bekijkt op 18 mei in Heijen de mais die hij daags ervoor zaaide. De versgeploegde 4 hectare zand is droog, ondanks een buitje van 4 millimeter. Jacobs zaaide daarom al extra diep, maar stelt vast dat ook daar geen vocht zit. Dus gaat de haspel er zo snel mogelijk op.

  • Een ander perceel dat begin mei werd gezaaid, heeft Jos Jacobs al beregend. Zo’n 15% van de pitten bleek niet gekiemd te zijn vanwege de droogte. Jacobs: “Voor opkomst beregenen, komt niet vaak voor.”

    Een ander perceel dat begin mei werd gezaaid, heeft Jos Jacobs al beregend. Zo’n 15% van de pitten bleek niet gekiemd te zijn vanwege de droogte. Jacobs: “Voor opkomst beregenen, komt niet vaak voor.”

  • In het Friese Jubbega viel juist wel neerslag; een zware hagelbui. De mais van Erik Hoekstra stond net boven, tijd om de schade te inspecteren had hij nog niet. Op de foto maait hij begin vorige week een zware snede gras. Het perceel was eerder te kort, maar blijkt nu heel best bijgetrokken.

    In het Friese Jubbega viel juist wel neerslag; een zware hagelbui. De mais van Erik Hoekstra stond net boven, tijd om de schade te inspecteren had hij nog niet. Op de foto maait hij begin vorige week een zware snede gras. Het perceel was eerder te kort, maar blijkt nu heel best bijgetrokken.

  • Albert Boek in Oldeholtpade (Fr.) maaide begin vorige week vers gras voor de koeien. Op 18 april maaide hij dit perceel al eens. De hergroei valt bijna vijf weken later tegen. Toch is hij positief over het voorjaar. “Vorig jaar hadden we pech met alle regen. Nu konden we op 18 februari onze zand op leemgrond al prima bemesten. Voor ons is dat uniek”, zegt de Fries.

    Albert Boek in Oldeholtpade (Fr.) maaide begin vorige week vers gras voor de koeien. Op 18 april maaide hij dit perceel al eens. De hergroei valt bijna vijf weken later tegen. Toch is hij positief over het voorjaar. “Vorig jaar hadden we pech met alle regen. Nu konden we op 18 februari onze zand op leemgrond al prima bemesten. Voor ons is dat uniek”, zegt de Fries.

  • Jos de Raad harkte op 10 mei in Culemborg (Gld.) zijn 29 hectare gras bij elkaar. Hij bevestigt het beeld dat de opbrengsten op de zware grond minder is. Vooral door de kou heeft het gras geleden. “Toen kwamen er bruine toppen in.” Hij schat de opbrengst op minder dan vorig jaar.

    Jos de Raad harkte op 10 mei in Culemborg (Gld.) zijn 29 hectare gras bij elkaar. Hij bevestigt het beeld dat de opbrengsten op de zware grond minder is. Vooral door de kou heeft het gras geleden. “Toen kwamen er bruine toppen in.” Hij schat de opbrengst op minder dan vorig jaar.

  • Hetzelfde beeld heeft Ad Pels in Empel (N.-Br.). Hij maaide op 7 mei alle 35 hectare eerste snee in een keer af. Pels vindt het voorjaar te droog en te koud, de opbrengst noemt hij erg wisselend. De percelen variëren van 1.700 tot 3.300 kilo.

    Hetzelfde beeld heeft Ad Pels in Empel (N.-Br.). Hij maaide op 7 mei alle 35 hectare eerste snee in een keer af. Pels vindt het voorjaar te droog en te koud, de opbrengst noemt hij erg wisselend. De percelen variëren van 1.700 tot 3.300 kilo.

  • Een medewerker bij melkveehouder van Willigen laadt vaste mest in Haaften (Gld.). Het is de laatste 4 hectare die begin mei klaargemaakt wordt voor de mais. 43 hectare is al gezaaid. De 150 hectare eerste snede blijft in verband met familieomstandigheden nog een weekje op stam staan.

    Een medewerker bij melkveehouder van Willigen laadt vaste mest in Haaften (Gld.). Het is de laatste 4 hectare die begin mei klaargemaakt wordt voor de mais. 43 hectare is al gezaaid. De 150 hectare eerste snede blijft in verband met familieomstandigheden nog een weekje op stam staan.

  • Zowel de loonwerker als melkveehouder Van der Ploeg zelf, lossen op 22 mei tegelijk op de brede rijkuil in Jonkerswaard (Gr.). Er zit al 25 hectare die 14 dagen eerder is gekuild. De rest gaat er nu overheen. Met ongeveer 3.000 kilo drogestof per hectare en prima omstandigheden is er tevredenheid.

    Zowel de loonwerker als melkveehouder Van der Ploeg zelf, lossen op 22 mei tegelijk op de brede rijkuil in Jonkerswaard (Gr.). Er zit al 25 hectare die 14 dagen eerder is gekuild. De rest gaat er nu overheen. Met ongeveer 3.000 kilo drogestof per hectare en prima omstandigheden is er tevredenheid.

  • Henk van Lenthe maaide begin vorige week in Oudleusen (Ov.) met de zeis onder de draad. Zoon 
Egbert doet de rest. De vleeskalverhouder probeert de 4,5 hectare te hooien. “Ondanks dat het pas mei is”, zegt hij.

    Henk van Lenthe maaide begin vorige week in Oudleusen (Ov.) met de zeis onder de draad. Zoon 
Egbert doet de rest. De vleeskalverhouder probeert de 4,5 hectare te hooien. “Ondanks dat het pas mei is”, zegt hij.

  • Ook Bernard de Vries schudde begin vorige week grasland op de Oude Zuiderzeedijk in Blankenham (Ov.), met als doel het te hooien voor zijn paarden en roséstieren. De Vries werkt als shovelmachinist en zag heel wat gras voorbijkomen. “Heel veel suiker en een week later dan normaal hier in de polder”, vat hij de eerste snede dit jaar samen.

    Ook Bernard de Vries schudde begin vorige week grasland op de Oude Zuiderzeedijk in Blankenham (Ov.), met als doel het te hooien voor zijn paarden en roséstieren. De Vries werkt als shovelmachinist en zag heel wat gras voorbijkomen. “Heel veel suiker en een week later dan normaal hier in de polder”, vat hij de eerste snede dit jaar samen.

  • Maatschap Doornenbal in Linschoten (U.) kuilde 10 mei 15 hectare in. Het gras loopt tegen de 40% droge stof. De veehouders schatten een opbrengst richting 4 ton droge stof per hectare. De percelen zijn een mix van klei en klei op veen. Op lagere en nattere stukken was het gras nog niet lang genoeg om te maaien.

    Maatschap Doornenbal in Linschoten (U.) kuilde 10 mei 15 hectare in. Het gras loopt tegen de 40% droge stof. De veehouders schatten een opbrengst richting 4 ton droge stof per hectare. De percelen zijn een mix van klei en klei op veen. Op lagere en nattere stukken was het gras nog niet lang genoeg om te maaien.

  • Zeer brede schudders en vierrotor-harken zijn regionaal al lang geen uitzondering meer onder melkveehouders. Ad Buys was zondag 7 mei aan het schudden in Rosmalen (N.-Br.) met de 17 meter brede Kuhn-schudder. Er ligt dan 100 hectare plat. Schudden, harken, hakselen en inkuilen gaat achter elkaar door. Het gras is daags ervoor gemaaid en één keer geschud.

    Zeer brede schudders en vierrotor-harken zijn regionaal al lang geen uitzondering meer onder melkveehouders. Ad Buys was zondag 7 mei aan het schudden in Rosmalen (N.-Br.) met de 17 meter brede Kuhn-schudder. Er ligt dan 100 hectare plat. Schudden, harken, hakselen en inkuilen gaat achter elkaar door. Het gras is daags ervoor gemaaid en één keer geschud.

  • Het kan nóg breder. Rolf Rozendael plukt de nieuwe schudder van melkveebedrijf Steegro schoon voor hij er de weg mee opgaat. Hij heeft net een blok van 8 hectare geschud in Emmeloord (Fl.). Met een werkbreedte van maar liefst 20 meter was dat zo gedaan. Het is al de tweede snede, deze is 20 mei gemaaid.

    Het kan nóg breder. Rolf Rozendael plukt de nieuwe schudder van melkveebedrijf Steegro schoon voor hij er de weg mee opgaat. Hij heeft net een blok van 8 hectare geschud in Emmeloord (Fl.). Met een werkbreedte van maar liefst 20 meter was dat zo gedaan. Het is al de tweede snede, deze is 20 mei gemaaid.

  • Akkerbouwer Frans van Meijl zaaide op 2 mei de F58-mais voor buurman en melkveehouder Thijs Geurts in Weert. Zijn eigen 20 hectare heeft Van Meijl er al even in zitten.

    Akkerbouwer Frans van Meijl zaaide op 2 mei de F58-mais voor buurman en melkveehouder Thijs Geurts in Weert. Zijn eigen 20 hectare heeft Van Meijl er al even in zitten.

Meer suikers

De kwaliteit lijkt goed, de koude nachten resulteren in meer suikers. Dat compenseert de soms iets lagere opbrengst in tonnen droge stof. Het goede gevoel overheerst. Er lijken weinig zorgen over de ruwvoerpositie, de hamsterdrang van eerdere jaren lijkt volledig weg. Dat komt door drie factoren: de voorraden van vorig jaar, de redelijke opbrengsten van de eerste snede en de vooruitzichten op een krimpende veestapel.

Mais perfect de grond in

Voor het gras mocht het wat vochtiger zijn. Positief bekeken leidde het gebrek aan regen er toe dat het voorjaarswerk prachtig gespreid kwam. Stressvrij werken voor veehouders die het zelf doen. En met name voor loonwerkers gaf dat verlichting in de arbeidspieken. De langdurig droge omstandigheden zorgden voor een ruim tijdsbestek waarin bemesting en grondbewerking voor het maisland zonder structuurbederf konden worden uitgevoerd. Onder bijna ideale bodemomstandigheden ging de mais de grond in. Wel duurde de opkomst door lage bodemtemperaturen langer dan gemiddeld. Alleen op écht hoge zandgronden bleek het vochtgebrek problematisch. In deze contreien, zoals de kop van Noord-Limburg, wordt al heel mei grasland beregend.

Geen voordeel vroege zaaiers

Vroege zaaiers hadden dit jaar geen voordeel. Vanwege de droogte en de kou kwam de mais pas laat op. Gezien de strenge nachtvorst zat de gezaaide mais nog niet zo verkeerd onder de grond. De droogte was in dezen gunstig: de pitten bleven in goede conditie; ze rotten niet weg.

Begin vorige week was de stand van de mais landelijk gezien opmerkelijk uniform. Mais die opgekomen was, stond in de regel in het tweebladstadium. Dat gaat wel betekenen dat de gewasbescherming overal tegelijk komt. De percelen oogden begin vorige week mooi schoon, maar op de vroeg gezaaide percelen staat wel veel klein onkruid, dat vorige week kon profiteren van de warmte. Warmte die het plannen van het spuitwerk niet makkelijker maakt.

Sporadisch zijn percelen voor opkomst gespoten tegen gladvingergras, voor de rest kwam de gewasbescherming vorige week op gang.

Of registreer je om te kunnen reageren.