‘WTO-conferentie toch de moeite waard’

Van 10 tot 13 december houdt de Wereldhandelsorganisatie (WTO) haar 11de Ministeriële Conferentie in Buenos Aires. De verwachtingen voor concrete resultaten zijn niet echt hooggespannen, mede gezien de negatieve houding van de VS. Toch is de conferentie van belang voor de landbouwsector.

Basisprincipes bij internationale handel zijn eerlijke spelregels en naleving daarvan – niet zomaar de grenzen dicht, bijvoorbeeld. Dat is ook in het belang van de Nederlandse agrarische sector, die ten eerste te maken heeft met zeer hoge eisen vanuit de maatschappij en daarnaast sterk is georiënteerd op internationale afzetmarkten. Een gelijk speelveld is dus cruciaal en de WTO kan daaraan bijdragen, mits zij voldoende legitimiteit weet te behouden.

Landbouwsubsidies

In Buenos Aires zal het onder meer gaan over landbouwsubsidies. De EU heeft met eerdere GLB-hervormingen al ruimschoots voldaan aan haar verplichtingen om de steun in de amber box (prijssteun gekoppeld aan productie) te verminderen en doet het internationaal gezien niet slecht. Het overgrote deel van de landbouwsteun in de EU zit nu in de groene box en betreft onder andere vergoedingen voor agri-milieumaatregelen.

De EU is bereid om het maximum voor de amber box nog verder naar beneden bij te stellen, en op termijn ook voor de tussenliggende blauwe box, maar alleen als andere landen bereid zijn mee te doen. Dat laatste is natuurlijk niet onbelangrijk; wel gelijk oversteken.

Publieke interventie

Een ander landbouwpunt op de agenda is publieke interventie. Het is op zich niet verboden dat een land de overschotten op de eigen markt opkoopt, maar het mag geen marktverstoring in de hand werken via export. Daarnaast is het de vraag in hoeverre de interventies meetellen voor de limieten in de amber box.

Het is de bedoeling dat er tijdens deze conferentie een permanente oplossing komt, maar dit zal nog een moeizaam debat worden, omdat met name India hier defensief in staat. Ook zal er worden onderhandeld over het afschaffen van katoensubsidies en exportstops.

‘Multilateraal overleg over markttoegang is gewoonweg niet aan de orde in de nabije toekomst’

Als concreet resultaat op bovenstaande punten al moeilijk haalbaar lijkt, wordt pijnlijk duidelijk dat multilateraal overleg over markttoegang gewoonweg niet aan de orde is in de nabije toekomst. En dat is jammer, aangezien in dat vacuüm ondertussen een lappendeken aan bilaterale handelsverdragen ontstaat – Mercosur staat voor de deur.

Omdat landbouw steeds weer het wisselgeld is, zullen de heffingsvrije importquota voor derde landen zich verder opstapelen en het is niet duidelijk wat de onderhandelingsstrategie daarachter is. Wordt het wisselgeld wellicht te makkelijk uitgegeven aan deze en gene? Het zou dus voor de landbouw goed zijn als de WTO stappen weet te zetten naar het verwerven van nieuw elan.

Russische boycot

Denk ook aan de Russische boycot van varkensvlees uit de hele EU, vanwege Afrikaanse varkenspest in een aantal oostelijke lidstaten. Op 23 februari van dit jaar bekrachtigde het WTO-beroepsorgaan nog eens de eerdere uitspraak dat de Russische maatregelen illegaal zijn. De Russen hebben tot deze maand de tijd om de uitspraak op te volgen. Heeft de scheidsrechter genoeg overwicht om de spelregels te handhaven?

Ook bij het oplossen van handelsconflicten is een werkende WTO van belang en daarom alleen al is de conferentie van volgende week toch de moeite waard.

Of registreer je om te kunnen reageren.