Home

Achtergrond

Er zijn meer knoppen dan stikstofdepositie

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) pleit voor een bredere aanpak van het stikstofprobleem. Daarvoor bestaan meer opties dan het beperken van de stikstofdepositie, zegt het PBL.

Stikstof is niet de enige knop waar de overheid aan kan draaien om te komen tot een ‘gunstige staat van instandhouding van de natuur’, zoals de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn van de Europese lidstaten vraagt.

Het Planbureau voor de Leefomgeving schetst dat er situaties kunnen zijn waarin de stikstofdepositie toeneemt, en desalniettemin door andere maatregelen tóch sprake is van verbetering van de natuur.

Omstandigheden natuurgebied bepalend

Andere maatregelen zijn verbetering van de waterhuishouding, vergroten van het oppervlak van natuur of het ontsnipperen van natuurgebieden. Het is van de omstandigheden van het natuurgebied afhankelijk welke maatregelen het meeste effect hebben om tot de afgesproken instandhoudingsdoelstellingen te komen.

Rekenmodel Aerius minder centraal stellen

Het PBL doet een aantal suggesties aan de beleidsmakers. Eén daarvan is om het rekenmodel voor stikstof (Aerius) minder centraal te stellen, en onderdeel te laten zijn van een ‘omvattend ecologisch oordeel’ dat door een ‘wetenschappelijke autoriteit’ zou moeten worden geveld. Die autoriteit, vergelijkbaar met de huidige commissie voor de milieu-effectrapportage, zou moeten beoordelen hoe zwaar het stikstofeffect van een vergunning moet wegen tegen andere effecten en maatregelen op het specifieke natuurgebied.

Volgens het PBL zou zo’n autoriteit – vanwege zijn wetenschappelijke status – een gedegen oordeel kunnen vormen dat ook standhoudt bij de rechter. Een rekenmodel als Aerius moet een breed draagvlak hebben, en het kan helpen daar belanghebbenden bij te betrekken.

Drempelwaarde in het buitenland

Het PBL heeft ook gekeken naar het stikstofbeleid in een aantal andere landen. Denemarken, Duitsland en Vlaanderen kennen drempelwaardes. Blijft de stikstofdepositie onder de drempelwaarde, dan hoeft er geen natuurvergunning te worden afgegeven. Het kabinet kijkt naar de mogelijkheid van de invoering van drempelwaardes.

In Denemarken is die drempelwaarde er alleen voor de veehouderij. Hoe meer gebruik wordt gemaakt van de drempelwaarde, hoe lager de drempel wordt, en hoe vaker sprake is van een vergunningplicht.

21 mol per hectare per jaar in Duitsland

In Duitsland geldt een drempelwaarde van 21 mol per hectare per jaar. Volgens Martijn Vink van het PBL bestaat de verwachting dat die drempelwaarde niet houdbaar is bij de Europese rechter, maar de Duitse bestuursrechter heeft (nog) niet besloten om de Duitse norm ook te laten toetsen door de Europese rechter.

De Duitse bestuursrechter (het Bundesverwaltungsgericht) stond in mei dit jaar in een uitspraak stil bij de verschillen in toepassing tussen Nederland en Duitsland. Daarbij oordeelde de Duitse rechter dat er geen reden was om vragen te stellen bij het Europese Hof. Volgens de Duitse rechter is het nu eenmaal zo dat verschillende lidstaten de Europese richtlijnen verschillend toepassen.

Lees alles over het stikstofbeleid en het Programma Aanpak Stikstof (PAS) in dit dossier.

Of registreer je om te kunnen reageren.