Home

Achtergrond

Sector: minder fraudeprikkels, minder mestfraude

Wat is mestfraude eigenlijk precies en hoe kan het voorkomen worden? Landbouworganisaties zien vooral een oplossing in het weghalen van de prikkel tot fraude.

Mestfraude staat hoog op de politieke agenda. Nadat het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) concludeerde dat mestfraude aanzienlijk bijdraagt aan het overschrijden van de nitraatnorm voor het grondwater in het zuidelijk zandgebied, staat fraude volop in de belangstelling. In de Tweede Kamer wordt vandaag (donderdag) een hoorzitting gehouden waarin deskundigen hun visie kunnen geven over mestfraude en oplossingen om hier vanaf te komen. In hun standpunten vooraf nemen verschillende organisaties alvast positie in.

Hoge druk op mestmarkt en lage pakkans

Sectororganisaties LTO en Cumela benadrukken dat fraude pas ontstaat als daar mogelijkheden voor zijn, er een lage pakkans is en al er (financieel) voordeel te halen is. De hoge druk op de mestmarkt is volgens loonwerkersorganisatie Cumela een grote stimulans voor fraude. “Boeren kunnen hun gewassen onvoldoende bemesten en de afvoer van mest is kostbaar. Frauderen helpt deze ‘knelpunten’ op te lossen”, aldus Cumela.

LTO zet vraagtekens bij definities mestfraude

LTO zet openlijk vraagtekens bij wat fraude is: moedwillig gehaltes aanpassen is fraude, maar of een niet-kloppende boekhouding omdat gehaltes achteraf anders uitpakken dan gedacht of het bijbemesten van gewassen omdat ze met de huidige norm onvoldoende goed groeien ook fraude is, is volgens LTO de vraag.

POV: mestfraude komt door fout beleid

Producenten Organisatie Varkenshouderij, POV is zeer uitgesproken. De fraude wordt volgens de POV uitgelokt door fout beleid. “Continu volgt onderzoek op onderzoek naar mestfraude. De kern van het probleem is niet mestfraude, maar een systeem van wegen en bemonsteren waar in de praktijk niet mee te werken valt, omdat het systeem niet klopt. POV verwijst naar de onnauwkeurigheid in het systeem van wegen en bemonsteren en de rechtszaken die lopen op dit punt. Daarnaast is het systeem volgens POV te ingewikkeld. “Als een boer een vinkje verkeerd zet, dit direct wordt bestempeld als fraude.”

‘Continu volgt onderzoek op onderzoek naar mestfraude. De kern van het probleem is niet mestfraude, maar een systeem van wegen en bemonsteren waar in de praktijk niet mee te werken valt, omdat dat systeem niet klopt.’

LTO Nederland stelt 3 opties voor

LTO Nederland suggereert drie opties om de fraudedruk te verlagen:

  1. het draagvlak voor het mestbeleid moet wordt vergroot,
  2. fraudeprikkels moeten worden verlaagd en
  3. de controle- en handhaving moet anders.

LTO wil dat het mestbeleid beter aansluit bij het vakmanschap van de boer. Het beleid moet uitgaan van goede landbouwpraktijk en goed bodembeheer en aansluiten bij boerentrots in plaats van te zorgen voor boerenfrustratie. LTO wil zoveel mogelijk maatwerk waarbij recht wordt gedaan aan eigen verantwoordelijkheid van de boer en waarbij de waterkwaliteit verder wordt verbeterd.

Daarnaast kunnen fraudeprikkels verminderen door ervoor te zorgen dat via mestverwerking mest meer waarde krijgt. Als derde maatregel vindt LTO dat controle en handhaving meer gericht moet worden op échte fraude. Beleid moet daarbij gericht zijn op afwijkende stikstof- en fosfaatgehalten en op certificering van mestverwerkers.

Betere handhaving

Een betere handhaving wordt ook door milieu- en waterorganisaties bepleit. Zij benadrukken verder dat een eenvoudiger beleid de naleving en controle ook makkelijker maakt. Stichting Natuur en Milieu (SNM) vindt het vooral belangrijk dat naast de overheidsmaatregelen ook de sector zelf fraudeurs aanspreekt. “Zij brengen immers collega’s in gevaar”, redeneert SNM. De organisatie stelt voor dat de namen van bedrijven die meer mest gebruiken dan ze volgens de gebruiksnormen mogen gebruiken, openbaar worden gemaakt.

Of registreer je om te kunnen reageren.