Boerenleven

Achtergrond

1935: Hooibergen in lange rij vormden risico

Boerderijen aan de straat met hooibergen ertussen gepropt, Ze waren goed bereikbaar, maar er zaten risico’s aan vast.

Een mooie foto uit 1935 met als blikvangers de hooibergen. Elk bedrijf had er een en hier liggen ze aan de kant van de weg. Daar waren ze goed bereikbaar voor pramen (boten) en wagens.
Lees verder onder de foto

Schuurbergen hadden een stenen fundering als ondergrond. De roeden rotten daardoor minder snel dan eikenpalen die rechtstreeks in de grond gegraven waren. - Foto: Misset
Schuurbergen hadden een stenen fundering als ondergrond. De roeden rotten daardoor minder snel dan eikenpalen die rechtstreeks in de grond gegraven waren. - Foto: Misset

De hooibergen zijn zogeheten schuurbergen: eronder zit een ruimte die als stal of schuur gebruikt werd. Er waren types die aan alle zijden open waren, er waren er ook die aan drie zijden dichtgemaakt waren met planken. Op de foto zijn ze open. Tussen de schuurbergen staan ook enkele gewone hooibergen.

Eén vuurvonkje kon domino-effect hebben

Het was linke soep om alles zo dicht op elkaar te hebben staan. Een vuurvonkje bij één hooiberg, kon een domino-effect hebben voor de hele straat. Bekend voorbeeld is Genemuiden (Overijssel), waar een enorme brand in 1868 het hele dorp in de as legde omdat boerderijen en hooibergen allemaal aaneen gebouwd waren.

Voortaan mochten nieuwe hooibergen alleen nog buiten de bebouwde kom gebouwd worden en was roken in de buurt van de bergen ten strengste verboden. Evengoed vlogen de bergen nog weleens in brand, maar het maakte niet meteen alle dorpsbewoners tegelijk dakloos.

Populairder wordende graskuil verdrong hooiberg

De situatie op de foto was in de tijd dat arbeid nog niet heel duur was en stikstof nog maar weinig werd gebruikt. Dat veranderde na de oorlog. Mechanisatie verdrong de maaier met de zeis en de wonderen van stikstofkunstmest maakten dat er enorm dikke pakken gras groeiden. Dat diende eerder gemaaid te worden dan men gewend was en het liet zich minder makkelijk drogen tot hooi. Gaandeweg raakte inkuilen populair en verdwenen hooibergen uit het landschap.

Dit artikel is te lezen in Boerderij 40 van dinsdag 30 juni en is onderdeel van de rubriek Zo ging het toen

Of registreer je om te kunnen reageren.