Akkerbouw

Achtergrond 3597 x bekeken

Waarom deze telers overstappen op een zelfrijder

Pootgoedtelers Adri en Gerard Goudsblom in Sint Maarten stappen over van een getrokken spuit naar een zelfrijder, vanwege de hogere capaciteit.

➤  Het bedrijf   
➤  De investering
➤  De eisen
➤  Getrokken spuit of zelfrijder?     

Eind jaren 90 stapte de Nederlandse akkerbouwer massaal over van de gedragen spuit naar een getrokken exemplaar. Vandaag de dag is een kleine trend zichtbaar dat grotere akkerbouwers overstappen van een getrokken spuit naar een zelfrijder. Een akkerbouwer die afgelopen winter besloot een zelfrijder aan te schaffen, is pootgoedteler Adri Goudsblom in Sint Maarten (Noord-Holland).

➤ Gespecialiseerd bedrijf: firma Goudsblom

De firma Goudsblom heeft zich de afgelopen jaren volledig gespecialiseerd in pootgoed. Het bouwplan bestond in 2017 uit 130 hectare pootgoed en 10 hectare witte kool voor export en de supermarkt Lidl. De firma staakt de koolteelt vanwege de slechte prijzen van de afgelopen jaren en gaat in 2018 uitsluitend pootgoed telen. De firma teelt voor Agrico en De Nijs. In totaal telen ze 12 rassen. Grootste ras op het bedrijf is Spunta, op ruime afstand gevolgd door Fontane, Sinora en Première.

De firma teelt pootgoed op eigen grond, en de grond waarop vanwege de rotatie geen aardappelen kunnen staan, ruilt ze uit met veehouders en bijvoorbeeld sla- en peentelers. Al houdt Goudsblom nog een slag om de arm wat betreft 100% pootgoed in 2018. 10 hectare van zijn eigen grond is nog niet uitgeruild. De kans bestaat dat ze er 10 hectare koolzaad voor zaadvermeerdering gaat telen. Goudsblom hanteert een vrij intensief bouwplan. Af en toe een extra maaivrucht tussendoor is vanwege de bodemvruchtbaarheid niet verkeerd.

Adri (53), Gerard (45), Niek (23) en Dirk (21) Goudsblom in Sint Maarten (N.-H.). Bedrijf: Adri en Gerard Goudsblom vormen de firma Goudsblom. Adri’s zonen Niek en Dirk werken fulltime mee op het bedrijf. Daarnaast heeft de firma nog 2 vaste medewerkers in dienst. Het bedrijf heeft 100 hectare in eigendom. Op een derde worden aardappelen geteeld, de rest wordt uitgeruild met veehouders en sla- en peentelers. Ook huurt de firma grond bij, zodat in 2018 het areaal pootgoed 140 hectare beslaat. De grond bestaat voor een klein deel uit zand (6% afslibbaar) en verder uit klei (20 tot 50% afslibbaar). Het bedrijf maakt ook tulpenland klaar voor derden, sorteert pootgoed en zakt op voor derden en ploegt en spit in loonwerk ook wat voor collega’s. - Foto's: Lex Salverda
Adri (53), Gerard (45), Niek (23) en Dirk (21) Goudsblom in Sint Maarten (N.-H.). Bedrijf: Adri en Gerard Goudsblom vormen de firma Goudsblom. Adri’s zonen Niek en Dirk werken fulltime mee op het bedrijf. Daarnaast heeft de firma nog 2 vaste medewerkers in dienst. Het bedrijf heeft 100 hectare in eigendom. Op een derde worden aardappelen geteeld, de rest wordt uitgeruild met veehouders en sla- en peentelers. Ook huurt de firma grond bij, zodat in 2018 het areaal pootgoed 140 hectare beslaat. De grond bestaat voor een klein deel uit zand (6% afslibbaar) en verder uit klei (20 tot 50% afslibbaar). Het bedrijf maakt ook tulpenland klaar voor derden, sorteert pootgoed en zakt op voor derden en ploegt en spit in loonwerk ook wat voor collega’s. - Foto's: Lex Salverda

Sinds de firma vanwege het beregeningsverbod niet meer mag beregenen, krijgt bodemvruchtbaarheid sowieso meer aandacht. Zo voeren ze meer organische stof aan via champost en dierlijke mest. “Vroeger kon je de teelt corrigeren met een dot extra kunstmest en op tijd beregenen. Tegenwoordig moet de groei en weerbaarheid uit de grond zelf komen.”

➤ De investering

De nieuwe spuit is nog niet gearriveerd, die is nog in productie. De oude John Deere-spuit, bouwjaar 2000, staat nog op het erf. Deze heeft een tank van 3.200 liter, bomen van 27 meter, Twin Fluid-luchtvloeistofdoppen en handbediende schakeling. Zolang de nieuwe zelfrijder nog niet bij de dealer staat, blijft deze nog op het bedrijf. Voor het geval dat.

De nieuwe Agrifac Condor krijgt een tank van 5.000 liter, bomen van 45 meter en HTA-luchtvloeistofdoppen, gps-sectiebediening en een verstelbare spoorbreedte tot 3,15 meter. Met alle opties erbij gaat het om een investering van iets meer dan 3 ton. Een flink bedrag, maar ook een forse slag voorwaarts. En nodig, want het pootgoedbedrijf was de John Deere inmiddels ontgroeid.

Adri Goudsblom koppelt de oude John Deere-spuit achter de trekker. - Foto's: Lex Salverda
Adri Goudsblom koppelt de oude John Deere-spuit achter de trekker. - Foto's: Lex Salverda

Eind jaren 90 teelde Goudsblom 40 hectare pootgoed, en spoten ze nog met een gedragen Dubex-spuit van 800 liter met bomen van 21 meter. In 1999 werd het bedrijf echter getroffen door een bruinrotbesmetting. Gevolg daarvan was ook dat gebruik van oppervlaktewater in het gebied werd verboden. Dat haalde een streep door het beregenen van pootgoed, het grondwater is namelijk te zout. Maar ook het vullen van de spuit vanuit de sloot was voortaan verleden tijd. Na elke 4 hectare spuiten naar huis rijden om nieuw leidingwater te halen, was geen doen, dus werd de gedragen spuit ingeruild voor de John Deere. Met Twin Fluid-doppen kon met 1 tank 20 hectare gespoten worden. De akkerbouwer hoefde tijdens een spuitronde dus slechts 2 of 3 keer naar het bedrijf om water te halen. De overstap op leidingwater bleek achteraf eigenlijk alleen maar goed. Leidingwater geeft minder verstopte doppen en filters door verontreinigingen en de pH ervan is altijd constant.

De John Deere had luchtvloeistofdoppen en ook de Agrifac wordt ermee voorzien. Je verspuit hiermee minder water, dus meer hectares.
De John Deere had luchtvloeistofdoppen en ook de Agrifac wordt ermee voorzien. Je verspuit hiermee minder water, dus meer hectares.

Het areaal pootgoed groeide de afgelopen jaren gestaag door, tot 130 hectare in 2017. Qua capaciteit kwam de John Deere te kort. Goudsblom moest nu 7 keer thuis water tanken. Een hele spuitronde kostte 30 uur. Het was op het laatst geen kwestie meer van spuiten op de meest geschikte momenten, maar spuiten op elk geschikt moment, om maar niet te veel uit het schema te lopen. Dat lukte de afgelopen jaren net, uitgezonderd in de natte zomer van 2016. Toen ontstond in enkele percelen toch wat phytophthora in het loof. Gelukkig niet in de knol. Duidelijk was dat het bedrijf toe was aan een spuit met meer capaciteit.

De nieuwe zelfrijder is klaar bij Agrifac en wordt op transport gezet. - Foto: Adri Goudsblom
De nieuwe zelfrijder is klaar bij Agrifac en wordt op transport gezet. - Foto: Adri Goudsblom

➤ De eisen

Goudsblom had vooraf 2 eisen:

  1. De toekomstige spuit moest meer water kunnen meenemen.
  2. Geen rijpaden.

De John Deere stond op smalle cultuurbanden op 1,5 meter spoorbreedte. Dat voldeed prima. Brede banden op rijpaden zijn in dit gebied volgens Goudsblom sowieso niet nodig. Sinds er een beregeningsverbod geldt in het gebied, is de grond altijd draagkrachtig genoeg gebleken voor smalle banden. “Droogte is in dit gebied een groter probleem dan nattigheid.” De Kop van Noord-Holland hoort in het voorjaar en in de vroege zomer altijd tot de droogste gebieden van Nederland. Dat komt doordat de zee dan nog relatief koud is. De wolken laten dan achter de duinen niet direct het water vallen. “In de afgelopen 18 jaar heb ik maar 2 jaar moeten versporen.” Daarbij, met rijpaden op 45 meter, waarbij dus 2 van de 60 ruggen niet gepoot worden en fungeren als rijpad, laat je toch 3,3% van de grond braak liggen. “Dat is doodzonde van de dure grond. De grond kost hier circa € 75.000 tot € 80.000 hectare.”

Waarom deze telers overstappen op een zelfrijder

➤ Getrokken spuit of zelfrijder?

De keus was dus of een grote getrokken spuit of een zelfrijder. Een 5.000 liter getrokken spuit op smalle banden op 2,25 meter spoor, met dus 3 ruggen tussen de banden, blijkt niet altijd een onverdeeld succes, heeft Goudsblom opgevangen bij collega-akkerbouwers die een dergelijke spuit hadden aangeschaft. Collega’s met een zelfrijder op smalle banden op 3,15 meter spoorbreedte waren echter wel positief. Na ampel beraad besloot de firma dus voor een zelfrijder te gaan met hydraulische spoorbreedteverstelling. Goudsblom is van plan 14 werkgangen op 2,99 meter werkbreedte te poten, om zo de 15e werkgang 15 centimeter extra ruimte tussen de buitenste ruggen te creëren voor de 42 centimeter brede banden. Er blijft op deze wijze weinig teeltgrond onbenut, en het aantal ruggen blijft gelijk aan voorheen. Voor meer draagkracht is de spuit voorzien van moderne VF 420/95 R50 SprayBib-banden van Michelin, met een drukwisselsysteem. De VF-banden kunnen bij gelijke last op 40% lagere bandenspanning dan conventionele cultuurbanden.

Het bedrijf is gespecialiseerd in pootgoed. De nieuwe zelfrijder geeft het bedrijf meer slagkracht.
Het bedrijf is gespecialiseerd in pootgoed. De nieuwe zelfrijder geeft het bedrijf meer slagkracht.

Dat de nieuwe spuit een Agrifac zou worden, stond eigenlijk bij voorbaat vast. Niet dat andere merken niet goed zijn, maar het mechanisatiebedrijf vlakbij was Agrifac-dealer. Voorheen was het een John Deere-dealer, maar na de herstructurering door John Deere enkele jaren terug verloor het bedrijf het dealerschap en ging het Fendt en Agrifac verkopen.

De witte tank is gevuld met leidingwater. Deze maakt binnenkort plaats voor een grotere van 5.000 liter.
De witte tank is gevuld met leidingwater. Deze maakt binnenkort plaats voor een grotere van 5.000 liter.

Of registreer je om te kunnen reageren.