1902 x bekeken 22 reactieslaatste update:12 feb 2015

Natuurmonumenten op de Boerderij

Paul Bouwmeester
De weblogs van directeur Teo Wams van Natuurmonumenten op www.boerderij.nl lokken vaak felle reacties uit. Natuurbeheer en jacht vormen een open zenuw. Paul Bouwmeester verklaart en becommentarieert de discussie.

Laat ik vooropstellen dat ik het waardeer dat Teo Wams op Boerderij.nl zijn zegje doet middels zijn blogs. Natuurlijk doet hij dit om de boeren zoveel mogelijk de kant van Natuurmonumenten (NM) op te trekken en wordt hij hiervoor betaald. Maar hij geeft ons hiermee wel de kans te reageren – hopelijk trekken wij hem naar de kant van de boeren en jagers.

De reacties van boeren zijn vaak nogal emotioneel ten gevolge van alles wat die boeren en jagers de laatste jaren te verduren hebben gekregen. Ik wil proberen enige orde te scheppen in een aantal punten.

De Wildlijst

Dat men in natuurgebieden geen benuttingsjacht wil toestaan, is begrijpelijk, hoewel niet per se noodzakelijk! Maar Teo Wams wil samen met de huidige politiek de wildlijst voor heel Nederland afschaffen. Ondertussen moet er – ook volgens hem – wel beheerd worden. Nu laten we even in het midden dat in de praktijk de benuttingsjacht grotendeels samenvalt met de beheersjacht en schadebestrijding. Maar dit voorstel houdt nog verdere bureaucratisering van de jacht in en haalt bijna alle plezier uit de jacht, voor zover er nog plezier is. De jager wordt verder gefrustreerd en zal niet meer bereid zijn te betalen voor het voorrecht de boer bij nacht en ontij ten dienste te staan. Logisch gevolg zal zijn dat de boer mag betalen voor schadebestrijding door minder gemotiveerde personen. En als men nog vrijwilligers vindt, loopt men het gevaar meer met schieters dan met jagers van doen te krijgen.

Beheer in natuurgebieden

In de natuurgebieden wordt ook beheerd. Althans, NM zegt dat te (willen) doen. “Wij pleiten ervoor om faunabeheer te baseren op datgene waar het in feite voor bedoeld is: beperken van schade en gevaar. Dus geen theoretisch berekende afschotquota, maar op maatwerk gebaseerde pakketten van maatregelen om schade tegen te gaan. Daarvan moeten ook niet-dodende maatregelen deel uitmaken, zoals het anders inrichten van gebieden, plaatsen van afschermingen en verjaging.”

Om het beperken van schade en gevaar als enig doel van faunabeheer te noemen, is wat kort door de bocht. Andere belangrijke doelen zijn namelijk biodiversiteit en het gezond houden van een populatie. Voor klein wild wordt dat wel gedaan door allerlei kleine roofdieren, maar bij het grote wild wordt dat al eeuwen gedaan door het grote roofdier mens. Het gaat mij erom, dat die niet-dodende maatregelen allemaal mooi en prachtig zijn, maar dat in elk systeem ooit de grenzen bereikt worden en dan blijft er maar één manier over om de aantallen binnen de perken te houden. En daar moet dat grote roofdier mens voor zorgen.

Bovendien moet men helemaal niet wachten tot de grenzen bereikt zijn (zoals in de Oostvaardersplassen), maar kiezen voor een gewenst niveau (zoals op de Veluwe). En of je nu twee of vijf edelherten per 100 hectare als optimaal ziet, op een gegeven moment moet het afschot gelijk zijn aan de aanwas. En dan zijn we bij de jacht, zoals die al sinds tijden uitgeoefend wordt, namelijk waar benutting en beheer samenvallen. Faunabeheer benoemen zoals hierboven is dus met de mond vol meel praten.

Maar stel dat er een hemelhoog hek om de natuurgebieden geplaatst wordt. Dan zullen de ganzen toch mooi in dat gebied hun eten moeten vinden. De vossen blijven dan ook binnen, maar die hebben er tot nu toe geen blijk van gegeven de ganzenpopulatie onder controle te kunnen houden, althans niet voordat alle andere grondbroeders opgeruimd zijn. Als NM niet wil dat de ganzen van honger sterven, zal de organisatie echt zelf de populatie moeten reduceren. Beheersjacht dus (na het eieren schudden). En om het vlees niet weg te laten rotten, zou je er gelijk benuttingsjacht van kunnen maken. Dus hebben we het over ideologie. NM verkondigt hier een ideologie in plaats van een een realistische aanpak.

Maar dat hek staat er niet

Nee, en dat hek hoeft ook niet, want NM heeft zich bereid verklaard beheer toe te passen in hun gebieden en de ganzen dus zoveel mogelijk zelf te eten te geven. Voor zover die nog bij de buurman gaan eten.

Ook pleit Wams voor een goede schaderegeling voor boeren die alsnog schade oplopen.

Alles goed dus. Overigens wie gaat die schaderegeling uiteindelijk betalen?

Paul Bouwmeester, visser en natuurliefhebber; blogger op website jachtargumenten.nl.

Aanvulling:
Zoals in reactie #4 staat heeft Bouwmeester een uitgebreidere variant van dit artikel hier geplaatst.

Laatste reacties

  • schoenmakers1

    als de heer warms het serieus meent kan hij vooruit lijkt mij, het faunafonds alle schade laten betalen zonder inschrijfgeld en allerlei eisen om zelf de schade te voorkomen

  • alco1

    Ik kan de heer Wams niet anders omschrijven dan. 'Een wolf in schaapskleren'.

  • ed12345

    Meneer Bouwmeester ik ben blij dat er nog mensen zijn die op dezelfde denklijn zitten als de meesten van ons .
    U zult het ook wel gemerkt hebben dat discusieren met heer Wams alleen werkt als wij boeren en plattelanders het met ZIJN ideen eens zijn.Bij zulke mensen staan mijn nekharen direct recht overeind .Ze zien en willen ook helemaal niet inzien wat voor enorme rotzooi ze er van hebben gemaakt en nog steeds maken .ik heb dit al eerder hier gezegd ik vergelijk NM met nieuwe buur die bij jouw binnen komt en zegt leuk met u kennis te maken maar u moet u lampen vervangen met maximal 40 watt en u mag geen wasmiddelen meer gebruiken en bij het weggaan zegt hij Oh jamijn honden laat ik uit die gaan dan ook wel in u tuin
    als er schade is zeg het maar dan bekijken we het wel even

  • Paul Bouwmeester

    Ik heb dit bericht in een veel uitgebreidere vorm ook hier geplaatst op http://www.joop.nl.
    Het is daar wat langer omdat het de bedoeling is ook de stedelingen duidelijk te maken wat er aan de hand is. En NM heeft daar gereageerd, waarop dan weer tegenreacties gekomen zijn.
    Het lijkt mij in het belang van boeren en jagers om dat artikel zoveel mogelijk te verspreiden via facebook e.d., vooral bij de familie in de stad.

    Het onbegrip bij de stedeling is enorm - en dat probeer ik te bestrijden, want ze hebben erg veel te vertellen.
    Daarom vond ik een van de mooiste reacties die van ed12345 over de klompjes waarmee hij sinds zijn prille jeugd in de natuur staat. Ik hoop die uitspraak nog eens te kunnen gebruiken, Ed.

    Reactie gewijzigd door een beheerder

  • Mozes

    Op columns van Theo Wams werd iedere keer fel gereageerd. Er waren nogal wat reacties die bij mij plaatsvervangende schaamte opriepen. Reacties waarmee alleen op de man gespeeld werd en niets bijdroegen aan de discussie.
    Het artikel van Paul Bouwmeester is zeer kritisch tegenover Natuur Monumenten maar wel op basis van serieuze argumenten.

  • Paul Bouwmeester

    Ik heb hier vannacht nog eens over nagedacht. Maar zijn het niet de boeren die het meeste belang hebben bij de jacht? En natuurlijk bij een goede verstandhouding met jagers. Kunnen er niet eens 20.000 boeren de Nederlandse bevolking dit aan het verstand brengen? Dan zijn het niet alleen die bloeddorstige jagers die zich moeten verdedigen.
    Maar dat lukt natuurlijk niet op dit forum, hier zijn jullie onder elkaar. De organisaties zouden dat moeten doen, maar jullie zouden kunnen beginnen bij dit artikel over de ‘dierenvrienden’. Maar heb het dan niet alleen over schadebestrijding, want dat is precies wat die vrienden willen. OK, niet iedereen kan schrijven, zoals niet iedereen kan boeren. Maar er zijn er wel die allebei kunnen.

  • Mozes

    @Paul Bouwmeester, ik reageer wel eens op Nu.nl, Twensche Courant en Facebook. Dus ik lever mijn bijdrage wel.
    De manier waarop hier in het verleden op Theo Wams werd gereageerd kunnen we beter niet mee naar buiten treden omdat dat alleen maar tegen onszelf werkt.
    Goede inhoudelijke reactie vereisen kennis die velen, en ook ikzelf vaak onvoldoende hebben. Jou artikel hierboven heb ik veel uit kunnen halen waar ik bij gelegenheid wat mee kan. Dit soort artikelen zouden wij vaker moeten kunnen lezen.

  • PetervanKempen

    Ik wil de oproep om inhoudelijke weerwoorden of aangetoonde argumenten toe te passen in discusies met natuurbeheerders onderschrijven.
    Helaas is er al zoveel verschoven in de toegang to de publieke podia s dat het geluid van plattelanders en hun visie op natuur en de verschillende manieren daar verantwoord uit te oogsten er niet (meer) zijn.
    De Leeuwarder Courant publiceert elke week , over twee kolommen, uitgebreide emotioneel onderbouwde stukken van de PvdD en overige anti benuttings groeperingen en daar kan met veel moeite eens in de paar weken een commentaar van 150 woorden tegenover staan.
    Ziedaar het probleem: Hoe bereiken we de burger?
    Het zou al mooi zijn als een zelfde blog als de hr Wams bij de boerderij krijgt ook aan andere geluiden op de site van NM wordt gegund, helaas die openingen zie ik niet. Een open en eerlijke discussie met een middenweg als gevolg zie ik niet ontstaan zonder dat die open discussie er is en ook NM daarvoor een podium geeft, voor uw stukken bijvoorbeeld?.

  • TeoWams

    Ik wil Paul Bouwmeester bedanken voor het uitspreken van zijn waardering voor mijn blogs.
    Ik heb vaker geschreven over de jacht, een onderwerp dat garant staat voor emotionele en felle discussies. We hoeven het niet eens te worden over de jacht, maar het is wel goed om er met elkaar over in gesprek te zijn. Dit leidt in mijn ogen vaak tot meer begrip. Vanuit die gedachte heb ik ook een schets gegeven van onze visie rondom afschot van dieren. Daarbij stellen wij schade en overlast centraal. Dat kan ook schade aan de biodiversiteit zijn. Gezondheid van dieren hoort daar ook bij, al kiezen wij dan voor reactief afschot.
    De discussie over de wildlijst is voor ons een discussie over transparantie. De maatschappij verlangt inzicht in wie besluit dat dieren gedood mogen worden, waarom dat kan en hoeveel dieren dan? En zoals een slager niet zijn eigen vlees keurt, gaat dit principe ook voor een jager op. Door de soorten van de wildlijst onder de systematiek van beheer en schadebestrijding te brengen en de FBE’s te moderniseren ontstaat er wel meer transparantie. Laten we samen op zoek gaan naar een manier waarop dit kan zonder onnodige bureaucratie. 1/2

  • TeoWams

    Populaties dieren groeien nooit eindeloos. Niet in een wereld met roofdieren, en ook niet zonder roofdieren. Wetenschappers zijn het er nog niet over eens in welke situaties het aantal prooidieren bepaalt hoeveel roofdieren er kunnen leven of omgekeerd. Er zijn nog zoveel andere factoren die de omvang van een populatie mede bepalen. Wel moeten we op veel plaatsen populaties beheren om schade tot (maatschappelijk) acceptabele niveaus te beperken. Daar kan geen roofdier voor zorgen, behalve de mens.

    Neem de ganzen. Zij profiteren van het hedendaagse landschap van eitwitrijke landbouwpercelen rondom waterrijke (natuur-)gebieden. Wij zetten ons stevig in om de ganzenschade gecoördineerd en planmatig aan te pakken. Niet omdat we zo graag ganzen willen doden, maar wel om gezamenlijk de schade terug te dringen. En dan hechten wij er zeer aan dat de gedode ganzen voor consumptie beschikbaar komen of andere een nuttige bestemming krijgen.

    Schadevergoedingen betalen we met zijn allen in Nederland omdat we allemaal genieten van dieren en natuur. Dat moet een fatsoenlijke regeling zijn en in verschillende onderhandelingen over ganzen trekken we daarin op samen met LTO. 2/2

  • TeoWams

    Populaties dieren groeien nooit eindeloos. Niet in een wereld met roofdieren, en ook niet zonder roofdieren. Wetenschappers zijn het er nog niet over eens in welke situaties het aantal prooidieren bepaalt hoeveel roofdieren er kunnen leven of omgekeerd. Er zijn nog zoveel andere factoren die de omvang van een populatie mede bepalen. Wel moeten we op veel plaatsen populaties beheren om schade tot (maatschappelijk) acceptabele niveaus te beperken. Daar kan geen roofdier voor zorgen, behalve de mens.
    Neem de ganzen. Zij profiteren van het hedendaagse landschap van eitwitrijke landbouwpercelen rondom waterrijke (natuur-)gebieden. Wij zetten ons stevig in om de ganzenschade gecoördineerd en planmatig aan te pakken. Niet omdat we zo graag ganzen willen doden, maar wel om gezamenlijk de schade terug te dringen. En dan hechten wij er zeer aan dat de gedode ganzen voor consumptie beschikbaar komen of andere een nuttige bestemming krijgen.
    Schadevergoedingen betalen we met zijn allen in Nederland omdat we allemaal genieten van dieren en natuur. Dat moet een fatsoenlijke regeling zijn en in verschillende onderhandelingen over ganzen trekken we daarin op samen met LTO. 2/2

  • Paul Bouwmeester

    “De discussie over de wildlijst is voor NM een discussie over transparantie”.
    Laat ik vooropstellen dat de natuur niet transparant is, zeker niet voor mensen die er van vervreemd zijn, maar heel ingewikkeld.
    Een poging tot transparantie in een wereld, waar de jacht een geaccepteerd verschijnsel is, is zeker nuttig. Maar in een wereld, waarin de jacht van alle kanten verdacht gemaakt wordt, is transparantie voornamelijk een logge, bureaucratische instelling, die gebruikt zal worden om de jacht nog verder te frustreren, voor zo ver ze daar niet voor bedoeld is. Door zich voorstander te tonen van het afschaffen van de wildlijst, brengt ook NM de jacht nog verder in discrediet.
    Er zal nog meer obstructie bedreven worden door ideologisch gedreven actiegroepen: bij iedere ontheffing een kort geding.
    1/5

  • Paul Bouwmeester

    Zoals voorgesteld in mijn artikel op Joop.nl (http://www.joop.nl/opinies/bio/auteur/paul_bouwmeester/) ben ik sterk voor meer transparantie van de zijde van NM richting haar leden:
    • De natuur moet beheerd worden en dat betekent gewoon jacht
    • Een gebied kan maar een beperkt aantal herten/reeën per 100 ha hebben
    • Het niet beheren van vossen betekent het einde van een hoop soorten
    • Dierenliefde moet zijn liefde voor een diersoort, niet voor een individueel dier, want:
    • Dierenliefde kan strijdig zijn met de belangen van de natuur
    • Vossen bijvoeren in de duinen is funest voor de natuur
    • Overmatig eendjes voeren is funest voor het water
    • Uw kat los laten lopen is funest voor de vogels, ook in de stad
    • Uw kat, voor de vakantie uitgezet in het buitengebied, is een top-killer
    En zo kan NM er beslist nog een paar bedenken.
    2/5

  • Paul Bouwmeester


    “De maatschappij verlangt inzicht in wie besluit dat dieren gedood mogen worden, waarom dat kan en hoeveel dieren dan?”
    Wordt dat ook van de slager verlangd? Is de maatschappij daar ook zo nieuwsgierig naar?
    3/5

  • Paul Bouwmeester

    Neem de ganzen. Ik volg niet elk detail in de discussie, maar een aantal zaken vallen op:
    • Hebben we de laatste 20-30 jaar plotseling zoveel meer eiwit rijk gras gekregen, dat de populatie geëxplodeerd is?
    • Of is het geknoei met de jacht de oorzaak, c.q. het vervangen van de oude jachtwet door de FF-wet?
    • Hebben we plotseling meer soorten gekregen, nl. zomer- en winterganzen?
    • Of zou het kunnen zijn dat er veel hier blijven broeden, omdat ze ’s winters hier zo aardig ontvangen worden?
    • Is het logisch dat een (inter)nationaal probleem door de provincies opgelost moet worden ? Elk met eigen opvattingen? (niet de schuld van NM overigens)
    • Ik kan geen enkel redelijk argument bedenken om de ganzen niet terug op de wildlijst te zetten
    4/5-a

  • Paul Bouwmeester


    • Het probleem zou niet ontstaan zijn als ze gewoon op de wildlijst gebleven waren
    • Maar ik vraag me af of terugplaatsen op dit moment afdoende zou zijn gezien een grauwe gans alleen door de beste ganzenjagers in flinke aantallen geschoten kunnen worden. Misschien zijn meer extreme middelen nodig, zoals bij de muizenplaag in Friesland?
    • Ik weet niet wat op dit moment de invloed is in de natuurgebieden op de biodiversiteit, maar gezien hun capaciteit om de boel onder te schijten, heb ik daar een hard hoofd in.
    • En dan die arme jagers: al of niet paarvormende, invallende zomer- of winterganzen, op al of niet schadegevoelige percelen binnen of buiten gedooggebieden, op 500 meter of meer afstand van een Natura2000 gebied….. En dan scherp in de gaten gehouden door allerlei mensen, die hopen ze op een foutje te kunnen betrappen.
    4/5-b

  • Paul Bouwmeester


    “En zoals een slager niet zijn eigen vlees keurt, gaat dit principe ook voor een jager op”
    Dit is zondermeer een valide punt. Alleen mogen we ervan uitgaan, dat het vlees van de slager niet door een fervent vegetariër gekeurd wordt, maar door mensen die iets van vlees afweten.
    Op dit moment wordt de jacht voornamelijk bekritiseerd door groepen die niets van de jacht willen weten en wordt ook door de politiek in het verdachtenbankje geplaatst. Pas als de jacht weer als een fatsoenlijk geaccepteerde bezigheid gezien wordt, kan een discussie ontstaan of er betere controlemechanismen nodig zijn. En wel door mensen die iets van de jacht afweten!
    5/5

  • Mozes

    Theo Wams zegt in reactie #9 dat schade aan biodiversiteit en gezondheid van dieren een reden kan zijn voor afschot. Daarmee erkent Theo Wams dat het beleid op de Oostvaarder Plassen een wanbeleid is. Door het niet beheren van de grote grazers wordt de fauna van kleine dieren die op hoog niveau en geheel autonoom (zonder beheer) bestond volledig vernietigd. Daarnaast is er onder de grote grazers sprake van slechte gezondheid door uitputting als gevolg van voedselgebrek.
    Theo Wams zou zijn geloofwaardigheid in de richting van boeren en jagers aanzienlijk versterken door dit aan te kaarten bij de politiek.

  • alco1

    Broedermoord?
    Denk maar niet dat dat zal gebeuren.

  • Paul Bouwmeester

    Inderdaad, Mozes, dit was ik nog even vergeten.
    De geloofwaardigheid van NM wordt natuurlijk hevig aangetast door het feit dat ze weigeren een standpunt in te nemen over OVP en AWD, maar wel een uitgesproken mening hebben over de jacht in het agrarisch gebied. Daar wringt toch wel iets.

  • Paul Bouwmeester

    In afwachting van verdere reacties door Teo Wams (duurt wel lang dit keer) wil ik nog even terugkomen op deze uitspraak van hem:
    'We hoeven het niet eens te worden over de jacht, maar het is wel goed om er met elkaar over in gesprek te zijn.'
    Ik vind eigenlijk, dat we het wel eens moeten worden en kunnen worden. Het gaat tenslotte om feitelijkheden. Als het om ideologie of de wens van de meerderheid zou gaan, dan word je het natuurlijk nooit eens. Maar de natuur is niet democratisch. De wetten liggen keihard vast. Dus niks ideologie. Alleen als de feiten onduidelijk zijn zou je nog van mening kunnen verschillen, maar die feiten lijken me duidelijk.
    Zo zou Natuurmonumenten hun standpunt, om de wildlijst af te willen schaffen, hier eens toe kunnen lichten. En natuurlijk niet met normen en waarden aankomen - dat is ideologie.
    Daar moeten we toch eens over kunnen worden.

  • J@gertje

    Het duurt i.d.d lang voordat de heer Wams reageert.
    Het zal er wel op neer komen dat zijn visie de enige juiste is en daarmee basta.
    Het zou ook kunnen dat Teo druk is (met waadpak) om ganzeneieren te prikken in 'zijn' natuurgebieden en dat hij er later op terug komt omdat hij nu geen tijd heeft.

Laad alle reacties (18)

Of registreer je om te kunnen reageren.