Home

Achtergrond 13845 x bekeken 7 reactieslaatste update:15 jan 2018

Koeien als bodemverbeteraars in Australië

De Australische boer David Cook doet er alles aan om het armetierig lage organischestofgehalte in zijn bodem op te krikken. Daar hoort ook herintroductie van rundvee bij.

David Cook in het Australische dorp Pine Lodge heeft na jaren weer vee rondlopen op zijn boerderij. Het vee moet hem helpen de hoeveelheid organische koolstof in zijn bodem te verhogen, een streven dat hem al vijf jaar onophoudelijk bezighoudt. “Alles wat we op de boerderij doen, is daarop gericht”, zegt Cook.

David Cook (links) met zijn Canadese collega-akkerbouwer Blake Vince, met wie hij ervaringen uitwisselt over verbetering van de bodemkwaliteit. - Foto's: David Cook
David Cook (links) met zijn Canadese collega-akkerbouwer Blake Vince, met wie hij ervaringen uitwisselt over verbetering van de bodemkwaliteit. - Foto's: David Cook

Boerderij met 1.150 hectare

Cook beschikt in het noorden van de staat Victoria over een boerderij van 1.105 hectare. Daar verbouwde hij jarenlang uitsluitend koolzaad, tarwe en veldbonen. De resultaten vielen echter tegen, mede door de matige kwaliteit van de bodem. Dit jaar besloot hij het roer om te gooien.

David behield zijn monoculturen maar schakelde deels over op companion cropping, waarbij tal van gewassen in een mix dicht bij elkaar worden gezet.

Variatie gewassen

Op dit moment heeft Cook onder meer koolzaad gezaaid, vergezeld van veldbonen, haver, gerst, zonnebloemen, gierst en mais. Cook: “Ik heb nu een filosofie waarbij ik probeer een grote diversiteit van gewassen te verbouwen. Eigenlijk wil ik een situatie scheppen die zoveel mogelijk een natuurlijk systeem nabootst. Dit moet de hoeveelheid organische koolstof op lange termijn helpen opbouwen.”

De runderen van Cook aan het grazen.
De runderen van Cook aan het grazen.

Gehalte organische koolstof

Het gemiddelde gehalte organische koolstof op Cooks boerderij is 0,8 tot 2%. Zijn streven is dit op te voeren naar 3 tot 4%. Koolstof draagt bij aan de opname en het vasthouden van water en helpt bij de distributie van voedingsstoffen in de bodem. Het beschermt tegen schadelijke stoffen en levert een betere oogst op, kwalitatief en kwantitatief.

Gemiddeld 1% organische stof

Veel Australische boeren worstelen met een laag gehalte organische stof in de bodem. Het gemiddelde is 1%. In de laatste 150 jaar was sprake van een forse daling. In de 19de eeuw hadden de productieve boerderijen in het zuidoosten van Australië een gehalte van wel 20%.

Gebruik kunstmest

Negen jaar geleden besloot de familie Cook uit het gemengd bedrijf te stappen en met gebruik van veel kunstmest koolzaad, tarwe en veldbonen te verbouwen. “We wilden jaarlijks een flinke opbrengst genereren met onze monoculturen, maar dat is gewoon niet gelukt. We hebben een aantal hele natte seizoenen achter de rug en oogsten zijn te vaak verloren gegaan.”

‘Ik gaf veel geld uit, terwijl de oogst zwaar tegenviel’

Tegenvallende opbrengsten

Cook investeerde in die tijd flink om de conditie van de bodem op het gewenste peil te houden. “We moesten steeds meer kunstmeststoffen en chemicaliën toevoegen. Ik kwam op een punt, waarbij ik dacht: Ik neem gewoon veel te veel risico in mijn bedrijf’. Terwijl de opbrengsten tegenvielen. Die aanpak werkte gewoon niet goed genoeg meer. Het laatste seizoen gaf de doorslag. Ik gaf veel geld uit, terwijl de oogst zwaar tegenviel.”

Geen gebruik glyfosaat

Hij koos voor een nieuwe aanpak. “Uit onderzoek blijkt dat je met het verbouwen van slechts één of enkele gewassen geen organische stof in je bodem kunt opbouwen. Omdat ik me daar juist op richtte, moest ik mijn hele bedrijfsvoering veranderen”, vertelt Cook. Het gebruik van glyfosaat heeft hij vrijwel geheel gestopt. “Ik heb nog niet met dat soort middelen gespoten dit seizoen.”

Het werk van mestkevers: een losse bodem.
Het werk van mestkevers: een losse bodem.

Bodembedekkers

Met bodembedekkers beschermt Cook de bodem. In de periode tussen de gewassen in, voorkomen ze dat de bodem door zon en wind erodeert en achteruit gaat. Met het zaaien van gewassen als bodembedekkers, kan ook de groei van een bepaalde soort raaigras (Lolium rigidum), die een ware plaag is voor de boeren, worden bestreden.

Deze aanpak is volgens Cook tevens zeer geschikt voor de zogeheten ‘duplex bodems’ op zijn boerderij. Deze gronden kennen een grote diversiteit, van zanderig tot kleiachtig. “We kunnen de gronden straks makkelijker openen voor regenval en met een sterke toename van worstelstelsels, bouwen we het gehalte organische stof verder op.”

Een stuk grond afgezet voor stripbegrazing.
Een stuk grond afgezet voor stripbegrazing.

Rundvee teruggehaald

Cook besloot om na 40 jaar ook weer rundvee te introduceren op de boerderij. Hij kocht 200 vleesrunderen die voor hem de bodembedekkers begrazen. Het zijn vooral ossen en enkele vaarzen.

De runderen van David doen het goed. In vijftien weken namen de 10 maanden oude dieren met 180 tot 200 kilo toe in gewicht. Gemiddeld wegen ze nu 425 kilo per stuk. Ze zijn nu geschikt voor de verkoop. David overweegt nu de introductie van een bescheiden fokprogramma om de kudde verder uit te breiden.

Winter- en zomergewassen

Met de combinatie van vee, bodembedekking en diversiteit aan gewassen zoekt David naar evenwicht en opbouw van organische koolstof. De runderen grazen het gehele jaar bodembedekkers, is de bedoeling. De Australische boer experimenteert nu met de toepassing van winter- en zomergewassen als om zo steeds gewassen als bodembedekker in de bodem te hebben.

Mix aan gewassen

Cook: “Onze roterende basisgewassen, die we verbouwen als monocultuur, zijn nog steeds koolzaad, tarwe en tuinbonen. Verder hebben we nu een mix staan van wintertarwe, winterkoolzaad en winterhaver. Maar we hebben ook zomersoorten als zwartogenbonen, mais, gierst en zonnebloemen in de grond. Tegen de tijd dat het te koud wordt voor de zomergewassen, hebben we de wintergewassen nog staan, die de runderen kunnen begrazen.”

Een mix van gewassen op het land van Cook. Met onder meer koolzaad, haver, gerst, veldbonen en sorghum.
Een mix van gewassen op het land van Cook. Met onder meer koolzaad, haver, gerst, veldbonen en sorghum.

Uitproberen

Cook kan tegen de winter, die in Australië op 1 juni begint, ervoor kiezen deze zomersoorten te oogsten en als mix te verkopen. “Dat moeten we tegen die tijd besluiten. We zijn echt in het stadium van uitproberen. Wat werkt het best? We willen er achter komen welke mix van gewassen we zowel kunnen begrazen als oogsten over een periode van een jaar. Op het moment doen we aan stripgrazen voor de mix van gewassen. Elke twee dagen laten we ons vee grazen op een nieuw stuk land. Zo benutten we de gewassen het best.”

Mest

De mest van de runderen wordt in de grond gewerkt door mestkevers, daar zijn 500 soorten van. Zij begraven de mest, die ze eten, tot een halve meter diep in de bodem.

Cook bekijkt bovendien hoe hij deze weilanden met diverse gewassen afwisselend kan benutten voor gewassen die niet worden begraasd.

Land bijkopen

De nieuwe aanpak brengt enige onzekerheid met zich mee, benadrukt David. “Maar de resultaten in het verleden waren onvoldoende. Het is een aftasten van nieuwe mogelijkheden. We overwegen om er land bij te kopen en denken bovendien aan verdere diversificatie.”

Een kluit van onder een mestplek. Cook vond er 14 regenwormen in.
Een kluit van onder een mestplek. Cook vond er 14 regenwormen in.

Kroeg gekocht

Medio dit jaar kocht David het ‘Pine Lodge Hotel’, dat voornamelijk functioneert als kroeg in het dorp. “Het is maar 4 kilometer van onze boerderij vandaan en bood ons een mooie kans. We hebben ons de laatste tijd meer en meer in boerderijtoerisme verdiept en het hotel biedt ons een mooie plek om toegevoegde waarde te genereren.”

Producten van de boerderij op menu

In het hotel kan Cook maaltijden aanbieden met producten, rechtstreeks geleverd vanuit de boerderij. “We willen nog wat extra dieren grootbrengen voor vlees, zoals schapen en hebben verder natuurlijk ons eigen meel, dat we malen in een lokale molen. Ook voor olie en groenten kunnen we mogelijk zelf zorgen. Behalve in maaltijden, kunnen we onze producten ook voor verkoop aanbieden in het hotel. Met onze pub kunnen we het hele jaar door inkomen genereren en ook nog eens het lokale toerisme bevorderen.”

Waardering

Hij kan op deze manier ook profiteren van de groeiende belangstelling in de Shepparton Mooroopna regio, waar Pine Lodge zich bevindt. “Alle geledingen van de Australische landbouw, behalve tropisch fruit, zijn in dit gebied te vinden. Dat kunnen toeristen waarderen.”

Een gezonde bodem is belangrijk. Zo houd je de bodem gezond.

Laatste reacties

  • DJ-D

    Lezen vegetariers dit ook?

  • arink

    Het lijkt wel een cursus biologische landbouw! !

  • mtseshuis

    Tja, ze komen er vanzelf wel achter dat zonder dieren er uiteindelijk niks meer groeit... Ook zouden wij graag opnieuw de waarde van mest door de overheid ingezien krijgen, dat die flauwekul van mest afvoeren en kunstmest in de plaats daarvan aanvoeren eens een halt toe geroepen wordt...

  • Epbooneman

    Vegetariers Ik hoop vooral dat boeren dit lezen en er lering uit trekken

  • John*

    wordt er nog kunstmest ingezet?

  • farmerbn

    Ik ga geen aandelen van die boerderij en van de boer kopen. Volgens mij zit hij op een wolk en valt hij zometeen naar beneden. Hoe kunnen 200 osjes op 1150 ha een verschil maken? Als hij wil meemaken dat zijn grond gemiddeld 4% organische stof bevat, moet hij minimaal 150jaar worden.

  • alco1

    Maar het is toch precies het omgekeerde dan zoals veel zgn. milieufreaks denken aan deze kant van de aarde .

Laad alle reacties (3)

Of registreer je om te kunnen reageren.