Home

Achtergrond 2554 x bekeken

Fikse boetes door antibioticajacht

Veehouders en dierenartsen krijgen te maken met hoge boetes voor verkeerd antibioticagebruik. Ondertussen vlakt de daling in het gebruik af.

Dit jaar, 3 maart: de inlichtingen- en opsporingsdienst (IOD) van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) doet een inval bij een bedrijf in Gelderland. Op het bedrijf wordt een grote hoeveelheid diergeneesmiddelen in beslag genomen, waaronder antibiotica. De ondernemer wacht een strafrechtelijk onderzoek. De inval laat twee dingen zien: er is kennelijk nog steeds een markt voor illegale antibiotica en de opsporingsdienst van de NVWA heeft de aanpak van illegaal antibioticagebruik tot een speerpunt gemaakt.

Praktijk niet in overeenstemming met regels

Dat de NVWA sinds de invoering van de aangescherpte regels voor het antibioticagebruik (sinds 
1 maart 2014 van kracht) controleert op de naleving van de regels, heeft een groot aantal veehouders gemerkt. Een deel van hen werd geconfronteerd met aanmerkelijke boetes die kunnen oplopen tot € 5.000 per overtreding.

Het beeld dat uit de inspecties naar voren komt is dat de praktijk nog lang niet altijd in overeenstemming is met de regels. Dierenartsen schrijven soms te veel middelen voor, middelen worden te lang bewaard en de registratie is niet altijd op orde.

In de rundveehouderij daalde het antibioticagebruik in 2014 met 19,7 procent ten opzichte van 2013.

Zware straffen

Dergelijke fouten kunnen fors in de papieren lopen. Boetes van € 2.500 of € 5.000 zijn niet uitzonderlijk. Daar kan soms nog bijkomen dat dieren ter destructie worden afgevoerd of dat er ook een sanctie komt in de vorm van korting op toeslagrechten.

  • Wie niet-geregistreerde (illegale) antibiotica in huis heeft, kan rekenen op een boete van € 5.000 en op inbeslagname van de voorraad.
  • Vindt de NVWA bij een controle antibiotica die wel zijn toegestaan, maar waarvan niet kan worden aangetoond dat ze zijn voorgeschreven door een dierenarts, dan is de sanctie € 2.500.
  • Een gebrekkige diergeneesmiddelenregistratie: € 2.500 boete.
  • Ongebruikte antibiotica niet afvoeren: € 2.500 boete.
  • Het niet in acht nemen van de wachttijden bij de slacht: € 5.000 boete en vernietiging van de dieren.

De SDa berekent dat het antibioticagebruik in de kalverhouderij in 2014 afnam met 1,6 procent.

Leven bevorderen

Het verhaal van zeugenhouder Eric van den Heuvel in Nistelrode (N.-Br.) behoort inmiddels tot de meest aangehaalde voorbeelden die het belang van de vermindering van het antibioticagebruik moeten illustreren. De varkenshouder nam een jaar of tien geleden het moedige besluit om zijn persoonlijke verhaal te vertellen: dat zijn dochter vanwege een besmetting met een antibioticaresistente stafylokok, waarschijnlijk afkomstig van zijn varkens, een zware operatie niet kon ondergaan.

Sindsdien is Van den Heuvel een warm pleitbezorger van een andere manier van varkens houden, met een minimaal gebruik van antibiotica. Niet alleen vanwege de gezondheid van zijn dochter, ook omwille van de gezondheid van zijn varkens.

Zijn filosofie is dat dat je het leven moet bevorderen, in plaats van de dood te bestrijden. Dat begint bij de geboorte van de biggen. Meteen moeten de pasgeboren biggen in contact komen met gezonde goede bacteriën (probiotica). Daar houden ze hun leven lang profijt van.

De varkenshouderij realiseerde in 2014 nog een daling van het antibioticagebruik van 4,4 procent.

Kentering in antibioticagebruik

Van den Heuvel kent de cijfers over de forse afname van het antibioticagebruik in de varkenshouderij (zie grafieken). Mooi, constateert hij, maar hij ziet net als de Autoriteit Diergeneesmiddelen (SDa) een kentering. “We zien het gebruik dit jaar weer stijgen, terwijl we aan het eind van dit jaar eigenlijk een vermindering van 70 procent moeten hebben. Dat gaan we niet waarmaken.”

Daling vlakt af

De SDa meet het antibioticagebruik in Nederland. Uit de jongste SDa-gegevens blijkt dat in 2014 in de rundveehouderij nog sprake was van een duidelijke daling (min 19,7 procent) ten opzichte van het voorgaande jaar. Voor de varkenshouderij en de kalversector berekende de SDa dalingen van respectievelijk 4,4 en 1,6 procent. In de pluimveehouderij was echter sprake van een toegenomen gebruik (gemeten in dierdagdoseringen) van 21,1 procent bij vleeskuikens en 4,9 procent bij kalkoenen.

De cijfers van de SDa laten zien dat het tij lijkt te keren in de vermindering van het gebruik. De daling vlakt af.

Bij pluimvee steeg het gebruik in 2014 met 21,1 procent bij vleeskuikens en 4,9 procent bij kalkoenen.

Dierenwelzijn

De brede antibioticadeken over de veehouderij is weggetrokken. Mogelijk als gevolg daarvan steken hier en daar bacteriële besmettingen op. E. coli en streptokokken in de varkenshouderij zijn daarvan voorbeelden.

De SDa vraagt zich af of het dierenwelzijn in het gedrang komt door de vermindering van het antibioticagebruik bij de behandeling van mastitis bij melkvee.

Toch wil de autoriteit nieuwe stappen zetten. Bijvoorbeeld in kleinere landbouwsectoren zoals de konijnenhouderij.

Veelgebruikers laten verminderen

Veel belangrijker nog is het om de veelgebruikers in de grote veehouderijsectoren tot vermindering te bewegen. De SDa ziet dat het maar mondjesmaat lukt om hen tot een laag antibioticagebruik te bewegen. Ongeveer een op de tien varkens-, pluimvee- en kalverbedrijven heeft een onacceptabel hoog gebruik, in de ogen van de SDa.

Het hele artikel is te lezen in Boerderij 48 van dinsdag 25 augustus.

Of registreer je om te kunnen reageren.