Home

Achtergrond 2813 x bekeken 24 reacties

‘Nederland wil niet weten dat boeren problemen kunnen hebben’

Ook boeren kunnen mentaal in de knoop zitten maar de signalen worden niet herkend. Dat moet anders, vindt Lizzy van Leeuwen.

Woensdag verschijnt het boek ‘De hanenbalken’ dat handelt over zelfmoord op het platteland. De afgelopen dagen was er al veel ophef over. Auteur en antropologe Lizzy van Leeuwen kreeg boze reacties van mensen die haar adviseerden eerst met cijfers te komen voordat ze iets als een probleem lanceert. “Een kip-ei-verhaal”, zegt ze. “Want juist doordat er geen cijfers zijn, wéét je niet of er een probleem is. Maar mag je er daarom niet over schrijven?”

Het onderwerp ligt duidelijk gevoelig. Niet alleen in boerenkringen is praten over psychosociale problemen ‘not done’. Ook de rest van Nederland wil eigenlijk niet weten dat boeren problemen kunnen hebben, merkte Van Leeuwen. “Was dit boek over bakkers gegaan, dan had het lang zoveel ophef niet veroorzaakt. Boeren nemen een bepaalde plek in onze samenleving in. We willen ontzettend graag vasthouden aan het idyllische beeld.”

Maar het gaat niet altijd goed, alleen valt dat niet zo op. “Boeren vertalen een psychosociaal probleem vaak op een fysieke manier. Ze slapen slecht, hebben veel hoofdpijn en intussen werken ze gewoon door, want de koeien moeten toch gemolken worden. Hun omgeving en ook hulpverleners herkennen de signalen daarom niet als een depressie. Boeren zelf trouwens ook niet altijd. En als ze dat wel doen, waar moeten ze dan terecht? Ze hebben vaak geen idee.”

Meer aandacht voor het onderwerp, dat is wat Van Leeuwen wil bereiken. Meer aandacht die leidt tot preventie. Ze stelt vast dat daar in andere landen veel meer aan wordt gedaan. In bijvoorbeeld Australië, India, Engeland en Amerika worden wél gegevens bijgehouden over het aantal zelfdodingen per beroepsgroep en daaruit blijkt dat boeren een risicogroep vormen. Of dat in Nederland ook zo is, weet Van Leeuwen niet. Wel refereert ze aan het Maandblad Geestelijke Volksgezondheid waarin een psychiater in 2005 schreef dat ook in Nederland onder boeren vermoedelijk een verhoogd suïciderisico is en dat dat verder moest worden onderzocht. Wachten op onderzoeksresultaten raadde hij af, er moesten meteen preventieprojecten gestart worden.

Van Leeuwen: “Met die aanbeveling is niets gedaan. In andere landen doet men wel aan preventie. In Australië worden bijvoorbeeld bij droogte tijdig psychologen en andere geestelijke hulpverleners ingevlogen.”

Ze hoopt dat haar boek tot nadenken stemt en dat er nu wel actie komt op gebied van preventie en voorlichting. “Ik zeg helemaal niet dat alle boeren zielig zijn, maar ik stel wel vast dat als ze problemen hebben, we daar nogal merkwaardig mee omgaan. We stoppen het weg, maar dat is verkeerd. We moeten luisteren naar de boeren.”

Laatste reacties

  • agratax2

    Margreet.Ik denk, dat je hier een gevoelig punt hebt aangesneden. Naar de huisarts gaan is O.K. in Nederland, maar de spycholoog of psychiater bezoeken, is een teken van Zwak, Zielig en Zeker Geestelijk niet capabel zijn. Ik denk, dat wie onderkent, dat het even tegen zit in de bovenkamer en wel enkele sessies bij de zielewringers boekt juist sterk is en na deze sessies alleen maar sterker / weerbaarder is geworden. Als boeren naar de spychotherapeut gaan, wordt dat kennelijk gezien als een zwakte bod en als een Topsporter er een particuliere zieleknijper op na houdt vindt heel Nederland dit -verstandig- perslot is de druk hoog als je elke week weer een topprestatie moet leveren. Een boer hij levert nagenoeg elke dag een topprestatie, hij mag geen moment verzaken. Mag hij dan geestelijke verzorging hebben???

  • fvdboomen1

    In Australie zijn er 33 zelfdodingen per week op het platteland ondanks dat er betere hulp zou zijn .Door de droogte,overstromingen en overheidsbeleid wat het voor velen een onoverkomelijke situatie creeert waar ze helaas geen uitweg meer kunnen vinden.
    grt w verdonschot

  • schoenmakers1

    in nederland is alles geregeld, tot het moment dat je hulp nodig hebt, dan blijkt er niks geregeld te zijn!!!!!

  • minasblunders1

    Als er in Nederland een boer zelfmoord pleegt denken ze in Den Haag: 'mooi, dat is er weer een minder'.

  • alco1

    Nou @schoenmakers. Alles geregeld! Dan lijkt het net alsof alles voor elkaar is.
    Beter gezegd: Er zijn overal regels voor totdat je hulp nodig hebt, dan blijkt er niets geregeld.

  • info36

    Goede reactie Agratax 1!

  • drikhend

    Wat een beetje mijn ervaring is uit het verleden toen ik iedere dag bij boeren op het bedrijf kwam . En binnen aan de koffie gezeten heb . Dat de boeren die echt in de problemen zitten dit niet onderkennen of willen onderkennen . En dan kan het twee kanten opgaan ze gaan harder werken en sluiten zich af van de problemen willen hier niet over praten . En de problemen worden groter tot de bom barst . En een andere groep komt morgens niet meer op tijd uit zijn bed . En vindt alles wel goed zoals het loopt en de problemen worden alleen maar groter . En men kan als buiten staander hier geen vat op krijgen . Want raad en advies nemen ze vaak niet meer aan en ze zijn bezig te proberen een gezonken schip te redden . Dan komt de bank die de stekker er uit trekt . Dan is de vraag wat gaat er gebeuren ? . Ik vind dat het verplicht moest zijn dat banken en geldverstrekkers bij zulke bedrijven verplicht moeten worden om professionele help in te schakelen als ze zien aankomen dat het financieel mis gaat . Vaak zal dit achteraf gezien niet nodig zijn maar waar het nodig is kan misschien veel leed voorkomen worden .En zijn wij op het platteland niet een beetje te veel bang dat we moeten toegeven dat het niet goed gaat . Want dan ben je een slechte boer . Er heerst soms te veel schaamte gevoel .En dan kan hulp soms te laad geroepen worden of de omgeving de ernst niet goed inschatten .

  • Sjaak

    Precies Drikhend...da's mijn ervaring ook!

    Het grootste probleem is, dat de boeren het niet willen weten...

  • koestal

    Boeren verdrinken tegenwoordig in de administratie,als je alles op papier goed in orde hebt ben je al aan goede boer,in je vrije tijd mag je dan het werk op de boerderij doen

  • m.en.mh.miedema

    Bingo koestal! De grootste problemen worden in Den Haag en Brussel gecreeerd. Stompzinnige bureaucratische regels. Ik denk dat je het daar moet zoeken waarom er veel psychische problemen ontstaan. (ook in de zorg, onderwijs, politie, openbaar vervoer enz. aan het normale echte werk kom je niet eens meer aan toe) Een boer moet inderdaad elke dag een topprestatie leveren (iedere kleine zelfstandige trouwens, ook buiten de landbouw) en zit dan ook niet op dat soort overbodige ballast te wachten. De mensheid gaat ten onder aan bureaucratie en niet aan enge ziektes of een kernoorlog.

  • drikhend

    Beste Koestal en Miedema wat u beide stelt is helaas de keiharde waarheid . In de meeste gevallen zullen zulk soort zaken de aanleiding zijn van het probleem wat de boer, middenstander en soms ook burgers geestelijk en soms lichamelijk krijgen . En de zelfde overheid maak het de mensen ook nog eens moeilijker om erkenning te krijgen voor hun probleem . Want het door verwijzen van een patiënt wordt ook niet makkelijker door al de bezuinigingen . Het is voor de betroffen al moeilijk om zelf in te zien dat zo niet goed gaat met zijn geestelijke gezondheid . En waar dit wel het geval moet men de diagnose op tijd kunnen stellen voordat te laat is . Kan de door u beschreven bekende bureaucratie hier ook wel eens een ballast vormen die doktoren en instellingen met handen en voeten binden aan hun papierkraam

  • politiek

    Gelukkig zijn er hulverleners waar je volkomen discreet , anoniem en kosteloos je verhaal kan doen en die je op weg helpen. Vaak omdat ze uit eigen beleving , scholing ,training en ervaring de juiste ingang of hulp weten te vinden. b.v. www.zorgomboerentuinder.nl. Men kan ook externe hulp inroepen indien nodig. Eerder reacties acht ik niet passend. Wel is het aantal wat hulp nodig heeft stijgend en opmerkelijk is dat het Ministerie van Economische zaken de financiele bijdrage aan Zob zeer sterk verlaagd heeft !!.
    Beschamend vind ik de reacties dat men in den Haag zou denken van ,,mooi,, dat is mooi als er weer eentje zelfmoord pleegt. Weer eentje minder. !! Boeren kunnen ook elkaar helpen en daar kan ook nog heel wat verbeterd worden.

  • schoenmakers1

    je geeft percies aan politiek dat je totaal niet weet waar het over gaat, den haag zou zo niet met ons omgaan als ze enige zorg voor ons had, en wat je hulpverleners betreft, de meeste zitten meer met hun eigen problemen als met de onze, waarvan akte

  • boerderijdinther

    Vergeet niet dat er veel single boeren zijn, deze werken de hele dag alleen in de stal en zien geen mens en kunnen de emotie niet kwijt bij een vrouw of collega. Ik denk dat die helaas de grootste risico groep zijn.

  • @meelmuisje

    Ik heb de ervaring dat, als je open en eerlijk over je problemen praat, en niet na het 'Hoe gaat het met je' met het standaard antwoord 'Prima, geweldig, het kan niet beter' komt, mensen zich van je af gaan draaien tot je eigen familie aan toe. Als je er over schrijft dan krijg je reacties als 'een goede manager weet op tijd op te houden' en 'Je zal het er zelf wel naar hebben gemaakt' of 'ik schaam me voor je' door mensen die het goed hebben en duidelijk niet begrijpen hoe het is om in zo'n situatie te zitten. Ik heb haar een halfjaar geleden aan mijn deur gehad hierover, een huilende oudere boerin die totaal in een isolement is gekomen. Problemen met haar bank, een bedrijf wat niet goed loopt omdat haar man zwaar ziek is, Ze krijgt geen bedrijfshulp ook al betaalt ze ervoor zei ze me. Nou dat klopt want mijn man kreeg ook pas na 5 weken bedrijfshulp nadat hij een ongeluk had met zijn oog, ja en dan hoeft het niet meer. Wel heb ik gehoord dat grote boeren en boeren met een grote mond wel meteen hulp krijgen. Ik heb die boerin naar binnen gehaald want ik begreep haar zo goed en alleen het aanhoren al helpt een beetje. Ze had het over dat ze zo goed begreep waarom die boer vader van drie jonge kinderen hier vlakbij een eind aan zijn leven heeft gemaakt. Ik snap het ook, heb ik haar gezegd. Maar ik moet verder, voor mijn gezin zorgen...

  • drikhend

    #12 Geld het voor heel politiek den haag dat ze zo meelevend , openstaan en behulpzaam zijn . Of heeft u daar heel goede ervaringen mee op alle vlakken .Het wordt elke dag duidelijker dat er in de politiek meer gelogen en bedrogen wordt . Dan dat er echt aandacht is voor de zwakkere in de maatschappij . En dat je als individu machteloos staat tegen deze bureaucratische bolwerken .Waar iedereen in de politiek met zichzelf bezig is en daarnaast probeert een ander pootje te lichten . En landsbelangen niet meer belangrijk zijn maar het eigen ego de boventoon voert . En dus het volk de rekening moet betalen in lengte der jaren . Want regeren is vooruitzien en niet elkaar afmaken . Gelukkig zijn er nog wat organisaties die aan hulp willen doen . Maar deze mensen zullen ook de middelen moeten krijgen om hun taak uit te voeren

  • drikhend

    Beste Politiek #12 Ben het wel voor groot gedeelte met u eens dat boeren elkaar ook kunnen helpen . Alleen het herkennen van problemen en het wanneer kan en mag ik ingrijpen als iemand hulp nodig heeft , die zich niet wil laten helpen . Best Meelmuisje geeft de moeilijkheden al aan #15 . We zullen met allemaal anders moeten gaan denken over boeren of mensen waar het slecht gaat . Meestal worden deze als mislukkelingen gezien en gaan deze mensen zich schamen en afzijdig houden . En voor de buiten wereld de schijn hoog houden als er iemand vraagt naar hun welzijn .Dus eigenlijk moeten we ook wat schuld bij ons zelf neer leggen als er bij je in de buurt zulk soort zaken gebeuren .

  • politiek

    @ Beste Drikhend. Ik denk dat bewuste mensen zeer graag geholpen worden maar dat die eerste stap naar b.v. dokter ,GGz , vakorganisatie , een stichting zoals Zob, een zeer moeilijke is. Problemen te bespreken over de boerderij , (financieel ) in de relatiesfeer en gezin , verlies van dierbaren na ziekte , ongeval of zelfmoord , is ook vaak deskundig hulp bij nodig. Toch hoort hier ook een verantwoording voor degene die ervan bewust zijn. Probeer ze in contact te brengen met juist hen die hulp kunnen geven. Die zijn er dus.
    Dat in contact brengen , verwijzen naar , of ze bekend maken doodgewoon dat er hulporganisaties ( kosteloos) zijn is geen standaardgebeuren en inderdaad overal anders . ( en vaak gevoelig)

  • drikhend

    Beste Politiek Een goed verhaal . Hopelijk gaan we weer de kant op dat iedereen zich verantwoordelijk voelt voor zijn omgeving . En dat mensen die in de problemen zitten zonder schaamte gevoel de eerste stap naar hulp kunnen zetten . En zo als u stelt dat wij met ze allen deze mensen helpen in contact te komen met de helpers.En bij financiële problemen vind ik dat de geld vestrekker voordat hij de stekker eruit trekt verplicht moet worden om hulp in te schakelen .

  • politiek

    # 19 @ Drikhend , inzake geldverstrekker dat gaat veel verder als enkel banken. Denk vooral ook aan voerfabrieken. Als klanten in de financiele problemen komen kan men vaak binnen het afgesproken financiering met de bank geen betaling meer doen. Voerschulden lopen op met extra hoge rentes , tot wel 5 % boven de gangbare financiering. En dat voor bedrijven die al in de problemen zitten. Vooral bij voerbedrijven denk ik dat er een zeer grote verantwoordelijkheid rust. Zij komen immers ook vaak bij hen aan de keukentafel en zijn als eerste op de hoogte bij betalingsproblemen. Extra profiteren van dergelijke adressen kun je vraagtekens bij zetten. Ze kunnen immers nergens meer heen vanwege die voerschulden. Ze zijn als het ware extra geketend aan die voerleverancier. Juist die voerfabrieken kunnen proberen dergelijke adressen in contact te brengen met hulpverleners opdat er passende oplossingen komen.

  • drikhend

    beste Politiek u heeft helemaal gelijk . maar besef wel dat waarschijnlijk de bank eerder weet dan de leveranciers dat het mis is of mis gaat . Als leveranciers aan het financieren zijn via niet betaalde rekeningen . Dan pakt de bank meestal vooraf zijn centen . En draagt de leverancier het risico zonder onderpand . En de klant betaald de hoge rente die u stelt en waarschijnlijk ook nog een hogere prijs voor het product . Dus de problemen worden groter zo als u stelt . Het blijk gewoon een heel gevoelige materie te zijn . Een verplicht plan van aanpak in zulke situaties zou verplicht moeten zijn . Hier bij zouden dan hulpverleners met kennis van zaken bij betrokken moeten worden . In dit plan moet dan aangegeven worden hoeveel achterstand het bedrijf mag hebben en hoe men de achterstand denk terug te betalen en de termijn. En een kosten overzicht van de extra kosten . En wat de rol van afnemer en leverancier is bij verminderen van de schuld .En dan kan stoppen ook een optie zijn . Maar dan meer in samenspraak . Ik denk dat leveranciers in veel gevallen ook wel berijd zijn om met hulp en adviseurs te overleggen . Zij hebben meestal geen zekerheid en de banken wel . Dus zij zitten vaak ook op dun ijs .

  • politiek

    Beste Drikhend. Beide , vooral voerfabriek en banken , zie ik als eerste die signalen ontvangen en inderdaad een soort plan van aanpak/samenspraak moeten opzetten. Dat is de directe steunverlening naar bewuste boeren/ondernemers die op dat ogenblik het meest urgent is.
    Ben bewust dat naast die financiele plan van aanpak ook andere organisatie,s hier in kunnen bijstaan of een bijdrage leveren.
    Daarnaast leeft er steeds meer spanningsveld onder meerder sectoren. Dit door de steeds maar strengere regelgeving ,of een soort uitputting door langdurig lage opbrengstprijzen en de alsmaar stijgende kostprijzen. Ik denk met name aan varkens/pluimvee/champion,s en meerder soorten van (glas)tuinbouw.
    Hoe zouden belangen organisaties daar aandacht aan moeten geven om zo min mogelijk slachtoffers te maken. Belangenorganisaties kunnen zich inspannen voor het ( financieel ) front van de boeren ( met toekomst ) , voor de gehele sector ( incl. degene die helaas afvallen ) , of zich totaal buiten deze belangenafweging houden.
    Uiteindelijk is de eerste zin van het artikel of signalen van boeren die mentaal in de knoop zitten herkend worden.
    Hoe ziet men/u dit ?

  • drikhend

    Beste Politiek . Het woord belangenorganisaties is een breed woord . De vraag is wiens belang dienen zij . U geeft al aan dat er soms twijfel over kan bestaan . Ik denk dat de meeste belangenorganisaties zich richten op de blijvers , dus bedrijven met toekomst . Dit is in feite ook hun eigenbelang om te blijven bestaan . En op wijkers en stoppers zijn ze meestal niet ingesteld omdat ze hier zelf ook geen toekomst meer hebben . De kans is groot dat deze uit oog verloren worden . En dan komt er van signaal herkennen ook niets meer . En verder is het de vraag zijn ze hier wel deskundig genoeg voor . Het meer met elkaar communiceren van mensen die bij bedrijven of boeren komen waar het niet goed gaat zou al veel problemen kunnen verkleinen .Meestal houd de boer zich groot en de bezoeker zich neutraal en in veel gevallen zal zulk soort boer steeds minder mensen over de vloer krijgen . Men vermoed iets maar durft er met niemand goed over te praten . En de zogenaamde belangenbehartigers vertonen meestal zelfde gedrag . Er moet gewoon meer openheid zijn wie de belangen van mensen met deze signalen kan bijstaan . En door betere onderlinge communicatie van mensen die bij deze bedrijven over de vloer komen kan men deze mensen inschakelen . Dit zonder dat men zich soort verrader voelt . En de mensen die dan de belangen van de boer behartigen mogen niet degene zijn die het eerst gedaan hebben . Want dat zijn niet de goede voor deze boer want dan was het niet zo ver gekomen .

  • drikhend

    Beste Politiek zie # 7 en # 8 Herkennen problemen en het niet willen weten van de gene zelf dat er problemen zijn . En soms willen deze mensen gewoon niet geholpen worden . Omdat ze denken dat ze het zelf wel kunnen oplossen . Dus hulp verleners die zullen vakbekwaam moeten zijn en zeer discreet moeten werken om vat op deze mensen te krijgen .Want niemand wil als mislukkeling gezien worden .

Laad alle reacties (20)

Of registreer je om te kunnen reageren.