‘Zonneparken groeien in agrarisch gebied’

Het doel is zo’n 40.000 hectare aan zonneparken in het buitengebied in de komende 20 tot 30 jaar.Om de klimaatdoelen te halen, neemt duurzame energieopwekking de komende decennia exponentieel toe. Op weg naar een CO₂-vrije samenleving gaat ook ons landschap drastisch veranderen. Met windmolens, met zonnepanelen op huizendaken/gebouwen én in toenemende mate met grootschalige zonneparken in het agrarisch gebied. NVM-makelaars – gespecialiseerd in agrarisch en landelijk vastgoed – spelen een belangrijke begeleidende en adviserende rol tussen grondeigenaren en exploitanten van zonneparken.Om te bepalen of landbouwgrond geschikt is voor de aanleg van een zonnepark is onderzoek nodig.Enorm potentieel buitengebiedHet potentieel voor zonneparken in ons buitengebied is enorm en breidt zich steeds verder uit. Het CBS heeft becijferd dat in 2018 bijna 54.000 agrarische bedrijven in Nederland actief waren op een grondoppervlak van 1.768.000 hectare. Niet alle agrarische bedrijven lenen zich voor grootschalige zonneparken van tenminste 10 hectare, maar de bijna 11.000 akkerbouwbedrijven en ruim 15.000 melkveebedrijven kunnen dat wél.Het doel is om in de komende 20 tot 30 jaar zo’n 40.000 hectare aan zonneparken in het buitengebied te realiserenBovendien is de verwachting dat in 2036 het aantal agrarische bedrijven met ongeveer 45% afneemt. Het doel is om in de komende 20 tot 30 jaar z’n 40.000 hectare aan zonneparken in het buitengebied te realiseren (circa 2% van het totale oppervlak). Dat is een belangrijke opgave, maar dat is iets te makkelijk gezegd.Want om te bepalen of landbouwgrond geschikt is voor de aanleg van een zonnepark, is wel enig onderzoek nodig. Energiebedrijven en andere initiatiefnemers op het gebied van duurzame energie trachten daarbij eerst afspraken te maken met een grondeigenaar over de koop of huur van een bepaald perceel. Die afspraken worden vervolgens vastgelegd in een optiecontract. Tijdens de duur van de optie (2 tot 3 jaar) onderzoekt de initiatiefnemer of de bewuste locatie geschikt is voor de aanleg van een zonnepark. Gemiddeld duurt het 2 tot 3 jaar om de herbestemming, en omgevingsvergunning van en SDE-subsidie op zonneparken te realiseren.Vergunning- en subsidietraject kost een paar jaarBij de ontwikkeling van een zonnepark in agrarisch gebied kunnen NVM A&LV-makelaars/taxateurs als specialist in het buitengebied een totaaladviseur zijn. Zij begeleiden de grondeigenaar of de initiatiefnemer op het gebied van duurzame energie. Dat varieert van de waardering van de grond, het doen van (flora en fauna-)onderzoek, het opstellen van een optiecontract, erfpachtovereenkomst of koopovereenkomst met bijzondere voorwaarden tot het aansturen van bestemmingsplanwijzigingen bij gemeentes. Verkoop van grond aan zonnepark-exploitanten kan aantrekkelijk zijn, omdat de prijs behoorlijk boven de agrarische grondprijs ligtGemiddeld duurt het circa 2 tot 3 jaar om de herbestemming, omgevingsvergunning en SDE-subsidie te realiseren. Daarna kan het zonnepark gebouwd en in gebruik genomen worden. Voor (al dan niet stoppende) agrariërs is verkoop van hun grond aan zonnepark-exploitanten aantrekkelijk, omdat zij een prijs ontvangen die een behoorlijk percentage boven de agrarische grondprijs ligt.Een andere mogelijkheid is dat exploitanten een perceel huren voor bijvoorbeeld 25 jaar (de levensduur van een zonnepark) en een erfpacht- en/of opstalrecht verwerven. Op die manier is de agrariër gedurende 25 jaar verzekerd van inkomsten. Gemeentebeleid kan sterk verschillenHet beleid van gemeentes ten aanzien van zonneparken verschilt. Er zijn gemeentes die al een beleidskader voor de ontwikkeling van zonneparken hebben gemaakt, terwijl dit bij anderen totaal ontbreekt. Ook provincies maken beleid ten aanzien van zonneparken. Zaken als goede landschappelijke inpassing, behoud van (lokaal) maatschappelijk draagvlak en aansluiting op bestaande functies van het bestaande landschap spelen daarbij een rol.Voor een zonnepark is de ligging ten opzichte van elektrische infrastructuur cruciaal.Voor de technische uitvoerbaarheid van een zonnepark is de ligging ten opzichte van elektrische infrastructuur cruciaal. Hoe dichterbij een zogenoemd onderstation is, des te lager de aansluitkosten voor infrastructuur en transport zijn. Bij grote parken van 10 hectare en meer is aansluiting meestal geen financieel probleem, bij kleinere parken is dat andersDe netbeheerder heeft een aansluitplicht, maar de kosten van de aansluiting komen voor rekening van de exploitant van het zonnepark. Bij grote parken van 10 hectare en meer is de aansluiting meestal geen financieel probleem, omdat die sneller rendabel zijn. Bij kleinere parken is dat anders. Mijn advies aan grondeigenaren is: vraag een agrarisch makelaar/ taxateur die kennis heeft van duurzame energie om je te laten begeleiden bij de onderhandelingen met een zonneparkontwikkelaar. Het gaat immers om een langdurige, duurzame samenwerking die wordt aangegaan. Dan is het wel zo prettig als alles goed is geregeld.