‘Welke natuur?’

Wat wordt bedoeld met verbeteren biodiversiteit?Twee weken geleden heb ik proberen uit te leggen dat er in de discussie over een meer natuurlijke landbouw en over kringlooplandbouw een enorme roze olifant aan tafel zit. De roze olifant is dat niet gesproken wordt over wat een heel andere landbouw voor het Nederlandse agro-model betekent. Het huidige model is export gericht en daar verdient de bv Nederland veel inkomen mee. Als je het een beetje ruim benadert, is nog steeds bijna 10% van de Nederlandse economie agro-gerelateerd. De primaire landbouw in Nederland zorgt voor minder dan 2%, maar de toelevering, en met name de verwerking en de handel zijn heel groot. En die zouden niet bestaan als die 2% primaire landbouw er niet was.BiodiversiteitUit de reacties op mijn column pik ik er eentje uit: de reactie van journalist en onderzoeker Joost van Kasteren. Hij schreef op de blog van Boerderij: “Cruciaal is inderdaad de vraag wat voor biodiversiteit (er wordt nagestreefd). En om het niet te lang te maken: gaat het om functionele biodiversiteit (schoon en efficiënt produceren) of om herstel van natuurwaarden?” Geen enkele keer ligt de nadruk op herstel van natuurwaardenKringloopvisieVan Kasteren slaat de spijker op de kop. In de kringloopvisie van Carola Schouten gaat het vooral over schoner en efficiënter. Het woord biodiversiteit komt 14 keer in de visie voor, en geen enkele keer ligt de nadruk op herstel van natuurwaarden. Wat dat betreft kan de landbouw er wel mee uit de voeten.Maatschappelijke discussieMaar, maar, maar. De maatschappelijke discussie over waar de landbouw naartoe moet, gaat wel degelijk vooral over natuurwaarden en niet primair over schone landbouw. Voorbeelden te over, als je de oprispingen van ecologen, grachtengordelaars en Friese gedeputeerden een beetje volgt. Een helder voorbeeld is Deltaplan Biodiversiteitsherstel. Een greep uit hun plan:verbeteren van de aantrekkelijkheid van het landelijk gebied voor planten en dieren;het creëren van gunstige leefomstandigheden voor wilde dieren en planten op boerenland;En voor de goede orde, in de Deltaplangroep doen ook Agrifirm en LTO mee.WeidevogelsKortom, de vraag welke natuur van welke periode men voor ogen heeft is zeker relevant, en de vraag wat dat voor ons agro-model betekent is net zo relevant. Als het antwoord is dat het gaat om de natuur van 1960, toen de weidevogels waarschijnlijk op hun hoogtepunt waren, dan kan FrieslandCampina wel inpakken. Als het om 1985 gaat, toen het aantal weidevogels zich tijdelijk enigszins herstelde (Vakblad natuur bos landschap, mei 2015), dan zijn de zorgen ook groot, maar iets minder. Er zijn ook andere soorten dan weidevogels en die leveren soms andere beelden op. Zo zijn de vleermuizen sinds 1986 verviervoudigd, de boterbloemen sinds 1960 niet achteruitgegaan en de korenbloemen ingestort (gegevens FLORON). Samenleving, zeg het maar, welke natuur wilt u?