‘We denken te conservatief over natuur’

De natuur is dynamisch en altijd een beetje mensenwerk; maak het niet anders.Onlangs ging de Keuringsdienst van Waarde over natuurvlees. Wat dat was? Je kon proeven dat de programmamakers sceptisch waren. Het natuurvlees bleek van koeien te komen. Je zag wat Galloways, maar meer nog de Franse vleesrassen. Ze liepen in een natuurgebied. Bij doorvragen bleek het te gaan om koeien die gedurende een bepaalde tijd ook gewoon op stal stonden en dan werden bijgevoerd. Ook bleek het te gaan om koeien waarbij in de fokkerij rekening werd gehouden met het karakter van de dieren. Er komen immers ook toeristen in de natuurgebieden en de koeien moeten hen met rust laten. Definitie van de natuurIn de natuurgebieden zelf bleek de beweiding te verlopen volgens een beheersplan met data voor inscharen en uitscharen en ook over de beweidingsdichtheid. De verslaggever vroeg zich hardop af: “Is dit wel echte natuur?” Dat beheer(s) je toch niet zo? We moeten de natuur goed beschermen, maar niet tot elke prijs onhaalbare doelen gaan nastrevenOm de twijfels te kalmeren, werd de vraag herhaaldelijk gesteld: “Wat is volgens uw definitie natuur?” Het bleek bijna onmogelijk daar een overtuigend antwoord op te geven. “Bloemen en plantjes”, zei de een. “Het is niet meer echte natuur, maar meer menselijke natuur”, zei, dacht ik, een ander. Nog een derde zei: “Het is natuur zoals de boeren het heel vroeger deden.” De verslaggever bleef aarzelen en leek niet echt tevreden. De meeste kijkers denk ik ook niet.Romantische beeldenNederlanders koesteren graag romantische beelden als het over de boer en de natuur gaat. Vroeger was alles beter en het verleden is de norm. Ik vind dat we te conservatief denken over natuur. Nu kunnen conservatieven op zijn tijd best vermakelijk zijn, denk aan Theresa May en Boris Johnson in Engeland, maar ik ben blij dat ze hier niet aan het roer staan.Onhaalbare doelenJe kan de tijd niet stilzetten en dat moet je ook niet willen. We moeten de norm voor de natuur daarom niet in het verleden zoeken. We moeten op een wat natuurlijker manier over natuur gaan denken en ons beleid daarop afstemmen in plaats van er een groene monumentenzorg van te maken.De interactie van de natuurlijke omgeving met mensen is onontkoombaarIk zie namelijk twee dingen. Ten eerste: de natuur staat nooit stil, maar ontwikkelt zich altijd. Je moet de natuur daarom niet vastprikken op een historisch punt, maar accepteren dat elke tijd zijn eigen natuur heeft. Ten tweede: in haar ontwikkeling is de natuur afhankelijk van wat mensen doen, ofwel van de cultuur en zelfs van de economie. In die zin bestaat er geen ‘puur natuur’ (behalve in reclames dan). Er is altijd interactie met wat mensen doen. Dat is wat ik leerde van De Keuringsdienst van Waarde over natuurvlees. De interactie van de natuurlijke omgeving met mensen is onontkoombaar en daar moeten we een goede balans in zien te vinden. We moeten de natuur goed beschermen, maar niet tot elke prijs onhaalbare doelen gaan nastreven. Ik heb de indruk dat dat nu aan het gebeuren is en ik ben bang dat dat nergens toe gaat leiden. De natuur uit de reclame bestaat niet!