Warme en droge biggenafdeling met infraroodpanelen

Infraroodverwarming kan de traditionele verwarming bij gespeende biggen vervangen. De indirecte warmte zonder luchtcirculatie zorgt voor een beter klimaat.Verwarming van stallen betekent met name voor zeugenhouders een behoorlijke kostenpost. Circa twee derde van de stookkosten wordt gemaakt in de biggenafdelingen, de rest in de kraamstal. Bij guste en dragende zeugen en ook bij vleesvarkens wordt nauwelijks gestookt. Omdat de verwarming eigenlijk alleen voor de jongste dieren in de stallen nodig is, kan het interessant zijn om te kijken naar alternatieve verwarmingssystemen. Een daarvan is het warmtepaneel op basis van infraroodstraling. Een infraroodpaneel als onderkruip levert een ideaal microklimaat bij gespeende biggen. Op deze manier hoeft niet de hele afdeling verwarmd te worden. - Foto: VewitechniekGeen verwarming van luchtHet grote verschil tussen infrarood en traditionele verwarming is dat infrarood niet de lucht in de stal verwarmt, maar objecten als vloer en wanden. De vloer en wanden geven die warmte weer af aan de ruimte. Hierdoor ontstaat een gelijkmatig warmtebeeld met een stabiele luchtvochtigheid. Vergelijk het met zonnestraling, die warmt grond en gebouwen op waardoor het in de zomer ook na zonsondergang nog lange tijd warm blijft. Ook werkt de straling in op de dieren onder de verwarmingspanelen. Nadelig is infraroodwarmte niet voor de dieren; de panelen geven langegolfstraling af. Die verwarmt de huid, maar dringt er niet in door zoals bijvoorbeeld UV-straling dat doet.Groot voordeel van infrarood is dat geen luchtcirculatie opgewekt wordt. Door het uitblijven van luchtcirculatie zal er niet of nauwelijks stof in een afdeling ronddwarrelen. Infraroodverwarming verwarmt het onderliggende oppervlak; vloer en wanden drogen daardoor sneller na reiniging dan wanneer vloerverwarming of ruimteverwarming wordt ingezet. Aandachtspunt bij aanschaf is de mate van waterdichtheid, uitgedrukt in IP. Hoe hoger de IP, hoe waterdichter de panelen zijn. Dat is van belang bij onder andere het schoonspuiten van de stallen.WelzijnverbeterendDoordat de panelen alleen een ondergrond verwarmen en niet de hele ruimte dragen ze volgens Aad de Ruiter van Energy Solutions Europe bij aan het welzijn van biggen. “Doordat de lucht in de stal niet opgewarmd wordt, vermindert het ammoniakgehalte in de stallucht. Mest op de onderliggende vloer droogt wel, maar er is geen luchtcirculatie. Volgens Duits onderzoek vermindert dat stress en het risico op staartbijten.” Een onderkruip is met een klein paneel in een biggennest te realiserenDe bijdrage aan een geringere ammoniakuitstoot komt doordat infraroodpanelen niet het gehele emitterende oppervlak in een hok verwarmen. Zowel De Ruiter als Dorus Snijders van Vewitechniek noemt het feit dat de panelen geen licht uitstralen welzijnsbevorderend. “Varkens zijn schemerdieren. Zeker in het biggennest geeft dit meer rust dan zo’n lamp boven de kop. Ook bij de gespeende biggen geeft het meer rust. Wil je voor controle toch onder een onderkruip kunnen kijken, monteer dan een klein lampje onder de kap”, legt Snijders uit.Per hok of biggennestInfraroodverwarming is nog geen gemeengoed in de varkenshouderij. Interesse is er wel volgens leveranciers, maar veel bedrijven vinden de bestaande verwarming toereikend of stellen dat het huidige systeem nog niet aan vervanging toe is. “We adviseren geïnteresseerde varkenshouders eigenlijk altijd om een of twee afdelingen met panelen uit te voeren om de werking en de verschillen met traditionele verwarming te ervaren. Wij en collega-varkenshouders kunnen wel vertellen dat het een goed verwarmingssysteem is, maar eigen ervaring is belangrijker”, zegt Snijders.Infraroodverwarming is niet zoals conventionele verwarming bedoeld om een hele afdeling te verwarmen. Voor verwarming van de hele ruimte kunnen infraroodpanelen kostentechnisch niet concurreren met traditioneel gasgestookte verwarming. Meerdere infraroodpanelen kunnen een afdeling verwarmen. De panelen verwarmen wanden en vloeren. - Foto: Matthijs VerhagenVerschillende leveranciers geven aan dat een paneel met een afmeting van 60x120 centimeter en een vermogen van 300 watt toereikend is voor circa 20 vierkante meter hokoppervlak. De toepassing van infraroodpanelen kan op twee manieren; het verwarmen van het gehele hok of de ligplaats van het hok of het vormen van een microklimaat. Bij gespeende biggen heeft het verwarmen van alleen de ligruimte het voordeel dat gestuurd wordt op het gedrag van de biggen. Een onderkruip is met een klein paneel in een biggennest te realiseren en met een groot paneel bij gespeende biggen. Door de panelen per hok op te hangen is gerichter te verwarmen, dus alleen het hok of de ligruimte en niet de voergang of de ruimte tot aan het plafond. Laag energieverbruikAls eerder aangegeven, is infraroodverwarming volgens leveranciers minder geschikt voor het verwarmen van een hele ruimte. De beschikbare panelen zijn 300 Watt, dat kan in koude winters te krap zijn om afdelingen voldoende te verwarmen. Toch overwegen gebruikers om infraroodverwarming in te zetten als vervanger van traditioneel gasgestookt. Vooral omdat bij gericht inzetten, bespaard kan worden op de verwarmingskosten. De berekeningsmethoden lopen uiteen, maar grofweg zal de investering in panelen en installatie rond € 20 per biggenplaats uitkomen. De verbruikskosten zijn afhankelijk van het aantal uren dat de panelen per dag aan staan. Het advies is om panelen aan te schaffen met een thermostaat, zodat de temperatuur in de hokken goed geregeld wordt. Dat drukt ook het stroomverbruik.