Vinnig debat leidt eindsprint naar verkiezing in

In de de verkiezingsstrijd voor de Tweede Kamer is de politieke eindsprint bezig. Die begon met een soms vinnig Boerderij Verkiezingsdebat.Voor de landbouwwoordvoerders (in spe) van VVD, CDA, D66, GroenLinks, SGP en de nog niet in de Tweede Kamer vertegenwoordigde BoerBurgerbeweging (BBB) en JA21 was het Boerderij Verkiezingsdebat vorige week maandag een uitgelezen kans zich te profileren voor de specifieke doelgroep van boeren en tuinders.De boer en tuinder zijn voor CDA, VVD, SGP en de BoerBurgerBeweging een belangrijk deel van de potentiële achterban. Uit een peiling van onderzoeksbureau Agridirect onder bedrijfshoofden in de agrarische sector blijkt dat BBB en CDA bij boeren en tuinders een relatief grote aanhang hebben, op afstand gevolgd door VVD en SGP. VVD niet consistentDat partijen niet altijd geheel consistent zijn in hun opvattingen bleek in het Boerderij-debat. Jan Klink, beoogd landbouwwoordvoerder van de VVD, zei het niet eens te zijn met de stelling dat Nederland bij de inrichting van het land een minimum areaal landbouwgrond moet vastleggen. Toen zijn partij de Boerderij Kieswijzer invulde, meldde de partij echter het daarmee juist eens te zijn. “We erkennen het belang van een areaal landbouwgrond om in de toenemende voedselvraag te voorzien”, schreef de VVD daarbij ter toelichting.In het debat over die stelling volgde VVD’er Klink echter een andere koers. Hij vond het “te ver gaan om het er helemaal mee eens te zijn” dat een minimum areaal landbouw moet worden vastgelegd. “Je kunt niet vanuit het rijk zeggen: dat moet zo ingevuld worden. Grondeigenaren hebben daar ook wat over te zeggen. Waar het om gaat is dat we slim omgaan met de schaarse ruimte. Wij zeggen: zonnepanelen op daken, windmolens op zee en als het gaat om zoveel mogelijk bomen planten, doe dat in de steden en nieuwe woonwijken.” Hij vindt wel dat de overheid meer regie moet hebben bij de inrichting van het land, “zodat we slim omgaan met de schaarse grond die we hebben.”Zeggen dat je het landbouwareaal wilt vastleggen is een dooie musVogelaar zei in die debatronde het ermee oneens te zijn om het areaal landbouwgrond vast te leggen. “Zeggen dat je het landbouwareaal wilt vastleggen is een dooie mus. Wat van belang is, is dat als boeren grond in moeten leveren, dat ze daarvoor beloond krijgen. Als je moet wijken voor woningbouw krijg je de jackpot, moet je inleveren voor natuur of infrastructuur, dan raak je aan de armen. Dat moet veranderen.” Als de druk op landbouwgrond dan toch moet worden weggenomen, kan dat volgens hem door de immigratiedruk te verlagen. Olifant in het debatDrie partijen zagen in het debat een spreekwoordelijke ‘olifant in de kamer’, al had die verschillende gedaantes. D66’er Tjeerd de Groot begon met het benoemen van de woningbouw als ‘grote olifant’. “Praktisch alle politieke partijen willen dat er meer woningen worden gebouwd. Daar is grond voor nodig en het kan niet anders dan ook ten koste gaan van landbouwgrond. Hij wil de landbouw extensiveren. “En anders dan andere partijen trekken we daar de komende tien jaar in ons verkiezingsprogramma € 11 miljard voor uit.”Vogelaar zag een andere olifant: migratie, de instroom van vluchtelingen en andere migranten. “Die mensen moeten ook ergens wonen. Stop de migratie en praat dan over de verdere inrichting.” Voor Bisschop was de voedselzekerheid die olifant. Extensivering van de landbouw, gecombineerd met buitenstedelijk bouwen en uitbreiding van de natuur betekent volgens hem dat de voedselzekerheid van de eigen bevolking in de waagschaal wordt gesteld.Lees ook: Vogelaar mist bij BBB visie op EU-landbouwbeleidInternationale handelHoewel internationale handel voor de Nederlandse landbouw van groot belang is, zien veel partijen vooral de nadelen van het sluiten van internationale handelsverdragen. “Drie van de vijf boeren zijn er bij de gratie van de export”, zei CDA-woordvoerder Eline Vedder. Maar dat betekent niet dat elk handelsverdrag van het CDA een goedkeuringsstempel krijgt. “We moeten handelsverdragen continu in de gaten houden, en letten op bijvoorbeeld duurzaamheid en dierenwelzijn.” Pieter Grinwis (ChristenUnie) liet weten dat zijn partij niet blij is met het in de Kamer goedgekeurde handelsverdrag CETA met Canada, waar de kaasexport uit Nederland overigens wel bij vaart. “We hebben tegen heug en meug met het CETA-verdrag ingestemd”, zei Grinwis. Het Mercosur-verdrag (met Zuid-Amerika) zal nooit instemming krijgen van de ChristenUnie. “Mercosur betekent een kaalslag onder de boerenstand. Moeten we niet doen”, aldus Grinwis.Niet iedere politicus had wat te winnen bij het Boerderij Verkiezingsdebat. Landbouwwoordvoerder Laura Bromet riep haar collega’s vooral eerlijk te zijn naar de boeren. “Ik heb hier niets te winnen. De kijkers van dit debat gaan toch niet op GroenLinks stemmen. Maar als ze beter nadenken, zouden ze dat wel doen.” Uit de jongste peilingen blijkt niet dat boeren en tuinders het advies van Bromet volgen.Kijk het Boerderij Verkiezingsdebat terug.