‘Uitkopen, afromen, nieuwe stalconcepten, en dan?’

Waar blijft de bezinning op systeemniveau? Want anders gaan we over tien jaar weer naar het Malieveld; dat schrijft columnist Rinus Vermuë. ‘Elke poging uitstoot terug te dringen zal tenietgedaan worden doordat de efficiëntie van de productiemethode tot het uiterste wordt doorgevoerd’.In werkelijkheid zit het misschien anders. Dat zou de houding van iedereen moeten zijn. Maar nee, zo zitten mensen niet in elkaar, als ik naar de televisie kijk. Ze weten het allemaal zeker. Boeren stomen op naar het RIVM of Den Haag en zullen daar wel eens even komen vertellen hoe het echt zit. En maar ondergewaardeerd zitten wezen op hun trekkers van 150 pk+. Terecht?Boeren vinden het RIVM een corrupte bende, want twee meetpunten staan te dicht bij stikstofuitstotersBoeren vinden het RIVM een corrupte bende, want twee meetpunten staan te dicht bij stikstofuitstoters. Maar niemand heeft het over de 279 locaties op de grond. Daar zijn de berekeningen op gebaseerd. Die twee zijn meters om te kijken hoe het op die locaties gaat. Net zoals een regenmeter in de Achterhoek. Afgelopen zomer maar 100 millimeter, telt ook niet mee voor het landelijk gemiddelde. Moet die ook weg?Boeren voelen zich ondergewaardeerd. Onderwaardering? Is me nog nooit opgevallenBoeren voelen zich ondergewaardeerd. Onderwaardering? Is me nog nooit opgevallen. Boeren werken hard, vindt iedereen. Daarom stond, volgens een enquête van EenVandaag, 89% achter de eerste actie, uit waardering. In een week is dat gedaald naar 60%, dus ik zou maar uitkijken met die trekkers. Als deze trend zich doorzet, kunnen we met kerst schaatsen._{Lees verder onder de foto.}Het voelt niet rechtvaardig dat Schiphol en straks Zandvoort gewoon dóór kunnen uitstoten, terwijl andere sectoren, zoals de landbouw, aan banden worden gelegd, schrijft columnist Rinus Vermuë. - Foto: ANPIk vind het ook allemaal oneerlijk. Dat veel boeren een worst voorgehouden is. [...] Dat Schiphol, Zandvoort, de auto’s en de industrie maar dóór kunnen uitstotenIk vind het ook allemaal oneerlijk. Dat veel boeren een worst voorgehouden is. Dat die worst nu een fuik blijkt te zijn. Dat Schiphol, Zandvoort, de auto’s en de industrie maar door kunnen uitstoten. En dat je mogelijk als wisselgeld gebruikt wordt voor woningbouw. Ik snap ook dat boeren het gevoel hebben dat ze niks verkeerd doen. Het enige wat ze doen is hun bedrijf zo efficiënt mogelijk runnen. Daarvoor voelen ze zich nu gestraft. Maar wie zit dán fout?Iedereen hoorde over meer kringlooplandbouw, minder stikstofuitstoot; dat riepen ze al in 1990. [...] Maar iedereen zit muurvast in het economische groeimodelIedereen hoorde natuurlijk wel over meer kringlooplandbouw, minder stikstofuitstoot. Dat riepen ze al in 1990. Daar werd ook flink op ingezet. Maar iedereen zit muurvast in het economische groeimodel. Vroeg of laat zit je weer tegen een (stikstof)plafond. En ja hoor, 2019, precies hetzelfde verhaal.ParadoxIn dit steeds-maar-op-dezelfde-grens-stuiten is de veehouderij niet uniek. Iedere bedrijfstak die moet inperken komt deze paradox tegen: elke poging uitstoot terug te dringen zal tenietgedaan worden doordat de efficiëntie van de productiemethode tot het uiterste wordt doorgevoerd. Bij een boer gaat dat bijvoorbeeld zo. Stel je mag minder beesten houden. Je voert wat meer, de stal staat wat korter leeg, overtollig land verhuur je, partij mest erop, en ziedaar: meer uitstoot. Of je koopt wat ongebruikte rechten bij: idem._{Lees verder onder de foto.}Kassen bij nacht. In de plantaardige sector is het energieverbruik van kassen een significante oorzaak van stikstofuitstoot. Veruit de meeste stikstofuitstoot uit de land- en tuinbouw komt overigens van veebedrijven. - Foto: Mark PasveerDan moeten we over tien jaar weer naar het Malieveld ...Waar ik nu bang voor ben, is dat al die toekomstige ‘maatregelen’ ook niet gaan helpen. Uitkoop van bedrijven, afromen van de veestapel, nieuwe stalconcepten ... Op systeemniveau worden we nog steeds gedwongen om efficiënter en dus meer te produceren, te intensiveren, te maximaliseren. Moeten we over tien jaar weer naar het Malieveld ...