Uienfabriek moet ‘gamechanger’ worden

Het verschil maken met kwaliteit. Dat heeft MSP voor ogen met de uienfabriek die naast het bestaande bedrijf wordt gebouwd.In de 14 meter hoge uienfabriek van 120 bij 60 meter draaien straks 12 optische sorteerlijnen om uien met kwaliteitsgarantie naar de afnemer te kunnen sturen. De optische sorteerlijn maakt per ui 6 foto’s en er schieten 10 uien per seconde voorbij. Het is een soort röntgenapparaat; inwendige problemen komen niet meer ongezien langs de controles. De standaard voor Holland OnionMet dit miljoenenproject wordt een kwaliteitsslag beoogd, die – als het aan de familie Moerdijk ligt – de standaard wordt voor de Holland Onion. Ook krijgt de uienfabriek een showroomfunctie voor de machinefabrikanten. “Wij zijn wereldwijd de eerste die dit zo grootschalig gaat doen en hopen dat in Nederland concurrenten volgen”, zegt Lijn Moerdijk (56), die met zoon Lindert (30) uitleg geeft over de expansieplannen aan de Hertenweg in Nieuwdorp. “Je moet dit samen doen om sterk te staan in de wereldmarkt. Als de Chinese markt opengaat voor uien, dan gaat het in de eerste plaats om kwaliteit en daarna ook om capaciteit. Dat redden we als MSP alleen niet.” Alles ten dienst van de uiCollega-sorteerders reageren vaak heel positief. “Het wordt de meest geavanceerde uiensorteerinstallatie ter wereld gebouwd. Alles ten dienste van de ui, dus er is goed gekeken naar aspecten als geringe valhoogtes. We verwachten dat een aantal collega’s deze stap ook zal zetten. Maar het kost veel ruimte en geld. Naar subsidies kun je fluiten. Dat we met z’n zessen zijn, geeft gelukkig draagkracht. En de gemeente is flexibel.”MSP bouwt een uienfabriek naast het bestaande verwerkingsbedrijf. "Wij zijn de eerste die dit zo grootschalig gaat doen." Deze foto is genomen op 1 augustus. - Foto: MSPTop 5 van Nederlandse uienverwerkersNaast deze vader en zoon omvat de directie nog twee broers van Lijn met allebei een zoon. Zes man, twee generaties. Het bedrijf behoort met een jaaromzet van ruim 100.000 ton tot de top 5 van Nederlandse uienverwerkers. “Mijn vader begon als dienstverlener voor de buurt en dat zijn we in principe nog steeds”, schetst Lijn Moerdijk bescheiden. Dat gevoel klopt ongetwijfeld, maar de uienexport groeit en groeit. In hoeveelheid tonnen en in aantal exportlanden. Ui als appel behandelenDe ui gaat steeds verder weg, is langer onderweg en moet dus steeds sterker zijn. Dat zit ’m in rasontwikkelingen en teeltkennis, maar de heren Moerdijk steken de hand gerust in eigen boezem. Lindert: “De verantwoordelijkheid voor de kwaliteit ligt nu nog volledig bij de teler. Wij kunnen hier als verwerkers ook stappen in zetten. Sorteren op kwaliteit en de ui als een appel behandelen.”Onze sector vindt het fantastisch om een natte rug te hebben. Keihard werken, lange dagen noeste arbeid in het stof. Dat is ons imago, maar de laatste tijd verdienen we daar nog maar weinig meeDat is volgens Lindert niet wat de Nederlandse uiensector gewend is. “We zijn altijd trots op hoeveel uien er op een dag in een zak kunnen. En onze sector vindt het fantastisch om een natte rug te hebben. Keihard werken, lange dagen noeste arbeid in het stof. Dat is ons imago, maar de laatste tijd verdienen we daar nog maar weinig mee. Ik denk dat een fabriek als de onze een echte ‘gamechanger’ gaat worden.”Elke ui herleidenIn de nieuwe manier van werken van MSP is de uienfabriek een datagenerator. Zij weten hoe elke ui presteert en kunnen daar hun afzetadvies op baseren en daar bewijs bij leveren. Op de plaats van bestemming is elke ui te herleiden naar het perceel waarop hij is gegroeid. Lindert is nauw betrokken bij het ontwerp van de fabriek. “Alle techniek in het pand is vanuit de ui ontworpen. Daar is bij het tekenen uiteindelijk nog een gebouw omheen gezet”, legt hij gepassioneerd uit. “Dat is totaal anders dan de conventionele benadering: sorteer- en verpakkingslijnen in een loods tekenen. Wij hebben gelukkig 4 hectare tot onze beschikking gekregen en kunnen het dankzij die ruimte zo doen.”Investeren in kwaliteit is de slogan van de mannen. Met kwaliteit kunnen meer – nieuwe – bestemmingen worden bediend en kan het afleverseizoen langer worden. “In maart, april gaat de kwaliteit van onze uien zodanig achteruit dat we verre afzetmarkten met veel potentie er niet meer mee kunnen bedienen. Langer dan 50 dagen onderweg is nu geen optie, dan krijg je kwaliteitsproblemen. Als je er met 3 verkeerde uien heengaat, kom je met 9 slechte uien over.” Vader Lijn en zoon Lindert Moerdijk. Naast deze vader en zoon omvat de directie van MSP nog twee broers van Lijn met allebei een zoon. - Foto; MSPHet doel? “We exporteren nu naar 65 landen en we willen richting de 85. En de export naar Afrika, dat ook goede kwaliteit vraagt, gaat door de bevolkingsgroei ook toenemen. De vrees voor overcapaciteit in de uienexport is dan ook volledig onterecht. Er is eerder sprake van ondercapaciteit als je ziet hoeveel monden er te voeden zijn.”Volgens Moerdijk kan optisch sorteren de import ook overbodig maken. Deze techniek kan dus veel obstakels in de markt oplossen. “Het is alleen veel te duur. Dus moet je er een concept omheen bedenken waarin het uit kan. Het rekenmodel wordt anders als je uitgaat van kwaliteit. Kwaliteit verdient een hogere prijs.” WensenlijstLindert maakte een wensenlijst en een lijst met wat hij juist niet wil. “Dat heb ik aan de engineers gegeven en toen heb ik ze veel succes gewenst”, vertelt hij geamuseerd. “Dat gaat allemaal niet van de ene op de andere dag, hoor. En de vaders verklaarden me voor gek.”Ordergestuurd systeem in uienfabriekDe bouw van de uienfabriek is in november klaar. Dan gaat de apparatuur erin. Het eerste kwartaal van 2019 is gereserveerd voor proefdraaien. Ter voorbereiding wordt er al maanden wekelijks geoefend in Oudenhoorn, waar een demomachine staat. “Kunnen we vast kijken hoe wij het willen hebben.”De uienfabriek draait op een ordergestuurd systeem. De nieuwe opzet met technische hoogstandjes vraagt om bijpassend personeel. Van ongeschoold naar Mbo-plus en Hbo-niveau. Operators houden straks de voortgang in de fabriek vanuit een controlroom in de gaten. “Volledige automatisering is het streven”, legt Lijn Moerdijk uit. “Dat compenseert de lagere capaciteit van optisch sorteren. Het is geen band vol uien meer, maar één rij. Maar dan wel meerdere lijnen. In totaal komen er zestien uitgangen, waar ook afval bij hoort.”Het is pure kapitaalvernietiging, zoveel uien als er naar Polen gaan. Als je optisch kunt sorteren, hoef je niet de hele partij af te voeren, maar haal je die 2% inwendig rot eruitDit levert volgens de Moerdijks absoluut voordeel op voor de telers. “Je houdt meer partijen beschikbaar voor het sorteren en je kunt er meer bestemmingen mee aanspreken”, zegt Lindert. “Dat betekent meer export en dus meerwaarde voor de uien. Het is pure kapitaalvernietiging, zoveel uien als er naar Polen gaan. Als je optisch kunt sorteren, hoef je niet de hele partij af te voeren, maar haal je die 2% inwendig rot eruit.” Zijn vader voegt toe: “Dit is voor zowel ons als voor de telers een goede ontwikkeling. Zo blijven uien een vrij product.” Vloeiende productieBij de bouw van de uienfabriek van MSP wordt een vloeiende productie nagestreefd. Stofvrij en met een condens-droogsysteem, gekoppeld aan het magazijn. Met volledig elektrische aandrijving. Met zonnepanelen en zonder gasaansluiting. Zo zijn de Moerdijks klaar voor uitdagingen van de toekomst, zoals kwaliteitsproblemen door de gevolgen van klimaatverandering en beperkende regels voor gewasbeschermingsmiddelen. “De consument wil het beste van het beste en dat ligt nu nog niet als zodanig in de winkel. Straks kunnen we de klant garanties geven. Dat kan gevolgen hebben voor de prijs die hij ervoor betaalt.”