Trends 2017: op zoek naar een nieuw evenwicht

Het protectionisme wint het van de globalisering. Het wordt moeilijker handelsverdragen af te sluiten. De regionalisering rukt op. Boeren komen meer in beeld bij burgers. Zij vinden boeren weer sexy. Alle reden om de trends 2017 op een rij te zetten.Op zoek naar een nieuwe balans en (zelf)bescherming zijn de sleutelwoorden de komende jaren. Hier volgt een overzicht van de meest actuele ontwikkelingen die op dit moment de agrarische wereld kleuren.Groeiende interesse in foodDe farmaceutische industrie raakt geïnteresseerd in voedsel. Zij ontdekken de waarde van eten. De foodtechrevolutie helpt daarbij. Het is een kans voor boeren. Het groeiend bewustzijn van betrouwbaar voedsel bij consumenten blijft. Zij willen weten waar hun eten vandaan komt dat zij op hun bord scheppen, wie het heeft geproduceerd en hoe het is geproduceerd. De beleving daarbij is zeer belangrijk. Chiazaad en gojibessen gaan aan de kant; de superfoodtrend is passé. ‘Gewone’ gezonde Hollandse groenten, vlees en melk worden weer gewaardeerd in 2017. Consumenten willen weten waar hun eten vandaan komt, wie het heeft geproduceerd en hoe het is geproduceerd Het zelf kweken van voedsel wordt populairder. Albert Heijn introduceerde al de moestuintjes, Ikea heeft eveneens een doe-het-zelflijn van vensterbankkasjes. De opmars van stadslandbouw komt daar ook uit voort, net als boerenburgercoöperaties als Herenboerderij in Boxtel (N.-Br.). Dit is een kleinschalig coöperatief gemengd bedrijf van 20 gezinnen. Zij zijn behalve eigenaar, ook producent en consument van wat de boerderij voorbrengt.Boeren komen weer letterlijk in beeld als producenten van gezond voedsel waar de mens gezond van wordt. Zij gaan meer vrienden krijgen dan de afgelopen jaren het geval is geweest, mits zij zich goed en slim organiseren. Brexit, TTIP en CetaHet historische besluit van de Britten om uit de Europese Unie te stappen, zal een flink stempel drukken op 2017 en de jaren erna. Premier Theresa May zal de Brexit in 2017 vorm moeten geven. Zij lijkt steeds sterker te koersen op een zogenoemde volledige Brexit, waarbij het Verenigd Koninkrijk geen toegang houdt tot de Europese interne markt. Het voornaamste doel is volledige controle op de migratie naar Groot-Brittannië.205478 Plakborden in de polder van Ritthem ivm Provinciale Statenverkiezingen 2015De Brexit lijkt niet op zichzelf te staan; het past in de trend van het protectionisme. De Europese Commissie maakte vorig jaar zomer al melding van meer behoefte aan zelfbescherming bij de lidstaten. De Wereldhandelsorganisatie (WTO) ziet de groei van de internationale handel afnemen door toenemend protectionisme van de eigen markten. Dat is de reden waarom het steeds lastiger is om handelsverdragen af te sluiten. Het EU-handelsverdrag Ceta met Canada is zeer moeizaam tot stand gekomen. TTIP staat in de ijskast. Trump heeft al aangekondigd geen voorstander te zijn van handelsverdragen. Opkomende regionaliseringHet is volgens trendwatcher Adjiedj Bakas een tegenreactie op de doorgeslagen globalisering. Globalisering brengt veel concurrentie met zich mee die vaak wordt ervaren als oneerlijk. Het economisch nationalisme is een reactie daarop. De opkomende regionalisering hoort daar ook bij. Bakas noemt deze trend ‘slowbalisering’. Deze trend zal ook doorklinken in de uitkomst van de verkiezingen dit jaar in Nederland, Duitsland en Frankrijk. Het worden politieke krachtmetingen tussen de gevestigde politieke orde en het populisme van nieuwkomers. De uitverkiezing van de Amerikaanse president Trump laat dat al zien. Burgers voelen zich vergeten. Zij willen weer gezien en gehoord worden en zoeken bescherming bij een sterk ogende leider.Foto: Marcel van HoornBestuurders gaan weer naar burgers luisteren zoals ondernemers luisteren naar hun klanten. Overheden kiezen in 2017 eieren voor hun geld en gaan samenwerken met burgers. Bestemmingsplannen worden beschouwd als een harnas waar meer weerstand tegen zal komen. Naar verwachting zullen gemeenten spoeler worden en regels op maat maken. Burgerparticipatie is in, want zij zorgt voor draagvlak, iets waar de overheid een groot tekort aan heeft. Dat geeft ruimte aan one-issuepartijen die veelal preken voor eigen parochie. Niet zelden roeptoeteren zij halve waarheden over landbouw en boeren op social media. Dit populisme hoort bij democratie.Big data blijft big businessDe digitalisering van de voedselketen zet door. Een beetje boer houdt de stand van het gewas, bodem en vee online in de gaten. Aan de andere kant van de keten staat de consument met zijn klantenkaart in de hand bij de kassa, zodat de supermarkt koopgedrag tot in detail kan vastleggen. Technofood zet ook door: naast kweekvlees krijgen we ook kweekeieren en kweekleer. Het aanpakken van voedselverspilling, vierkantsverwaarden en circulaire economie zijn eveneens trends die de komende jaren harder doorklinken in de keten.