Trend 9: telers voor ‘volhoudbare’ akkerbouw

Voorzichtig wordt de weg ingeslagen naar wat in notities een ‘volhoudbare’ landbouw wordt genoemd. Akkerbouwers toetsen in de weerbarstige praktijk wat onderzoekers hebben ontwikkeld.De beweging naar een akkerbouw die past het toekomstbeeld van landbouwminister Carola Schouten landt in de boerenpraktijk. Akkerbouwers halen technieken en systemen op hun bedrijven die hen dichter brengen bij wat de minister samenvat als kringlooplandbouw: precisielandbouw, strokenteelt, agroforestry, veldrobots, kruiden- en bloemenstroken rond en ook in percelen om nuttige insecten een handje te helpen. Ze worden getoetst aan de vaak weerbarstige boerenpraktijk.PrecisielandbouwPrecisielandbouw is misschien het verst. Het plaatsspecifiek doseren van kunstmest, bestrijdingsmiddelen en pootgoed is niet meer het speeltje van een vijftal absolute voorlopers. Met hulp van toeleverende bedrijven en adviseurs hebben tientallen tot wellicht enkele honderden akkerbouwers precisielandbouw in meer of mindere mate omarmd. Inclusief alle bijbehorende ongemakken trouwens, want vaak blijkt het nog niet zo gemakkelijk de precisie hard- en software goed aan de praat te krijgen.Gemakkelijker en goedkoperWat helpt is dat precisielandbouw gemakkelijker toepasbaar en goedkoper wordt. De samenwerking van soft- en hardwareleverancier Vantage Agrometius met databedrijf Agrovision helpt daaraan mee. Ook de vanuit Den Haag gefinancierde Nationale Proeftuin Precisielandbouw (NPPL) levert een bijdrage. Eveneens wordt door meer gebruik van vrij beschikbare (bodem)data de financiële drempel om in te stappen lager. _{Lees verder onder de foto.} Strokenteelt op het landbouwbedrijf Erf bv. in Zeewolde. Het systeem wordt er dit jaar uitgebreid van 50 naar 110 hectare. - Foto: Ruud PloegStrokenteeltIn het oog springend, want radicaal anders dan de huidige aanpak, is strokenteelt in de akkerbouw. In plaats van grote percelen wisselen hier gewassen elkaar af in stroken van 3, 6 of 9 meter breed, soms tot aan spuitboombreedte toe. Door de hogere biodiversiteit vermindert strokenteelt de plaagdruk en kans op ziektes; dus hogere opbrengst en/of minder chemie. Ook wat meer arbeid trouwens. Deze strokenteelt waaiert voorzichtig uit naar de praktijkbedrijven.RobotiseringVerder, hoewel nog erg incidenteel, doet de veldrobot zijn intrede in de praktijk. Voorlopig vooral als antwoord op lastiger te krijgen personeel, maar uiteindelijk ook gericht op veldwerk (oogst). In NPPL-verband wordt er vanaf dit jaar verder mee geëxperimenteerd.De nieuwe technieken/methodes zullen in de visie van het ministerie van LNV voor de boer op den duur een beter verdienvermogen opleveren, met minder schadelijke emissies en meer biodiversiteit. Passend in een voedselvoorziening én economisch én ecologisch efficiënt is.AgroforestryZo moet ook gekeken worden naar alternatieve verdienmodellen, waarbij boeren uit bijvoorbeeld agroforestry behalve producten ook ‘omgevingsbeleving’ leveren. Bij agroforestry staan rijen (noten)bomen in gewaspercelen. Heel pril nog, maar ook hier zijn er zes akkerbouwers die het voorzichtig gaan uitproberen.
Tegelijk wordt gewerkt aan een weerbaarder bodem: overlaadwagens bij de oogst, geraffineerde drainagesystemen, bovenover ploegen, vaste rijpaden.
De weg naar een meer volhoudbare landbouw is ingeslagen.Boerderij van de ToekomstIn Lelystad op het onderzoekscentrum WUR-PPO gaat dit jaar de Boerderij van de Toekomst van start. De kern van dit kringloopbedrijf is een perceel van zo’n 25 hectare, het fieldlab, waarop de kringlooplandbouw moet worden bedreven met een laag mogelijke input van energie en mineralen. De dagelijkse beslissingen op dit bedrijf worden genomen door een driemanschap van jonge WUR-onderzoekers, alle 3 boerenzonen uit Flevoland.
Veldrobot
Op het bedrijf gaat bekeken worden in welke mate strokenteelt en inzet van de veldrobot kan helpen bodemverdichting te verminderen, het gewas weerbaarder te maken, om te gaan met klimaatverandering, de biodiversiteit te vergroten, te zorgen voor meer landschapsbeleving én het inkomen van de ondernemer te vergroten.
Projectleider Chris de Visser wil eerst graag getoetst zien of een systeem van integrale verduurzaming kan werken. In dit stadium ziet hij het ondernemersinkomen nog niet meteen omhoog gaan. “Bij een overstap gaat het eerst om investeren en leren. Dat kost geld. Er is veel belangstelling voor strokenteelt en robottoepassingen. Ik constateer veel honger naar oplossingen.”Boeren staan voor misschien wel de belangrijkste keuze in hun ondernemersbestaan: ga ik door of niet? Lees wat er speelt dit jaar, inclusief alle 20 trends.