Syngenta-topvrouw: Huidige landbouw kan zo niet langer

Syngenta wil de natuur en maatschappij leidend maken in innovatie. Volgens topvrouw Alexandra Brand moet er niet langer een tegenstelling zijn tussen landbouw en natuur.Tegelijkertijd goed doen voor natuur en milieu en niets afdoen aan de productiviteit van boeren. Het is goed haalbaar volgens Syngenta. Om dat mogelijk te maken, moet innovatie in de landbouw versnellen en moeten de maatschappij en natuur leidend gemaakt worden in die innovatie. Dat is de insteek van de nieuwe duurzaamheidsstrategie van het gewasbeschermingsmiddelen- en zadenbedrijf. De nieuwe aanpak moet niet alleen voordeel bieden voor milieu en boeren, deze moet Syngenta ook een voorsprong geven ten opzichte van concurrenten. Alexandra Brand is sinds begin 2018 Chief Sustainability Officer bij Syngenta. Voor deze functie was zij verantwoordelijk voor de gewasbescherming en zaden in Europa, Afrika en het Midden-Oosten. Voordat zij in 2015 bij Syngenta kwam, werkte ze bij BASF. - Foto: Cor SalveriusVerantwoordelijk voor de uitvoering is Alexandra Brand, de Chief Sustainability Officer bij Syngenta. Onlangs vloog ze over van Zwitserland naar Nederland voor de opening van Syngenta’s nieuwe zaadtechnologiecentrum in Enkhuizen. Kosten voor de nieuwe troef: ruim € 36 miljoen. Brand is enthousiast als ze praat over de mogelijkheden die het nieuwe centrum biedt. Zaadveredeling in het zaadtechnologiecentrum kan tot wel twee keer zo snel en is daarmee volledig in lijn met de wens van het bedrijf om innovatie te versnellen. De nieuwe veredelde gewassen moeten beter passen in de veranderende klimaatomstandigheden en consumentenwensen. Voorbeelden zijn bloemkolen die beter tegen droogte kunnen, maar ook bloemkolen in de kleuren paars en oranje, zodat ze aantrekkelijk ogen voor consumenten. Niet alleen Syngenta moet van het nieuwe centrum profiteren; de zaden zullen de hele wereld over gaan.Waarom was een nieuwe duurzaamheidsvisie nodig?“De wereld verandert. Het klimaat verandert, consumenten hebben andere wensen en eisen en boeren moeten zich als gevolg daarvan verdedigen voor wat ze doen. We hebben in 150 sessies wereldwijd geluisterd naar wat de maatschappij, natuurorganisaties en boeren verwachten van ons en wat duurzame landbouw voor hen betekent. We kwamen erachter dat Syngenta hierin een belangrijke rol kan spelen. Daarom was een nieuwe aanpak waarvan iedereen profiteert nodig.”Wanneer vanuit de politiek het besluit komt om bepaalde middelen niet meer te mogen gebruiken, kunnen we niet anders dan dit accepterenWaarom maakt Syngenta de natuur en de maatschappij leidend in de innovatie? De kennis en kunde over de landbouw liggen toch bij de boeren en telers en niet bij de maatschappij?“Het betekent niet dat we boeren minder efficiënt of productief maken door te luisteren naar de maatschappij. We zouden er niet voor kiezen als we boeren niet meer kunnen bieden wat we nu doen. Er zou niet langer een tegenstelling moeten zijn tussen de landbouw aan de ene kant en de behoeften van de maatschappij en natuur aan de andere kant. De landbouw zoals die nu bedreven wordt, kan niet langer zo doorgaan. Klimaatverandering kunnen we niet ontkennen. Boeren moeten veel uitleggen over wat ze doen en hebben daar last van. We moeten op zoek naar een oplossing waarvan zowel boeren als de natuur en maatschappij profiteren. We hebben geen keuze. Een voorbeeld is het verminderen van residuen in gewassen en het milieu zonder dat dit impact heeft op de productiviteit. De precieze toepassing van middelen is hiervoor een belangrijk gebied voor innovatie.”Wat als er zo’n sterk maatschappelijk verzet tegen een bepaald product is dat het verboden wordt?“Onze producten worden streng gecontroleerd en zijn veilig om te gebruiken. In de EU wordt de politiek echter te veel geleid door emotie en minder door wetenschap. Wanneer vanuit de politiek het besluit komt om bepaalde middelen niet meer te mogen gebruiken, kunnen we niet anders dan dit accepteren. We moeten ons daaraan aanpassen en we helpen boeren met alternatieven, zoals het ontwikkelen van zaden voor planten die resistenter zijn tegen ziekten en plagen. De ruimte om aan die alternatieven te werken, om te innoveren, moeten we dan wel krijgen.”Nederland is het middelpunt van de groentezaden. Er is hier heel veel kennisHoe groot is die ruimte om te innoveren in bijvoorbeeld gewasbeschermingsmiddelen of veredeling in de EU?“Innovatie in de EU vertraagt als gevolg van enorme voorzichtigheid. De innovatie gaat niet snel genoeg om de afname aan het aantal middelen dat boeren tot hun beschikking hebben, te compenseren. Boeren verliezen meer dan we kunnen innoveren en ontwikkelen. Dat baart ons grote zorgen en dat zou iedereen zorgen moeten baren. Sommige gewassen worden minder aantrekkelijk om te telen in de EU, omdat minder middelen beschikbaar zijn om ze te beschermen. We zijn bang dat we zo achteruit gaan boeren.”Wat vindt u van de uitspraak van het Europese Hof van Justitie waarin staat dat nieuwe veredelingstechnieken zoals Crispr-Cas onder de strenge regels vallen voor genetische modificatie?“We zouden de nieuwe technieken heel graag gebruiken in Europa. Het biedt veel voordelen door heel precies te kunnen veredelen. De uitspraak is dan wel gedaan, maar de discussie blijft, ook als de EU bij dit besluit blijft. Er komt een duidelijk geluid uit onder andere de landbouw dat de wens er is om de technieken wel te mogen gebruiken. Daarom zijn wij er heel open over, delen we data over veilig gebruik en willen we graag bijdragen aan het debat hierover.”Syngenta onderdeel van Chinees staatsbedrijfSyngenta wordt geleid vanuit het Zwitserse Bazel en had vorig jaar een omzet van € 12,2 miljard. De meeste omzet wordt in de gewasbescherming gemaakt (€ 9,4 miljard), een kleiner deel in de zaden (€ 2,7 miljard). Het bedrijf kwam in 2017 in handen van het Chinese staatsbedrijf ChemChina. De deal wordt gezien als de grootste overzeese overname ooit door een Chinees bedrijf. De deal veranderde het staatsbedrijf in een wereldspeler in agrochemicaliën. ChemChina haalde Syngenta destijds van de beurs, maar er zouden plannen zijn het bedrijf volgend jaar weer naar de beurs te brengen. Hoe belangrijk is het nieuwe zaadtechnologiecentrum in Enkhuizen voor Syngenta?“De keuze om het centrum in Nederland te bouwen was snel gemaakt. Dit is het middelpunt van de groentezaden. Er is hier heel veel kennis. Ons doel is om innovatie te versnellen. Het nieuwe zaadtechnologiecentrum past hier volledig in. Het is er mogelijk om de seizoenen te sturen gedurende het veredelingsproces. Daardoor is versnelde veredeling, tot wel twee keer zo snel, mogelijk. Dat is nodig, want sommige ontwikkelingen, zoals klimaatverandering en consumententrends, gaan snel. We zetten er vooral in op de ontwikkeling van klimaatbestendige gewassen, ziekteresistente gewassen en het tegengaan van voedselverspilling. Zo hebben we een bloemkool ontwikkeld die niet verbrandt in de zon. Hierdoor hebben telers minder werk en is er minder verspilling op het land.”We onderzoeken welke bloemen in een akkerrand nodig zijn om de juiste bestuivers te trekkenWat zijn de voordelen van de nieuwe duurzaamheidsaanpak voor Syngenta?“De nieuwe aanpak biedt ons voordelen op drie gebieden. Ten eerste biedt het ons economische voordelen. Als boeren hun aanpak succesvol kunnen veranderen, betekent dat dat wij ook succesvol zijn. Daarmee winnen we marktaandeel. Met de nieuwe aanpak passen we ons aan aan de veranderende omstandigheden. We investeren er onderzoekskosten in en dat moet ons uiteindelijk voordeel bieden ten opzichte van concurrenten. Ten tweede hebben we de wens om onze CO₂-voetafdruk te verminderen en te voldoen aan het Klimaatakkoord van Parijs. Ten slotte willen we een aantrekkelijk en goed bedrijf zijn voor onze werknemers. We zijn ook met hen betrokken en delen hun zorgen over bijvoorbeeld het veranderende klimaat. Daarom nemen we concrete acties.”Een concrete actie die genoemd wordt in de aanpak is het helpen bij het verminderen van CO2-uitstoot en het verminderen van biodiversiteitsverlies. Hoe ziet dit er in de praktijk uit?“Om de CO₂-uitstoot te verminderen, is de zogenoemde no-till-methode (geen diepe grondbewerking, red.) een optie. Met op elkaar afgestemde zaden en gewasbescherming is het mogelijk om met de no-till-methode goede opbrengsten te behalen. Met advies over de juiste zaden en gewasbescherming kan Syngenta hieraan bijdragen. Wat betreft de biodiversiteit richten we ons onder andere op bestuivers. We onderzoeken welke bloemen in een akkerrand nodig zijn om de juiste bestuivers te trekken en wat ervoor nodig is om het effect voor meerdere jaren te hebben.”