Supermarkt en vleesveehouder vinden elkaar nog niet

Luxe Nederlands rundvlees krijgt lastig een voet tussen de deur bij supermarkten. Uitzonderingen zijn er wel, zoals Plus en Boni.Nederlandse vleesveehouders zien hun rundvlees nog altijd vooral terug in het vleesschap van (keur-)slagers en bij de horeca. Het grote publiek in de supermarkt blijft in de meeste gevallen buiten bereik. Bij de twee grootste supermarktketens Albert Heijn en Jumbo is dat niet anders. Albert Heijn kreeg vorig jaar naar eigen zeggen via zeven leveranciers 10 miljoen kilo Nederlands rundvlees aangeleverd (let wel: inclusief melkkoeien). Daarnaast zijn er buitenlandse concepten zoals Iers of Zuid-Amerikaans rundvlees. Volgens Albert Heijn zijn dit qua kwaliteit en houderij onderscheidende concepten en is de voedselveiligheid voor alle concepttypes gelijkwaardig geborgd. Het rundvleesschap in één van de 44 Boni-supermarkten. Hier ligt sinds een aantal jaren exclusief Limousin-vlees van een Overijsselse stierenmester. - Foto: Ronald HissinkNieuwe gesloten rundvleesketenAlbert Heijn is nu bezig om samen met A-ware, Hilton Foods Holland en Heijdra Vleesvee een nieuwe gesloten rundvleesketen op te zetten. Dit is echter vooral vlees van melkkoeien die nu al melk leveren voor de Albert Heijn-melkstroom via A-ware. Vleesvee speelt een beperkte rol. “Dit vlees is sinds oktober in een aantal Albert Heijn-winkels beschikbaar”, vertelt een woordvoerder. “De consument bepaalt of dit vlees onderscheidend genoeg is en of die een puur Nederlands product wil dat importvlees vervangt. Als de pilot succesvol is, kan het concept landelijk uitgerold worden.” Afkomstig van melkveeBij Jumbo moet vleesvee het ook afleggen tegen de melkkoe. In het Jumbo-schap bestaat een groot deel van het rundvleesassortiment uit gehakt en hamburgers. Het vlees hiervoor komt volgens de supermarktketen van Nederlandse leveranciers en is voor een groot deel afkomstig van Nederlands melkvee. Het luxere rundvlees haalt Jumbo deels uit eigen land, maar het gros komt uit Ierland. “Nederland is vooral groot met melkvee en er is hier onvoldoende beschikbaar als het gaat om biefstukken of ribeyes van dezelfde kwaliteit als in Ierland”, aldus een woordvoerder.Plus en Boni uitzonderingenToch zijn er wel uitzonderingen. Plus – met ruim 270 winkels de 7e supermarktketen in Nederland – haalt 90% van het rundvlees uit Nederland. Dat wil zeggen: voor dit vlees zijn stieren in Nederland afgemest. 75% van de kalveren komt uit de Benelux of Frankrijk. Plus werkt hiervoor sinds 2015 samen met één leverancier: Bief Select van Henk Broeders en inmiddels zijn alle filialen opgeschaald naar Blonde d’Aquitaine. Plus koopt hele stieren en verwaardt ze zelf, zegt een woordvoerder. “Voor de laatste 10% in het schap is voorvlees uit Ierland nodig. In de wintermaanden is er namelijk te veel onbalans in het Nederlandse voorvlees en dan is bijkopen in Ierland nodig.” Een andere uitzondering is Boni dat 44 filialen telt. Deze supermarktketen werkt exclusief samen met één Nederlandse Limousin-stierenmester (zie kader).Prijs, stier én ster bepalendIn tegenstelling tot de meeste supermarkten halen de 375 Nederlandse Keurslagers een aanzienlijk deel van hun rundvlees via Vleesvee Integraties (VIT’s) en Van den Berg Vleesexperts bij Nederlandse vleesveehouders weg. “Onze slagers kijken naar kwaliteit – maat en smaak – en prijs is minder bepalend dan bij supermarkten”, verklaart Ronald Grondsma van Vereniging voor Keurslagers die keuze. Al worden evengoed soms onderdelen bijgekocht uit Ierland, Zuid-Amerika of Australië. “Dat heeft vooral met vleesras of formaat te maken. In Nederland zijn ribeyes bijvoorbeeld gemiddeld groter en minder dooraderd van vet.” Uniform productParrish Kortink van VIT’s noemt een ander pijnpunt: “Supermarkten willen onder druk van Wakker Dier graag Beter Leven-rundvlees en een uniform product. De consument wil niet te veel betalen. Binnen dat Beter Leven-concept past vooral stierenvlees dat in een keten goed te organiseren is. Koeien zijn lastig op 1 of 2 sterren Beter Leven te krijgen. Dan moet je meer (kortere) schakels certificeren en dat voegt kosten toe.”Ook Piet Mostert van de Federatie voor Vleesveestamboeken ziet dat luxe Nederlands rundvlees moeizaam zijn weg vindt in het supermarktschap. “Qua welzijn en antibioticagebruik voldoen we als sector aan alle eisen, maar onze kostprijs is zo hoger waardoor er nauwelijks markt bij supers is. Zonde, want juist wij hebben een sterk verhaal: lokale productie én kwaliteit.” Arjan Veurink (42) heeft in Rheeze (Ov.) in vof een vleesveebedrijf met 365 Limousin-stieren en 70 hectare in gebruik. - Foto: Ruud Ploeg‘Ons Limousin-vlees ligt bij 44 Boni-supers in het schap’Familie Veurink startte eind 2014 een samenwerking met ketenpartners Vleesvee Integratie Twente (VIT’s) en supermarktketen Boni die in zes provincies filialen heeft. “Boni zocht een vleesveebedrijf dat bijna 400 stieren per jaar kan leveren en dat representatief is voor supermarktklanten”, vertelt Arjan Veurink. Die opzet is geslaagd. Wekelijks slacht VIT’s nu zeven Limousin-stieren en het vlees belandt in alle 44 Boni-filialen in het schap onder de noemer Boer en slager. “De samenwerking is goed en de afzet is constant. Er is een vaste groep kopers bij Boni en de tendens van meer flexitariërs zien we niet terug in de praktijk. Dat geeft vertrouwen.” Bovendien evalueren Veurink en Boni de marktsituatie elke 3 maanden. “De marktprijs is uiteraard belangrijk, maar toch heb ik het gevoel dat kostprijs en kwaliteit nog iets zwaarder wegen. Boni is daar flexibel in en beweegt met ons mee als bijvoorbeeld stro- of veekosten te veel oplopen. Tenzij de markt dit echt niet toelaat.”

Plus op het rendement
De samenwerking met Boni heeft van Veurink niet plotseling een rijk man gemaakt, maar hij ziet wel een kleine plus op zijn rendement. “Ik krijg een hogere opbrengstprijs, maar ik moet daar ook meer voor doen.” Toch werkt Boni niet specifiek met een eisenpakket, wel met een wensenlijstje. Vaak paste dit al in de bedrijfsvisie van Veurink. “Al onze stieren liggen op stro in ruim opgezette hokken en zijn van Nederlandse herkomst. Daarnaast zijn we met gras en mais zelfvoorzienend en zitten we op een plek waar Boni graag consumenten naartoe stuurt.”

Veranderingen
Op andere punten heeft Veurink ook veranderingen doorgevoerd. In het begin voerde hij de Limousin-stieren relatief sober, met te weinig kilo’s en een relatief hoge afmestleeftijd van 24 maanden tot gevolg. “Toen hebben we meer mais en enkelvoudige voeders toegevoegd. Dat had een prijskaartje, maar we verdienden het terug met 60 kilo extra per stier en een twee maanden kortere afmestperiode. Voor Boni was dat ook gunstig, want met 22 maanden is de kwaliteit en de verwaarding van het Limousin-vlees optimaler.”