Structuur en mensen

Structuren of personen? Deze column schrijf ik vanuit Nieuw-Zeeland. Ik maak er intensieve dagen door.Fonterra-leden stemden enkele dagen geleden over een nieuwe financieringsstructuur. De grootste zuivelcoöperatie brengt haar eigendom in gevaar. Zo vrezen veel verontruste boeren hier. Een grote groep bestuursgetrouwe leden gelooft dat dit zo’n vaart niet zal lopen. En er is een groep die vooral kijkt naar de waardeontwikkeling van hun investeringen. Hoe balanceer je al deze verschillende krachten?In november verwacht het bestuur de nieuwe structuur te kunnen invoeren. Gaat dat de coöperatie veranderen? Of zijn het uiteindelijk toch de mensen zelf die het verschil maken? Zoals men de Rabobank wel eens een ‘olietanker op volle zee’ noemt: een eenling zal de koers niet snel veranderen.Een derde van de Fonterra-stemmen was tegen. Dat is een heleboel. Niet genoeg blijkbaar om de structuuraanpassing te blokkeren. Maar misschien wel om bestuurlijke veranderingen af te dwingen. Zo stemt het bestuur binnenkort over de nieuwe voorzitter. Sir Henry van der Heyden treedt in november af, na twintig jaar bestuurslidmaatschap, waarvan twaalf jaar als voorzitter.Een structuur is vaak een weerslag van een feitelijke situatie. Een structuurverandering is dan een inhaalslag voor een situatie die al eerder evolueerde. In het Fonterra-bestuur domineert al een aantal jaren het investeerdersdenken. De recente asverschuiving van waardecreatie uit melk richting rendement op investeringen, is zo’n inhaalslag. Zijn structuur en personen nu weer een ‘match’?Er heerst onvrede bij een derde van de uitgebrachte stemmen. Vanuit hun positie kijkend: wat is dan slim om te doen? Aan de bestuurstafel een plaats claimen? Of ‘onafhankelijk’ blijven zodat je kritisch kunt toetsen en de verantwoordelijke personen scherp kunt houden? Ik denk voorlopig dat laatste. Niet onmiddellijk zelf de brokken opruimen die een ander creëert. Maar ik zou wel zeggen: formuleer duidelijk je eisen waaraan de volgende voorzitter moet voldoen.De goede mensen kunnen met een slechte structuur wel overweg. Met de verkeerde voorzitter heb je een groot probleem, ook al zijn je structuren nog zo mooi.