Strenge pootgoedselectie cruciaal voor akkerbouwer

Maatschap Smits-Flipsen gaat in 2021 direct bij opkomst luizen bestrijden en nog strenger selecteren om klasseverlaging te voorkomen.Ten zuidwesten van de Eemshaven ligt het akkerbouwbedrijf van de familie Smits. “Mijn vader en oom begonnen hier 40 jaar geleden met pootgoed, omdat dit gebied zich er goed voor leent”, zegt Willem Smits. In de loop der jaren is het areaal verder uitgebreid tot 70 hectare pootgoed. “We kunnen in de buurt percelen huren en we ruilen grond met veehouders voor een ruime rotatie”, vertelt Smits. De percelen variëren van lichte zavel tot lichte kleigrond (15 tot 45% afslibbaar)._{Tekst gaat verder onder de foto}Willem Smits (34) heeft in maatschap met zijn ouders Johan (60) en Els (60) een akkerbouwbedrijf in Rottum (Gr.). Willem is getrouwd met Maria (31) en hij zit in de Adviesraad van de NAK. - Foto's: Jan Willem van VlietMaatschap Smits-Flipsen speelt in op hoge virusdrukBedrijfsgegevens
130 hectare akkerbouw
70 hectare pootaardappelen
16 hectare wintertarwe
14 hectare suikerbieten
12 hectare gras
10 hectare zaaisjalotten
8 hectare zaaiuienIn 2019 overvallen door luizenDe Groningse akkerbouwers hadden voor 2019 heel weinig last van virusziek. “In dit jaar zijn we overvallen door een vroege, hoge luizendruk en dat leidde tot tegenvallers in de nacontrole. 35% van het pootgoed ging van klasse SE en E naar A. Een flinke schadepost.” Normaliter kocht de maatschap S’en aan en verkocht E-kwaliteit. Voor 2019 leidde dat niet tot klasseverlaging in de nacontrole.Eerder ingrijpenOok in 2020 was de luizendruk weer hoog en besloot Smits eerder in te grijpen. “Al heel vroeg in het seizoen waren er veel luizen. Daarom zijn we al bij doorkomst van de planten begonnen met luisbestrijding. Ook zijn we nog vroeger gaan selecteren en met meer mensen dan voorgaande jaren. Bij de selectie zagen we minder viruszieke planten dan in 2019. Ondanks dat, was er in 2020 toch sprake van klasseverlagingen in de nacontrole.”_{Tekst gaat verder onder de foto}Willem Smits maakt een deel van het pootgoed klaar voor export naar Engeland. Hij verwacht voor de poters uit 2020 een lagere opbrengstprijs vanwege de coronapandemie.Keuring strenger in 2021“Zonder strenge winter moeten we komend seizoen weer zeer alert zijn op luisbestrijding en tijdig selecteren.” Ook omdat de NAK heeft besloten om tijdens de eerste veldkeuring niet langer oriënterend te keuren, maar met een dubbele virusnorm. Voor PB/S betekent dit verlaging bij twee zieke planten op 4.000 planten. De NAK vindt het belangrijk dat virus al vroeg in het seizoen wordt aangepakt. Een bindende eerste veldkeuring moet telers stimuleren om meer werk te maken van selectie. MiniknollenSmits is begonnen met miniknollen, onder andere om problemen met virusziek aan te pakken. In 2020 is vanuit de nateelt van deze knollen een deel van het pootgoedareaal ingevuld. Voor een ander deel is nieuw S-pootgoed gekocht. “We hadden daardoor al minder viruszieke planten. Komend jaar poten we een groot deel uit eigen vermeerdering. Ondanks de betere uitgangssituatie, blijft tijdig selecteren met voldoende mankracht cruciaal.” Zonder strenge winter moeten we komend seizoen weer zeer alert zijn op luisbestrijding en tijdig selecterenOpbrengst en afzet pootgoedDe familie Smits teelt al 40 jaar pootgoed voor Agrico. Komend jaar telen ze Agria, Fontane, Artemis, Rudolf, Alouette, Corazon, Meryem en Vogue. In 2020 hebben ze gepoot tussen 13 april en 27 april. “Door de droogte zagen we een moeizame opkomst op zwaardere grond. De pootgoedoogst was tussen 31 augustus en 26 september onder goede omstandigheden. Uiteindelijk vallen de opbrengsten nog niet tegen”, aldus Smits._{Tekst gaat verder onder de foto‘s}
Zwanny Hofman (links) en Monique Frans aan de leestafel voor het sorteren van een partij Agria voor levering naar Engeland.Smits kan in totaal 4.500 ton product bewaren. De prognose voor de opbrengstprijs van zijn vrije uien is goed.Tegenvallende pootgoedprijzenVanwege de slechte markt voor consumptieaardappelen dit jaar gaat de prijs van bovenmaats pootgoed tegenvallen. Deze daalde van 15 naar 5 cent per kilo. “Voor ons reden om afgelopen teeltseizoen 2 tot 3 weken eerder het pootgoed dood te spuiten. Gemiddeld ligt de netto-opbrengst rond 40 ton per hectare.” De coronapandemie heeft een negatief effect op de afzet van pootgoed. In november 2020 zijn partijen Rudolf, Kondor en Alouette afgeleverd naar Algerije en Zuid-Europa. “Nu zijn we bezig met een partij Agria voor Engeland, maar de export loopt moeizaam dit jaar. De fritesindustrie stagneert, dit heeft ook zijn weerslag op de pootgoedprijs”, vertelt Smits. “Voor de oogst van 2019 beurden we nog een pootgoedprijs boven € 30 per 100 kilo. Eind juni 2021 weten we wat de prijs voor de oogst van 2020 gaat worden. Het ligt voor de hand dat het door de moeizame export lager zal zijn dan in 2019.”Nu zijn we bezig met een partij Agria voor Engeland, maar de export loopt moeizaam dit jaarWeerbare plantenOm ziektes minder kans te geven, werkt Smits al jaren aan bodemverbetering en weerbaarheid van zijn gewassen. “Het wegvallen van belangrijke chemie baart mij zorgen. Daarom is een gezond systeem, waarvoor minder chemie nodig is, belangrijk.” Organische mestSmits gebruikt organische mest, werkt groenbemesters onder en werkt met de Albrechtmethode. “Dat zorgt voor een optimaal evenwicht aan mineralen en spoorelementen in de bodem. Daardoor ontwikkelt het bodemleven zich beter en dat leidt tot gezonde gewassen. Tekorten vullen we gericht aan. In de pootgoedteelt gebruiken we vloeibare rijenbemesting met N-xt Fertilizers in de vorm van fosfaat en stikstof aangevuld met spoorelementen.” _{Tekst gaat verder onder de foto‘s}
Met nateelt uit mini-knollen, een goede virusbestrijding en selectie, hoopt Smits in 2021 minder schade op te lopen door klasseverlaging van pootgoed. Smits gebruikt al zes jaar Stimuter om de wortelgroei van gewassen te stimuleren. Het levert vitalere uien op, in pootgoed is goede timing belangrijk.DemobedrijfHet Groningse akkerbouwbedrijf is ook demobedrijf van Profytodsd voor proeven met groene gewasbeschermingsmiddelen en biostimulanten, zoals Stimuter. “Dit product stimuleert de wortelgroei. In uien zien we een beter wortelgestel en een vitaler gewas. Bij pootgoed is het opletten dat de extra wortelgroei niet ten koste gaat van de knolzetting. Dat vraagt om een goede timing van de toepassing. Er zijn veel nieuwe ontwikkelingen op dit gebied, maar het vraagt nog veel proeven doen en ervaring opdoen.”