‘Stoppers doen er goed aan grote claims in te dienen’

Er moet meer onderzoek komen voordat de landbouw met grote percentages wordt gereduceerd. Bedrijven die nu stoppen, doen er goed aan grote claims in te dienen, stelt Peter Koenen.Er is al een sanering van oude stallen gepland. Voordat je de landbouw met grotere percentages gaat reduceren, moet er echter veel beter onderzoek komen. Bedrijven die vooruitlopend daarop gaan stoppen doen er goed aan om grote claims neer te leggen bij de overheid. De overheid heeft geen zorgvuldigheid van bestuur getoond in de afgelopen 5 jaar. Naar aanleiding van het rapport Niet alles kan, dat onder leiding van oud-minister Johan Remkes tot stand is gekomen, heb ik een aantal datasets vergeleken. Ik doe dit om te komen tot een mogelijkheid waarbij de landbouw niet onbedachtzaam en onnodig wordt gereduceerd in aantal bedrijven.Niet alleen reductie in landbouwDaaruit moet worden geconcludeerd dat er veel meer onderzoek moet komen om een duidelijke visie te vormen waar activiteiten gereduceerd moeten worden. Dat geldt dan voor alle soorten activiteiten en niet alleen de landbouw. In het rapport van Remkes voor komend jaar zal hier veel duidelijkheid over moeten worden gegeven met aanvullend onderzoek. _{Lees verder onder de foto}Minister Carola Schouten (LNV) ontvangt op 25 september uit handen van oud-minister en commissievoorzitter Johan Remkes het rapport Niet alles kan. - Foto: ANPNiet echt gemetenDe bron van de datasets is het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), rapporten Programma Aanpak Stikstof 2015, en meetdata RIVM ammoniak en nitreuze gassen NO2. In veel van de gehanteerde data is gerekend met het programma Aerius. Er is daarbij niet echt gemeten wat de invloed van een bedrijfsactiviteit op de Natura 2000-gebieden is. Er moet dus wel eerst echt worden gemeten. Er is ook nog een relatief grote bijdrage van stikstofemissies die niet verklaarbaar zijn en dus geen bekende bron hebbenEr zijn veel onzekerheden die invloed hebben op de emissiecijfers. Het RIVM geeft dat ook aan bij de metingen van grootschalige concentraties (GCN) en deposities (GDN). De onzekerheid is -50 tot 100 %. Er is ook nog een relatief grote bijdrage van stikstofemissies die niet verklaarbaar zijn en dus geen bekende bron hebben, dit lijkt mij vrij veel (zo’n 8 tot 9% van alle bronnen). Kritische depositiewaarden nog niet bereiktVerder zie ik dat de Natura 2000-gebieden eigenlijk vrij dun verspreid zijn over Nederland. De grootste problemen zitten in Brabant, op de Veluwe en in Barneveld, de duinenrijen en sommige venen. Dus het lijkt alsof de reductie van activiteiten niet zo groot hoeft te zijn, want veel concentraties hebben nog niet de kritische depositiewaarden bereikt. Grote verschillenOok is te zien dat er niet zo veel van de 161 Natura 2000-gebieden (circa 10 à 13) echt zwaar omringd zijn door gebieden met hoge stikstofconcentraties. De concentratieverdelingen van ammoniak en nitreuze gassen over Nederland laten ook grote verschillen zien: de meeste nitreuze gassen liggen in het Westen en de grote steden. De meeste ammoniakconcentraties liggen in het Oosten en Zuidoosten. Er is gelukkig niet zo veel gebied waar beiden hoog zijn. Zo kun je misschien in het Oosten wel wat harder rijden dan in het Westen. In het Westen zal nog ruimte zijn voor landbouwbedrijven, net als in de polders, Zeeland, Groningen, Friesland, Noord- en Zuid-Holland en Limburg. OnzekerhedenIn de Natura 2000-gebieden waar wel de kritische depositiewaarden bereikt zijn, is die vaak circa 50% meer dan die kritische depositiewaarden, in mol per hectare. De vraag is wat het effect zal zijn als daar de landbouwactiviteit met 50% verminderd wordt. Hoe weten we of dat wel voldoende is en hoe lang dat duurt tot er herstel is? Dit ook weer met de focus op de onzekerheden in de getallen.