‘Stikstofproblematiek: van bedreigingen naar kansen’

De stikstofproblematiek vormt een bedreiging voor de veehouderij, maar zodra meer duidelijkheid komt over de maatregelen in het kader van klimaat en stikstof, ontstaan ook nieuwe kansen, stelt René van Druenen.De brief waarin minister Carola Schouten namens het kabinet de eerste lijnen heeft uitgezet bij de aanpak van de stikstofproblematiek, heeft voor de nodige beroering gezorgd. In het algemeen, maar zeker als je boert in de buurt van een Natura 2000-gebied. Maar wat je van haar aanpak ook mag vinden, ze is daar wel consequent in. Zo schreef ze vorig jaar in haar begroting voor dit jaar dit al: versterking van de verbinding tussen natuur en landbouw is een belangrijke beleidsprioriteit. Natuur en landbouw moeten meer met elkaar in balans worden gebracht en meer gebruik maken van elkaars potentieel.Natuurgebied Lemselermaten in de gemeente Dinkelland (Ov.). Dit natuurgebied is een Natura 2000-gebied. De provincie Overijssel wil dit gebied beschermen tegen emissie van stikstof. Landbouwgrond rondom dit natuurgebied mag niet of minder bemest worden. Daarnaast wordt het grondwaterpeil verhoogd. Toch kan ligging van bedrijfsgrond naast zo’n Natura 2000-gebied ook kansen bieden. - Foto: Martijn ter HorstLandbouwvisie blijft overeind al verandert de bewoordingDat de minister bij de aanpak van de stikstofproblematiek die lijn blijft volgen, is dan ook zo gek nog niet. Zo lezen we in haar brief bijvoorbeeld het volgende: in het kader van de te ontwikkelen gebiedsgerichte aanpak zijn er veel kansen en mogelijkheden voor de natuur, bijvoorbeeld door het aanleggen van bufferzones, zoneringsmaatregelen, ruimte voor natuurinclusieve landbouw, boerennatuur en de aanleg van ‘klimaatbossen’. Deze worden in de gebiedsgerichte aanpak verder verkend en, waar zinvol, verder uitgewerkt. Ook over de financiering van deze maatregelen worden in het kader van die gebiedsgerichte aanpak bestuurlijke afspraken gemaakt. Wat eigenlijk nog wel het meeste opvalt, is dat de minister het hier heeft over natuurinclusieve landbouw en niet over haar ‘eigen’ kringlooplandbouw. Haar verwijzing naar het klimaat (‘klimaatbossen’) is minder opvallend en sluit bijvoorbeeld prima aan bij dit onderdeel van de binnen het Klimaatakkoord eerder gemaakte afspraken: LTO zal zich inzetten, richting leden en in samenwerking met (de)centrale overheden, om meer bomen en houtige landschapselementen op bedrijven te integreren. Partijen nemen het initiatief om te komen tot een ‘Aanvalsplan versterking landschappelijke identiteit via landschapselementen’. Het Rijk zet zich in om hiervoor, in overleg met decentrale overheden, mogelijkheden te bieden in het nieuwe GLB en zal ter overbrugging daarnaar financieel bijdragen via een op te stellen subsidieregeling voor bomen, houtige landschapselementen en agroforestry op landbouwbedrijven waarvoor de vertrekpunten worden uitgewerkt in de op te stellen Bossenstrategie. Melkveebedrijf met 100 koeien en kansen bij Natura 2000-gebiedStel je runt met een jong gezin een melkveebedrijf met 100 koeien in Overijssel en er komt bij jou in de buurt een bedrijf van 40 hectare gelegen naast een Natura 2000-gebied te koop te staan (dit is een concreet voorbeeld dat zich de afgelopen maand voordeed). Je wilt die grond kopen en gaan inrichten en beheren als een soort natuurboerderij. Dan zou in dit kader de ligging dichtbij een Natura 2000-gebied wel eens een voordeel kunnen blijken te zijn. Ook met het oog op het LTO-project ‘Proeftuin Natura 2000’. Het doel daarvan is ‘het behoud van agrarisch ontwikkelingsperspectief en de realisatie van Natura 2000-doelstellingen in de provincie Overijssel, met voor heel Nederland inspirerende innovaties’. Zeker nu daarmee ook wordt ingezet op een spoedtraject voor emissie- en depositoarm melken ‘om te voldoen aan de klimaateisen en opgelopen achterstanden bij de emissiereductie goed te maken’ (zie het artikel ‘LTO: sneltraject emissiereductie voor melkveehouderij’). Ondernemen is kansen zien en benuttenOndernemerschap houdt (ook) het zien van kansen in, zeker in wat soms een woud aan bedreigingen lijkt. Het is en blijft de kunst om de kansen te zien die er zeker gaan komen als er steeds meer duidelijkheid ontstaat over het in elkaar grijpen van allerlei maatregelen rondom de aanpak van zowel de klimaat- als de stikstofproblematiek.