Stier met Lumpy jaw

Er zijn van die ziekten waarover je wel leert tijdens je opleiding, maar die je in de praktijk nooit tegenkomt in Nederland. Nou, in Engeland zie je ze wel.Soms zijn er van die aandoeningen die je vanaf het eerste jaar van je studie al bestudeerd hebt, maar die je nog nooit bent tegengekomen. Toen ik begon aan mijn studie, was net de MKZ-crisis voorbij, een ziekte die men alleen nog van vroeger kende. Ik weet nog dat onze tekstboeken werden aangepast, aangezien daarin te lezen stond dat MKZ al decennia lang niet meer was voorgekomen. Tijdens mijn studie leerden we ook wel wat over blauwtong, maar er werd altijd gezegd dat dat in Nederland niet voorkwam, daarvoor moest je veel zuidelijker zijn. Dat veranderde vrij snel. Ik studeerde af in 2008, toen de blauwtong behoorlijk had huisgehouden. In mijn eerste maanden als dierenarts heb ik heel veel koeien geënt tegen deze ziekte.Rund met lumpy jawIets minder groots maar wel heel vervelend is Actinomycose, hier in Engeland ook wel bekend als ‘lumpy jaw’. Actinomycose is een aandoening waarbij de Actinomyces bovis-bacterie een (chronische) ontsteking veroorzaakt in het beenweefsel van de onderkaak. Behandeling helpt vaak niet en omdat het dier moeite krijgt met slikken en eten, zal het uiteindelijk ook vermageren. Op ieder tentamen werd er wel een vraag gesteld over Actinomycose, maar ik had het nooit eerder gezien. Vandaag veranderde dat. Ik had er een met een echte ‘lumpy jaw’! En nee, het was niet een geval van difterie, waar deze ziekte makkelijk mee verward wordt. Difterie zie je regelmatig bij kalveren. Dat is een ontsteking in de slijmvliezen van mond- en/of keelholte, veroorzaakt door Fusobacterium necrophorum. Ook daar zie je vaak een zwelling ter hoogte van de wang. Maar die zwellingen zijn zachter (abces) en reageren over het algemeen redelijk goed op langdurige therapie (10-14 dagen).Al zes weken een zwellingIn dit geval ging om een stier van ruim een jaar oud, en de veehouder vertelde dat de zwelling al zeker zes weken aanwezig was. Het dier kwijlde veel en kon zijn mond niet meer goed sluiten, maar eten leek nog redelijk goed te gaan. De conditie van de stier was ook redelijk vergelijkbaar met de rest van het koppel. Echter, aan de linkerkant van zijn onderkaak zat een bult ter grootte van een meloen. De bult was vrij hard en eigenlijk wist ik al dat er geen pus zou verschijnen als ik het zou aanprikken met een naald.Antibiotica en pijnstillingBij inspectie van de bek van de stier kon ik zien waar het proces begon, en omdat de zwelling inmiddels vrij groot was, was de prognose niet heel positief. Omdat het dier nog goed in staat was om te eten en weinig pijn leek te ondervinden, besloten we toch om hem een kans te geven. Met een lading jodiumpreparaten, antibiotica en pijnstilling liet ik hem achter. Volgende week maar even kijken hoe het met hem gaat…