Sensoren en data zijn ‘hot’ in veehouderij

Sensoren in de melkveehouderij en varkenshouderij zijn allang niet nieuw meer. Maar het aantal en belang neemt langzaam maar zeker toe.De markt voor sensoren neemt snel toe. Op allerlei gebied in de melkveehouderij en varkenshouderij worden sensoren ingezet. En dat wordt alleen maar meer. Bedrijven als Nedap en Connecterra (IDA) zetten er vol op in. Al decennia in melkveehouderijAl meerdere decennia werkt de melkveehouderij met sensoren De meeste bekende is de stappenteller, maar ook dierherkenning is allang niet nieuw meer. Het geeft de veehouder de mogelijkheid de bewegingen van zijn dieren te volgen of individueel krachtvoer te verstrekken of melkregistratie per dier bij te houden. Een stappenteler om de poot van een koe. Stappentellers zijn misschien we de meest bekende vorm van sensoren in de melkveehouderij. - Foto: Mark PasveerVerdere ontwikkelingenToch zijn deze sensoren nog lang niet het einde van deze ontwikkeling. Op gebied van diermetingen en productmetingen zijn er sensoren die afwijkingen in de melk meten, waarop de boer actie kan ondernemen. Voorbeelden daarvan zijn celgetalmeting, temperatuurmeting en het vaststellen van waarden die wijzen op tochtigheid van de koe of een suboptimale energievoorziening.Dierenwelzijn vergrotenIn de varkenshouderij kan dier- en gedragsherkenning varkenshouders in toekomst helpen het dierwelzijn in de stal te vergroten. Daartoe is het project Imagen opgezet. Ook in de varkenshouderij zijn sensoren niet onbekend. Klimaatsensoren maken het mogelijk in te spelen op veranderend stalklimaat.In de varkenshouderij kan dier- en gedragsherkenning varkenshouders in toekomst helpen het dierwelzijn in de stal te vergroten Vreet- en drinkgedragRegistratie van vreet- en drinkgedrag, gekoppeld aan individuele dierherkenning geven ook inzicht in de gezondheid en het welzijn van een varken. Dieren die zich niet goed voelen, vreten minder of minder vaak maar ook bijvoorbeeld staartbijten of agressie kunnen tot verandering in het eetpatroon leiden.Project ImagenMede vanuit dat oogpunt zijn de faculteit Diergeneeskunde, Wageningen University en de Universiteit Eindhoven samen met bedrijven het project Imagen gestart naar de mogelijkheden om sensoren te gebruiken om dierwelzijn en diergezondheid te verbeteren bij zowel varkens als kippen. De looptijd van het omvangrijke onderzoek is 4 jaar. Over 4,5 jaar wordt de eindconclusie verwacht.AutomatiseringZonder sensoren zou ook een flink deel van de automatisering in de melkveehouderij niet hebben plaatsgehad. Denk aan de melkrobot die met sensoren bepaalt waar de uier en de spenen van de te melken koe zich bevinden. En de voerrobot en de voeraanschuifrobot vinden ook hun weg middels sensoren. Zonder sensoren zou ook een flink deel van de automatisering in de melkveehouderij niet hebben plaatsgehadNieuwe ontwikkelingenNieuwe ontwikkelingen zijn volop gaande. Voor metingen aan de koe wordt bijvoorbeeld gewerkt aan het optimaliseren van modellen waarin de conditie van de koeien gevolgd wordt via camera’s en beelden. Ook wordt er gewerkt aan een loopmat vol sensoren die de druk en drukverdeling van de klauwen van koeien vastlegt, volgt en melding maakt van afwijking zodat de veehouder tijdig en gericht kan ingrijpen bij dreigende klauwproblemen.Verder dan metingen aan het dierHet bereik van sensoren gaat echter veel verder dan metingen aan het dier. Zo is met een computerprogramma en een weerstationnetje de ventilatie in de stal automatisch te regelen. En met sensoren en satellietbeelden worden nu ook de eerste stappen gezet om grasgroei te meten, te volgen en voorspellingen te doen over de hoeveelheid gras die er nu is, maar ook over enkele dagen of een week te verwachten valt. Daarmee wordt de ruwvoerproductie geoptimaliseerd. OpbrengstmetingenActuele opbrengstmetingen bij de oogst zijn de laatste jaren ook breed ingevoerd. Bijna elke loonwerker heeft tegenwoordig wel sensoren op de ruwvoerwinningsapparatuur waarmee droge stof en opbrengsten worden vastgelegd. Ook zijn er metingen te verrichten aan de bodem. De combinatie met de plaats specifieke opbrengsten maken het mogelijk om binnen het perceel te optimaliseren op gebied van bijvoorbeeld bemesting.